Linda Duits: ‘Ik hoop dat de ophefmachine eindelijk stopt’

Linda Duits

Linda Duits is sociaal wetenschapper, gespecialiseerd in populaire cultuur.

‘Ik denk dat volgend jaar de chaos zal toenemen: de wirwar aan informatie en de grote hoeveelheid desinformatie. Tegelijkertijd nemen de zorgen daarover toe. Dus ik denk ook dat grote nieuwsbedrijven erg gaan inzetten op hun betrouwbaarheid en het bevechten van desinformatie. In die zin wordt 2018 het jaar van de betrouwbaarheid.

‘Die betrouwbaarheid gaan nieuwsorganisaties zoals NRC, de Volkskrant en programma’s als Argos proberen uit te dragen door nog meer te factchecken. En door transparantie over hoe nieuws wordt gemaakt, een kijkje achter de schermen. Of het effect heeft? Nee. Mensen die toenadering zoeken tot kwaliteitsmedia zijn niet de mensen die zich laten misleiden door nepnieuws.

Niet constructief

‘Wat ik graag zou willen is dat de ophefmachine in 2018 eindelijk stopt. Twitter is een soort microkosmos en Twitter gedijt goed bij ophef. Het is fijn om met z’n allen ergens verontwaardigd over te zijn op internet. Maar vervolgens zie ik dat de ophef van de dag terugkeert op televisie in talkshows zoals DWDD en Pauw. Het gaat nooit over oplossingen, het is niet constructief. Ik vind het zorgwekkend dat de ophef wordt aangewakkerd in plaats van dat er ruimte is voor verdieping en discussie, het oude ideaal van media.

‘Kranten spelen ook op ophef in. Wat ik het allerergste vind in de krant is clickbait-opinie, zo noem ik dat. Een artikel waarvan elke opinieredacteur weet, dit plaatsen we vanwege de ophef. Dit is zo’n dom stuk, hier gaan mensen boos om worden. Ik zou graag willen zien dat dat verdwijnt. Op het moment dat je als medium zegt: we willen onszelf in de markt zetten als kwaliteitsjournalistiek, moet je dat achterwege laten. Clickbait gaat niet samen met het imago van betrouwbaarheid.

Wat het publiek wil, doet er misschien helemaal niet toe

‘Er wordt soms gezegd ‘ja, maar het publiek wil ophef’. Dat is niet helemaal waar, want je stuurt ook wat het publiek wil. Het publiek krijgt iets aangeboden en dat scoort en vervolgens wordt dat de hele tijd herhaald. Iedereen kijkt, omdat het er is. Dus we weten helemaal niet of het publiek dit echt wil, we weten alleen dat ze het slikken. En ten tweede, een beetje paternalistisch: wat het publiek wil doet er misschien ook helemaal niet toe. De journalistiek heeft wat mij betreft de belangrijke taak te zorgen voor geïnformeerde burgers die goed functioneren in een democratie. Dus geef je ze niet de ophef van de dag, maar bied je ze zinnige informatie en verdieping van de discussie. En dan denk ik dat je er ook op moet vertrouwen dat de kijker of de lezer dat zal waarderen.

Subjectieve journalistiek

‘Wat ik superinteressant vind is de opkomst van een mengvorm van journalistiek en entertainment. We zagen dat eerst in Amerika met de Daily Show en nu in Nederland bij Zondag met Lubach. De journalistiek die daar wordt gepresenteerd is heel erg subjectief. Daarom is het ook zo populair. We willen niet alleen weten dat er een financiële crisis is, maar ook wie er schuldig is. En we willen dat mensen erop aangesproken worden. Dat is wat Lubach natuurlijk heel sterk doet. Het fijne is dat de schijn van objectiviteit in deze vorm afgeworpen is en dat je duidelijk een standpunt kiest. Ik ben heel benieuwd of er een soort Zondag met Lubach-kloon gaat komen.’

Illustratie: Merlijn van Bijsterveld 

Meer voorspellers


tien voorspellers

30 journalisten, ondernemers, developers en andere mediakenners keken in hun glazen bol. Ze vertellen in de laatste weken van het jaar niet alleen welke ontwikkelingen ze verwachten in het journalistieke jaar 2018, maar ook waar ze op hopen. Dit zijn de eerste twintig. 

Deel dit artikel:

Over Jolanda van de Beld

Jolanda van de Beld studeerde Nederlands, Politicologie en Journalistiek & Media aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkt als freelance journalist, met name voor NRC, en houdt zich veel bezig met de nieuwe mogelijkheden van online journalistiek.

Reageer

  • Hans Roodenburg

    Linda Duits poneert de juiste stelling.Twitter geeft alle anonymi en ophef alle ruimte. De tegenstellingen en dwarsheid groeien alleen maar via Twitter. Deelnemers doen geen enkele poging om tot compromissen te komen. De gigant zou eigenlijk eens wat moeten doen om de anonymi en ‘fakers’ tegen te gaan. Maar Twitter (en ook Facebook) heeft veel te veel baat bij zoveel mogelijk (onbetaalde) accounts. Zij kan ook heel goed accounts controleren (op naam en adres) en soms fysiek. Maar dat doet zij niet vanwege eigen belang. Misschien dat overheden (bv de EU) er wat aan gaan doen hoewel dan ook weer privacy-organisaties Bits of Freedom in het geweer komen of clubs die totale vrijheid willen hebben op internet. Een ieder die voor zijn mening uit wil komen, is moeizaam te achterhalen. Nu is dat vrij lastig via het uiteindelijke IP-nummer. Als mensen met naam en toenaam eenvoudig te achterhalen zijn, zullen zij ook voorzichtiger worden in hun uitingen.