Uitgevers: de grote sanering

Vanaf 1987 wordt de markt van de dagbladuitgevers gekenmerkt door fusies en overnamen. Van de 25 uit- gevers is in 2014 nog maar een handje vol over. Acht om precies te zijn.

In 1980 waren er in Nederland nog 25 dagbladuitgevers. Dat aantal was relatief constant tot 1987. De enige veranderingen tussen 1980 en 1987 zijn de fusie tussen de Verenigde Noordhollandse Dagbladen en het Noordhollands Dagblad (NHD) en de overname van het Utrechts Nieuwsblad door Wegener. Deze laatste overname is het eerste teken dat Wegener grootste plannen heeft met Nederland. Er komt ook een uitgever (BDU) bij als de Barneveldse Krant wordt omgezet in een volwaardig dagblad.

De tien jaar tussen 1987 en 1997 worden gekenmerkt door hevige concentratie. Drie grote uitgevers krijgen in de periode gestalte: Wegener, TMG en PCM. En ook daarna wordt het niet meer rustig.

Wegener

Wegener gaat in 1988 samen met Tijl (o.a. Zwolse Courant), en neemt in 1992 de Oostelijke Dagblad Combinatie (ODC) over, ontstaan in 1990 uit De Twentsche Courant, Van der Loeff en Kluwer. In 1994 wordt Sijthoff ingelijfd, drie jaar later volgt de PZC. In 1999 is er een megafusie als VNU door Wegener wordt overgenomen. Vrijwel heel zuid-Nederland is nu in handen van Wegener dat op haar hoogtepunt een gebied beheerst dat zich uitstrekt van Drenthe tot aan Scheveningen en van Cadzand tot Maastricht. Kranten in Limburg en Groningen worden afgestoten, maar de Apeldoornse uitgever blijft de regionale markt beheersen. Totdat het zelf in 2007 in handen valt van de Engelse investeerder Mecom.

TMG

De Hollandse Dagblad Combinatie (HDC), een samenvoeging van Damiate (o.a. Haarlems Dagblad en De Typhoon) en het Noord-hollands Dagblad (NHD, Alkmaar), ontstaat in 1992. In 1993 wordt deze uitgever onderdeel van De Telegraaf. In 1995 wordt De Gooi- en & Eemlander ook door De Telegraaf gekocht. De Telegraaf had in 1972 al het Limburgs Dagblad overgenomen en bezat ook de Amsterdamse krant De Courant / Het Nieuws van de Dag. De Telegraaf was na deze acquisities een grote regionale speler geworden.

PCM

In 1994 wordt het Rotterdams Dagblad onderdeel van de NDU (AD, NRC Handelsblad, Brabants Nieuwsblad, de Dordtenaar). NDU wordt zelf in 1995 onderdeel van de Perscombinatie (de Volkskrant, Trouw, Het Parool). In 2003 verlaat Het Parool PCM als het door De Persgroep wordt overgenomen. In 2009 verwerft De Persgroep de rest van PCM, uit die boedel wordt NRC Media verkocht aan Egeria.

NDC, de Waarheid, Metro, De Pers

In 1988 neemt VNU Audet over en een jaar later gaan de Leeuwarder Courant en het Nieuwsblad van het Noorden onder één uitgever verder. De Waarheid verdwijnt in 1990. In 1999 komt er ook een uitgever bij: het Zweedse Metro International.

De gratis-gekte leidt ertoe dat in 2007 opnieuw een uitgever verschijnt: Mountain Media (vernoemd naar bedenker Cornelis van den Berg) die De Pers op de markt brengt. In deze periode betreedt ook het Britse Mecom de markt, in 2006 wordt Mediagroep Limburg overge- nomen van De Telegraaf en een jaar later wordt Wegener gekocht.

In 2012 gaat Metro naar TMG en verdwijnt De Pers. Een jaar later verliest het Friesch Dagblad z’n zelfstandigheid als het wordt ingelijfd door de NDC. In 2014 wordt bekend dat MGL naar het Belgische Mediahuis gaat en Wegener naar De Persgroep. Beide transacties worden in 2015 door de Autoriteit Consument en Markt goedgekeurd. Buitenlands eigendom is betrekkelijk nieuw in Nederland. Bij de komst van Metro in 1999 is de eerste buitenlandse (Zweedse) uitgever actief op de Nederlandse markt. In 2003 neemt de Belgische Persgroep, uitgever van o.a. De Morgen en Het Laatste Nieuws, Het Parool van PCM over. Maar daarna gaat het snel.

In 2004 neemt de Engelse investeringsmaatschappij Apax een meerderheids- belang in PCM. In 2006 betreedt een andere Engelse investeerder de Nederlandse markt als De Telegraaf haar Limburgse kranten aan Mecom verkoopt. Een jaar later kopen de Engelsen ook Wegener. In 2009 wordt De Persgroep een grote speler als ze ook een meerderheid in PCM (AD, de Volkskrant, Trouw, NRC en nrc.next) verwerft, de beide laatste titels worden doorverkocht aan de Nederlandse investeerder Egeria. Op dat moment zijn de twee grootste uitgevers van Nederland (met meer dan 50% van de markt) in buitenlandse (Engelse) handen.

Als in 2012 Metro wordt verkocht aan TMG verdwijnt er weer een buitenlandse uitgever. In 2015 krijgen de aankopen van Wegener door De Persgroep en NRC Media door het eveneens Belgische Mediahuis (o.a. De Standaard) hun beslag. Mediahuis neemt ook de Limburgse kranten uit de Mecom-inboedel van De Persgroep over. In 2015 is de Belgische Persgroep de grootste uit- gever van Nederland met een marktaandeel van 45%. Met de 11% van Mediahuis erbij is ook nu de meerderheid in buitenlandse (Belgische) handen. Het betreft hier de ‘verspreide’ oplage, dus inclusief de oplage van Metro. Als we alleen naar de betaalde oplage kijken is het Belgische aandeel nog steeds hoger.

Reageer

Geef een reactie

*