Hoe Nederland een dagblad-duopolie kreeg

Van de 25 dagbladen die Nederland nog heeft, worden er als de aankoop van NDC door Mediahuis doorgaat 21 uitgeven door de Belgische uitgevers Mediahuis en DPG. Zo ging Nederland in 40 jaar van 25 naar zes dagbladuitgevers.

In de afgelopen 40 jaar is het aantal dagbladuitgevers in Nederland teruggelopen van 25 naar zes. Twee van die zes – de Belgische bedrijven Mediahuis en DPG (voorheen De Persgroep) – beheersen naar schatting bijna 95 procent van de markt voor gedrukte kranten. Daarnaast hebben ze aanzienlijke belangen in tijdschriften, huis-aan-huisbladen, online-uitgaves en radio.

Als de Autoriteit Consument en Markt de overname van de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC) door Mediahuis goedkeurt, zijn er nog zes ‘Nederlandse’ dagbladuitgevers over. Mediahuis heeft dan naast De Limburger en een aantal regionale dagbladen in Noord- en Zuid-Holland ook de dagbladen in Groningen, Friesland en Drente in handen: Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden en Friesch Dagblad. De Telegraaf en NRC behoorden al tot mediahuis.

Mediahuis

De opmars van Mediahuis in Nederland begon in 2014, toen de Belgische uitgever Concentra de Limburgse kranten (Limburgs Dagblad en De Limburger) overnam. Geen onlogische keuze, Concentra was al actief in het aanpalende Belgische deel van Limburg met Het Belang van Limburg. Concentra had in 2013 samen met uitgever Corelio (De Standaard, Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen) Mediahuis opgericht.

Mediahuis werd in 2015 eigenaar van NRC Media, dat van investeringsmaatschappij Egeria werd overgenomen. Egeria had NRC Media in 2010 van overgekocht van De Persgroep, dat NRC bij de aankoop van Perscombinatie -Meulenhoff (PCM) had verworven.

In 2016 werd opnieuw een slag geslagen toen Telegraaf Media Groep (TMG) voor de neus van John de Mol werd weggekaapt: De Telegraaf, Metro en de Noord- en Zuid-Hollandse regionale kranten.

En nu dus NDC. Mediahuis verstevigt daarmee haar positie als tweede dagbladuitgever van Nederland met een marktaandeel van naar schatting zo’n 40 procent. DPG blijft de grootste met zo’n 55 procent van de markt voor papieren dagbladen.

Als de overname doorgaat geeft de uitgever twee landelijke en acht regionale kranten uit. De vier kranten van de Hollandse Media Combinatie hebben dezelfde hoofdredacteur.

De Persgroep Nederland

De Persgroep betrad in 2003 de Nederlandse dagbladenmarkt door de overname van Het Parool van PCM. In 2009 werd een grote slag geslagen met de koop van PCM (Volkskrant, AD, Trouw, NRC) van investeerder APAX, NRC ging snel naar investeringsfonds Egeria.

De laatste aanwinst waren de regionale kranten van Wegener die in 2015 van het Britse Mecom-concern werden gekocht: De Gelderlander, Tubantia, De Stentor, BN De Stem, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad en PZC. Deze kranten werden – met name voor het boven-regionale deel – wel geïntegreerd in het AD, maar hielden hun eigen naam. In totaal geeft De Persgroep drie landelijke en acht regionale kranten uit.

Aankopen door De Persgroep en Mediahuis.

 Jaar De Persgroep Mediahuis
2003 Het Parool
2009 PCM
2014 MGL (De Limburger/Limburgs Dagblad)
2015 Wegener NRC Media
2016 TMG (Telegraaf, Metro, HMC)
2020 NDC (DvhN, LC, Friesch Dagblad)

 

Naast de dagbladen van de twee grote uitgevers worden nog vier kleinere dagbladen uitgegeven: de christelijke kranten Reformatorisch Dagblad en Nederlands Dagblad, het Financieele Dagblad (uitgever FD Mediagroep, eigenaar HAL Investments) en de Barneveldse Krant (BDU).

 

Uitgevers in Nederland (aantallen)

 

 

In 1980 waren er nog 40 uitgevers, in 2020 nog 6. Namen als Sijthoff, VNU, Audet, Kluwer, van der Loeff en Damiate zijn verdwenen.

 

Jaar Uitgevers  Veranderingen
1980 25
1981 23 UN/AC naar Wegener, Noordhollands Dagblad naar VND
1982 23
1983 23
1984 23
1985 24 BDU (Barneveldse Krant)
1986 24
1987 24
1988 22 Fusies: VNU/Audet en Wegener/Tijl
1989 21 Combinatie LC / Nieuwsblad vh Noorden
1990 18 Twentsche Courant, Vd Loeff en Kluwer worden ODC, Waarheid weg
1991 18
1992 16 Wegener Tijl ODC, HDC (Damiate, NHD)
1993 15 HDC naar Telegraaf
1994 13 Rotterdams Dagblad naar NDU, Sijthoff naar Wegener
1995 12 NDU naar Perscombinatie
1996 12
1997 10 PZC naar Wegener, De Gooi & Eemlander naar De Telegraaf
1998 10
1999 10 VNU naar Wegener, Metro erbij
2000 10
2001 10
2002 10
2003 11 Parool zelfstandig, onderdeel Persgroep
2004 11 Apax neemt PCM over
2005 11
2006 12 MGL (Limburg) naar Mecom
2007 12 Wegener naar Mecom, De Pers komt
2008 12
2009 11 PCM naar Persgroep
2010 12 NRC naar Egeria
2011 12
2012 10 Metro naar TMG, De Pers weg
2013 9 Friesch Dagblad naar NDC
2014 10 MGL naar Concentra/Mediahuis
2015 8 Wegener naar Persgroep, NRC naar Mediahuis
2016 8
2017 7 TMG naar Mediahuis
2018 7
2019 7
2020 6 NDC naar Mediahuis

 

Over Piet Bakker

Piet Bakker was tot voor kort lector Crossmedia & Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.