Xavier van Leeuwe: ‘Komend jaar breekt betalen voor online inhoud door’

Xavier van Leeuwe

Xavier van Leeuwe (43) is directeur Consumenten bij Telegraaf Media Groep. Hij is een van de auteurs van het boek De relatie-economie, over het gebruik van data bij klantrelaties. Wat gaat er volgend jaar veranderen in de relatie tussen redactie en lezer? 

‘Volgend jaar komt de doorbraak van betalen voor online inhoud. Daarmee wordt het ook het jaar van de lezer, want als journalisten beter begrijpen wat mensen waarderen en hen dat bieden, neemt de bereidheid om te betalen toe. Het is een vliegwiel. We hebben online data als middel om te snappen wat mensen willen, want we meten wat ze lezen en hoe lang ze lezen. Het publiek accepteert betalen voor online abonnementen, dat is inmiddels ingeburgerd, ongeacht leeftijd. Kijk maar naar Netflix en Spotify, en ook naar Ziggo. En journalistieke instanties beginnen het zelfvertrouwen te krijgen dat voor hun werk best mag worden betaald. Dit alles vormt een perfecte cocktail voor een nieuw leven van de journalistiek.

Het algoritme zal nooit begrijpen dat ik direct alles wil lezen over het ongeluk met de Stint

De nadruk op de behoefte van de lezer zie ik ook terug in de opmars van ‘design thinking’ in de media. Die manier van ontwerpen gaat niet uit van het product zelf, of van ergonomie, maar van de context: hoe wordt het product gebruikt? Zo kun je ook kijken naar een dienst. Hoe log ik in? Het is maar een klein onderdeel, maar daar kunnen mensen helemaal op vastlopen. Wat kan ik doen als ik mijn wachtwoord ben vergeten? Ook journalistiek kun je zo te werk gaan. Onlangs werden bij TMG lezers uitgenodigd om te vertellen hoe hun ideale krant eruitzag. Door te ontwerpen met begrip van de behoeftes en problematiek van mensen, krijg je een waardevoller product.

Praatje met de bezorger

Behalve inspelen op de behoefte van mensen moeten we de relatie met abonnees menselijker maken. Krantenbezorgers komen bijvoorbeeld nog steeds minstens elke week langs bij miljoenen mensen. Met die contactmomenten doen we nu niks. Waarom belt de bezorger niet aan bij nieuwe klanten om zich voor te stellen en met uitleg waar de abonnee met klachten terecht kan? Ik zeg niet dat dit in 2019 gaat gebeuren, maar dat is wel wat we zouden moeten doen in een gerobotiseerde samenleving.

Algoritmes snappen ons niet

Ik geloof bij nieuws minder in personalisatie dan bij Amazon of Netflix, want ik zie bij nieuws twee problemen. Ten eerste zijn er gebeurtenissen die ons allemaal raken, maar waar we van tevoren nooit mee bezig zijn geweest. Ik was niet bezig met een trein en niet met een bakfiets, het algoritme zal dus nooit begrijpen dat ik direct alles wil lezen over het ongeluk met de Stint. Nieuwsvoorkeur is veel lastiger te voorspellen dan voorkeuren bij aankoopgedrag of kijkgedrag.

Ten tweede is de condition humaine niet te vatten in algoritmes, tenminste nu nog niet, misschien komt dat nog. Richard Gingras, de baas van Google News, gaf me daarvan een paar jaar geleden een voorbeeld. Anthony Weiner was een Amerikaanse congreslid dat erotische foto’s van zichzelf verspreidde en daarvoor werd veroordeeld. Een algoritme laat mij dit alleen zien als ik geïnteresseerd ben in erotische foto’s of het Amerikaanse congres. Gingras zei: ‘The algorithm cannot fathom that I am interested in the fall from grace’. We hebben nog een lange weg te gaan voordat computers snappen wat onze interesse wekt. Dat zijn soms niet de objecten in een verhaal, maar de grote menselijke emoties die we erin lezen.’

Illustratie door Rosanne van Leusden

Meer voorspellers

Hoe ziet de journalistiek van 2019 eruit? Voor de tweede keer blikken we vooruit op een nieuw jaar. 20 journalisten, developers, onderzoekers en andere mediakenners vertellen wat ze verwachten én hopen dat 2019 gaat brengen. Dit zijn alle voorspellers.

Over Jolanda van de Beld

Jolanda van de Beld studeerde Nederlands, Politicologie en Journalistiek & Media aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkt als freelance journalist voor onder andere NRC en Investico en houdt zich veel bezig met de nieuwe mogelijkheden van online journalistiek.