Alle journalistieke en innovatieve begrippen op een rij

Innovation

Wie de ontwikkelingen in de journalistiek wil volgen, krabt zich af en toe even achter de oren. Wat is blockchain, heeft clickbait iets met hengelsport te maken, en wanneer wordt een start-up een scale-up? We zetten de meest gebruikte begrippen op een rijtje.

360-gradenvideo (of -fotografie)

In een 360-gradenvideo kun je net als in een Virtual Reality video om je heen kijken. Anders dan bij VR vindt er in 360-gradenproducties geen interactie plaats. Waar de kijker in VR bijvoorbeeld richting bepaalde interactieve punten kan kijken om extra informatie te krijgen of een nieuwe video te starten, is de kijker in een 360-gradenvideo passief. House to House – The Battle for Mosul is een mooi voorbeeld van een journalistieke 360-gradenproductie.

Algoritme

Een serie instructies die tot een bepaald doel leiden. Het is bijna als een recept uit een kookboek. Wie boter, eieren, suiker en bloem op de juiste manier samenvoegt, krijgt als het goed is een cake. Op internet worden algoritmes bijvoorbeeld gebruikt door zoekmachines om aan de hand van zoekwoorden de meest relevante zoekresultaten te tonen.

(Web) Analytics

Het meten, verzamelen en analyseren van data om de prestaties van een website te verbeteren. Google Analytics is de meest gebruikte gratis software voor webanalyses, maar is vooral bedoeld voor online marketing. Er bestaat ook software die speciaal voor journalisten werd ontwikkeld, zoals SmartOcto. Deze software laat bijvoorbeeld zien via welke kanalen een verhaal het meest gelezen werd.

Augmented reality

Een techniek waarbij virtuele informatie wordt toegevoegd aan de realiteit. Deze virtuele informatie kan bekeken worden via speciale brillen zoals Google Glass, maar ook via smartphones. Denk aan apps zoals Layar waarmee je onder andere kunt zien welke huizen in de buurt te koop staan en waar je een pinautomaat kunt vinden. Ook Pokemon Go is een bekend voorbeeld van het gebruik van deze techniek.

Betaalmuur

(Een deel van) de content van een online krant of ander medium is alleen beschikbaar als de lezer hiervoor betaalt. Dit systeem wordt onder andere door de Volkskrant en NRC gebruikt.

Big Data

Een veelgebruikte benaming voor datasets die zo groot zijn dat ze niet op reguliere manieren beheerd kunnen worden, zoals in een simpele excel sheet. Google heeft bijvoorbeeld zoveel data dat het bedrijf speciale data centers inricht om alle gegevens van gebruikers en websites te kunnen bewaren. De Correspondent publiceerde een achtergrondverhaal over de verschillende definities van Big Data.

Blockchain

Een systeem waarbij informatie gedecentraliseerd wordt. Denk bijvoorbeeld aan informatie over jouw hypotheek of bankrekening. Die wordt op dit moment waarschijnlijk bewaard door een bank. Bij blockchain wordt dit soort informatie beheerd door een netwerk van computers die allemaal een deel van de informatie bevatten. Hierdoor is er geen tussenpersoon nodig en is het systeem veel minder fraudegevoelig. Deze techniek wordt onder andere toegepast bij het gebruik van Bitcoin.

Branded content

Branded content wordt door een (journalistiek) medium in opdracht van een bedrijf geproduceerd. Zo sponsorde Netflix een verhaal van The Wall Street Journal over drugshandel om reclame te maken voor de serie Narcos.

Clickbait

Het gebruik van sensationele koppen om zoveel mogelijk clicks te genereren.

Constructieve journalistiek

Constructieve journalistiek is een oplossingsgerichte en positieve benadering van actuele gebeurtenissen.

Conversie

Het omzetten van een websitebezoek in het bereiken van een bepaald doel. Als iemand de website van een krant bezoekt en vervolgens een krantenabonnement afsluit, kan er gezegd worden dat “de bezoeker geconverteerd is”.

Crossmediale journalistiek

Een verhaal wordt via verschillende media verspreid. De verschillende media vullen elkaar hierin aan, bijvoorbeeld door de kijkers van een televisieprogramma op internet een aantal niet vertoonde beelden te laten zien. Als de makers van een televisie-item aan het einde van het item doorverwijzen naar hun website kan dit als crossmediale journalistiek gezien worden.

Data driven journalism

Vorm van journalistiek waarbij het analyseren van grote datasets centraal staat. Journalistiekopleidingen besteden steeds meer aandacht aan deze vorm. Er worden ook steeds meer tools ontwikkeld die journalisten helpen om datajournalistiek verhalen te produceren.

Datavisualisatie

Een ingewikkelde dataset wordt op een visuele of grafische manier gepresenteerd om een onderwerp inzichtelijker te maken voor de lezer. Dit soort visualisaties kunnen een grote meerwaarde hebben voor de lezer.

Echo Chamber

Een situatie waarin mensen alleen in contact komen met informatie en opinies die hun eigen visie en wereldbeeld ondersteunen. Veel mensen geloven dat Facebook een van de grootste veroorzakers van dit effect is en hierdoor bijvoorbeeld grote invloed heeft op de uitslagen van verkiezingen. Zie ook: Filter Bubble.

