16 tips voor een vliegende start in de journalistiek

18249600480.jpg

De journalistiek zit in zwaar weer, en dat betekent dat starters voor een flinke opgave staan. De jonge en succesvolle journalisten Ties Joosten, Sanne Terlingen, Sandra Korstjens en Robbie Kammeijer geven tips voor een succesvolle start van je journalistieke carrière. De rode draad: gewoon keihard werken.

Door: Jolien Scholte

Ties Joosten (29) deed een master Journalistiek aan de VU Amsterdam en is nu samensteller bij TPO Magazine en adjunct van de Rotterdamse nieuwssite Vers Beton. Dit zijn de vier tips die hij studenten en starters meegeeft:

1. Emancipeer. Veel journalisten klagen over teruglopende freelancevergoedingen en auteursrechtenschendingen door traditionele uitgevers, maar weten ondertussen schrikbarend weinig van de manier waarop in hun eigen professie geld verdiend wordt, wie de belangrijkste spelers zijn en wat momenteel de grootste uitdagingen zijn. Ben op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in medialand, maak gebruik van die nieuwe manieren om jezelf uit te geven en voorkom dat je met een kennisachterstand aan de onderhandelingstafel plaatsneemt.

2. Hergebruik je producties. Veel journalistiek werk is redelijk tijdloos of is met een paar simpele aanpassingen weer actueel te maken. Verkoop een verhaal eerst aan een opdrachtgever, publiceer het op TPO Magazine en verkoop het daar via Blendle, eLinea en MyJour rechtstreeks aan een geïnteresseerd publiek. Bundel je verhalen dan tot een boek of eBook, ga daar lezingen over geven en kom ermee op de radio.

3. Bouw aan een (online) achterban. Denk na over de manier waarop je jezelf via social media wil presenteren en investeer in het contact met mensen die je volgen. Zij kunnen zowel je bronnen zijn, als je artikelen kopen. Zowel productioneel als commercieel belangrijk dus.

4. Voor mijn laatste tip zou ik graag de Amerikaanse schrijver Mark Twain quoten: ‘Write without pay until someone offers pay. If nobody offers within three years, maybe sawing wood is what you were intended for.’ Dat klinkt hard, maar voor beginnende journalisten is de markt simpelweg beroerd. Voor wie getalenteerd is en hard wil werken zal er heus een plaats zijn, maar ook voor hen is het raadzaam goedkoop te leren leven of rijk te trouwen.

Sanne Terlingen (29) studeerde Geschiedenis en Journalistiek, en is momenteel adjunct-hoofdredacteur van OneWorld. Als onderzoeksjournalist won ze de Tegel Publieksprijs en een Loep voor haar publicatie over kindersekstoerisme in Ghana.

1. Pitch een verhaal, niet een onderwerp. Dus niet: kindersekstoerisme in Ghana, maar: Aan de hand van de rechtszaak van een Ghanees meisje tegen een Nederlandse miljonair, laat ik zien dat kindersekstoeristen bijna altijd vrijuit gaan. Een politiek haakje om het urgenter te maken is altijd goed. In mijn geval had de Nederlandse regering net verkondigd dat het bestrijden van kindersekstoerisme prioriteit is.

2. Zet die extra stap. Met alleen een scherpe pen kom je er niet: check niet alleen het standaard-rapport dat over een onderwerp verschenen is, maar ook wat elders is gepubliceerd. Dat levert nieuwe inzichten op en mooie details voor je verhaal. En soms stuit je zo ineens op een tweede verhaal.

3. Blijf integer. Hoe aanlokkelijk het ook is om te scoren met geheime documenten of een dikke roddel, als je nog veertig jaar mee wil als journalist heb je meer aan een goede reputatie, dan aan een dikke scoop.

4. Kies je eigen weg en zet door als je overtuigd bent van een verhaal.

Sandra Korstjens (26) studeerde Bestuurskunde met een minor Journalistiek, een master Holocaust en Genocide Studies én deed de Fotovakschool. Ze was redacteur bij de NOS en vertrok in 2012 naar Brazilië. Daar is ze nu correspondent Latijns-Amerika voor RTL Nieuws.

1. Studeer niet alleen journalistiek. Juist door je tijdens je studie intensief met een bepaald vakgebied bezig te houden, onderscheid je je als journalist.

2. Loop stage. Journalistiek leer je uiteindelijk niet op school, maar in de praktijk. Werk hard en doe zoveel mogelijk ervaring op, het liefst bij het medium waar je graag zou willen werken. Je zou niet de eerste stagiair zijn die blijft hangen.

3. Bouw een netwerk op. De journalistieke wereld is klein, een goed netwerk zal veel deuren openen.

4. Leer multimediaal werken. Het is mooi als je goed kunt schrijven, maar dat is tegenwoordig vaak niet meer genoeg. Leer een camera bedienen, monteren, radio maken, dat soort dingen. Hoe meer vaardigheden je beheerst, hoe aantrekkelijker je bent voor een potentiële werkgever.

Robbie Kammeijer (23) studeerde journalistiek en liep stage bij het Jeugdjournaal. Hij bleef er hangen als freelancer, en kreeg uiteindelijk de kans te solliciteren. Nu is hij de jongste presentator van het Jeugdjournaal ooit.

1. Wees zorgvuldig met het uitkiezen van je stage. Denk er goed over na, en probeer in ieder geval echt je droomstage binnen te halen. Het is misschien moeilijk inschatten van tevoren, maar probeer te kijken of je er daarna kan blijven hangen of freelancen. Vooral je laatste stage is daarin belangrijk.

2. Journalistiek is praktisch werk. Zorg daarom dat je werkervaring opdoet. Tijdens mijn studie heb ik veel gewerkt, bijvoorbeeld voor lokale kranten en de lokale radio. Dat staat goed op je cv, en je doet er ook contacten mee op die later heel nuttig kunnen zijn.

3. Journalistiek is een heel brede opleiding. Zorg dat je jezelf onderscheidt. Dat kan door bijvoorbeeld een master te doen, maar ook door je te focussen op een bepaald onderwerp of branche. Bij mij was dat journalistiek voor kinderen. Daar ging ik me al heel snel in verdiepen, en zo krijg je er ook affiniteit mee.

4. In het verlengde daarvan: weet wat je wil, en eigenlijk al aan het begin van je studie. Niet iedereen is daar mee bezig, maar het loont om er echt even voor te gaan zitten en jezelf af te vragen welke kant je op wil. Natuurlijk kan je dat later ook nog bijsturen, maar dan heb je in ieder geval een richting.

Stages en vacatures

De Schrijftafel heeft een mooi overzicht van stages en vacatures online staan.

Begin voor jezelf

Voor jezelf beginnen kan natuurlijk ook een optie zijn. Het Stimuleringsfonds organiseert elk jaar The Challenge, een wedstrijd voor jonge journalisten en studenten journalistiek waarmee je je eigen start-up op kan zetten.

Deel dit artikel:

Reageer