Gratis kranten in Nederland

In 2014 stopte de gratis krant Sp!ts. Vanaf dat moment kon de treinreiziger alleen nog maar ‘kiezen’ voor Metro. In 2007 en 2008 waren er maar liefst vier landelijke titels op de markt, met een gezamenlijke oplage van bijna 1,8 miljoen. Op dat moment was een derde van de totale Nederlandse krantenoplage gratis.

Behalve de landelijke titels verscheen in Almere ook een regionaal gratis dagblad, Almere Vandaag. In Barneveld (2006-2008) en Alphen a/d Rijn (2010-2013) verschenen gratis kranten die vier keer per week uitkwamen, een twijfelgevalletje, maar wel een indicatie van het geloof van uitgevers in het concept ‘gratis’. In 2000 en 2001 gaf TMG overigens ook de gratis middagkrant news.nl uit.

Lezen van gratis kranten

Metro werd op haar hoogtepunt dagelijks door 1,9 miljoen Nederlanders gelezen. Sp!ts door 1,7 miljoen. Niet alleen indrukwekkende getallen, ook het aantal lezers per exemplaar was hoog. Waar betaalde kranten tussen de 3 en 3,5 lezers per nummer hadden, zaten de beide gratis kranten daar boven.

Metro werd op haar hoogtepunt dagelijks door 1,9 miljoen Nederlanders gelezen

Eén exemplaar van Metro bereikte 3,5 à 4 lezers, Sp!ts zelfs meer dan 4 lezers. Het meepakken van reeds gelezen exemplaren in de trein was daar de oorzaak van. DAG en De Pers haalden overigens nooit zulke hoge cijfers.

De toekomst van gratis

Na het overlijden op papier ging DAG nog een poosje online door, ook De Pers vond een tweede leven online, eerst als De Nieuwe Pers, toen als TPO Magazine en nu als Reporters Online. Sp!ts bestaat ook nog steeds online, eind 2015 is dat afgelopen.

De bijna perfecte Bell-curve die de oplage laat zien, is geen uniek Nederlands verschijnsel. Overal in Europa bereikt de oplage van gratis krant rond 2007 het hoogtepunt, en vrijwel overal verschijnen dan meerdere titels. In Denemarken, Italië, Zweden, Frankrijk, Tsjechië, Oostenrijk, Griekenland, Spanje en Portugal is hetzelfde beeld te zien. En overal stort na 2008 de oplage in en sluiten er titels.

De economische groei die na de ‘kleine’ dot.com-crisis van het begin van deze eeuw plaatsvond en het succes van Metro overtuigde veel uitgevers ervan dat het een veelbelovende markt was. Maar juist toen zij nieuwe titels lanceerde stortte de markt in. Aangezien gratis kranten uitsluitend afhankelijk zijn van reclame-inkomsten en juist deze posten door bedrijven het eenvoudigst geschrapt kunnen worden, kwam de klap snel en onverbiddelijk.

Extra handicap was dat de groei van gratis titels de reclamemarkt niet vergrootte maar de concurrentie zo verhevigde dat de tarieven voor de advertenties die wel werden aangeboden kelderden. Gratis kranten concurreren namelijk vooral met elkaar.

In de meeste Europese landen waar gratis kranten werden uitgegeven is er tegenwoordig nog maar één gratis krant over. En die kan zich opmaken voor de strijd met de nieuwe concurrent: de mobiele telefoon. Want dat medium is misschien nog wel meer geschikt om de tijd te doden.

Reageer

Geef een reactie

*