Factchecken

Vorm van journalistiek waarbij het controleren van feiten centraal staat. Sommige kranten hebben een rubriek die zich puur op factchecken richt. Ook Google besteedt tegenwoordig meer aandacht aan nieuwsberichten die extra gecontroleerd zijn.

Filter Bubble

Een situatie waarin mensen alleen in contact komen met informatie en opinies die hun eigen visie en wereldbeeld ondersteunen. Internetactivist Eli Pariser voert al jaren actie tegen het bestaan van de Filter Bubble, hij schreef zelfs een boek over het fenomeen. Zie ook: Echo Chamber.

Infographic

Informatieve illustratie bedoeld om ingewikkelde informatie begrijpelijk te maken voor de lezer. Een infographic kan een kaart, tijdlijn of grafiek zijn, maar in sommige gevallen ook een strip of illustratie.

Interactive storytelling

Het verhaal kan beïnvloed worden door het publiek of de keuzes die het publiek maakt. De online documentaire Do Not Track is hier een voorbeeld van. De productie verwerkt privégegevens van de bezoeker in de productie. Er zijn ook steeds meer producties waarmee het publiek zelf ‘aan de slag’ kan. De productie How You Will Die laat lezers bijvoorbeeld uitzoeken wat hun meest waarschijnlijke doodsoorzaken zijn.

Longform

Lange journalistieke productie die minstens duizend woorden bevat. The New York Times en The Guardian staan bekend als media die regelmatig dit type verhalen publiceren. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de vraag of lezers graag verhalen in deze vorm lezen.

Microbetaling

Betaling van een klein geldbedrag via internet. Dit betalingssysteem wordt onder andere gebruikt door Blendle.

Multimediale journalistiek

Exact hetzelfde verhaal wordt via verschillende media verspreid. In sommige gevallen wordt de content een beetje aangepast om op het medium aan te sluiten. Reportages die eerst via de radio werden uitgezonden, kunnen bijvoorbeeld later op Soundcloud gepubliceerd worden.

Multiplatform storytelling

Zie: Transmedia storytelling

Robotjournalistiek

Automatische productie van content door computers en computerprogramma’s. Een voorbeeld hiervan is Quakebot, een algoritme dat tweets verstuurt over aardbevingen. Ook de content van Wikipedia wordt voor een gedeelte door een computerprogramma geproduceerd. In de toekomst zullen algoritmes steeds vaker simpele verhalen kunnen schrijven.

Scale-up

Een onderneming die de fase van start-up voorbij is en vijf jaar na zijn oprichting jaarlijks minimaal 10 miljoen euro omzet boekt.

Scrollverhalen

Online verhaal dat weinig tekst en veel beeld bevat waar je al scrollend doorheen gaat. In Journey to the Centre of the Earth verschijnt er bijvoorbeeld nieuwe content als de lezer door de website scrollt. Scrollverhalen worden meestal op een enkele webpagina gepubliceerd en zijn erg populair binnen de journalistiek.

Social media

Online platformen zoals Facebook, Twitter en Snapchat waarbij interactie tussen de gebruikers centraal staat. Social media worden regelmatig ingezet door de journalistiek, met name om jongeren te bereiken.

Start-up

Jong bedrijf dat de mogelijkheid en ambitie heeft om snel te groeien en gedreven wordt door innovatie. Een start-up bestaat maximaal drie tot vijf jaar. Als de start-up na vijf jaar heel succesvol is, kan het bedrijf gezien worden al seen scale-up. In alle andere gevallen wordt de start-up als een doodnormaal bedrijf gezien.

Transmediale journalistiek

Een verhaal wordt via verschillende media verteld. In ieder medium krijgt het verhaal zijn eigen verhaallijn. Het werk van Joris Luyendijk over de Londense bankiers is een mooi voorbeeld van transmedia storytelling. Hij publiceerde onder andere een boek, schreef verschillende artikelen en verscheen in televisieprogramma’s.

Virtual Reality

Techniek die het mogelijk maakt de kijker onder te dompelen in een andere, digitale werkelijkheid. Dit gebeurt meestal door het gebruik van een VR-bril. De kijker kan de interactie aangaan met deze virtuele wereld door bijvoorbeeld keuzes te maken in een hoofdmenu. Op dit moment wordt er overal in de journalistiek met VR geëxperimenteerd. Deskundigen denken dat VR de kijker de kans geeft actuele gebeurtenissen te ervaren alsof ze erbij zijn.

Web app

Programma dat in de browser van een computer draait. De gebruiker hoeft hiervoor geen software te downloaden en op zijn computer te installeren. De tools van het Google News Lab zijn voorbeelden van webapps.

Webbased visualisatie tools

Web-apps die gebruikt kunnen worden om datasets en informatie te visualiseren. Denk bijvoorbeeld aan de tools van het Knight Lab.

 

Suggesties voor nieuwe termen? Laat het weten, stuur een mailtje naar pieter[at]svdj.nl. 

Foto door: Uberof202 ff (CC)