3 tips om journalistieke online tools te vinden

11349600450.jpg

Programmeren, apps, datajournalistiek – digitale vaardigheden horen steeds meer bij de basisbagage van een moderne journalist. Maar waar moet je beginnen als je op zoek bent naar een online journalistieke tool? Drie tips en lijstjes om je op weg te helpen.

Door: Simon van Woerden

De hoeveelheid aan tools en handleidingen op internet is angstaanjagend. Om te voorkomen dat je na drie kwartier rondklikken wanhopig de moed opgeeft en het net als Joris Luyendijk uitschreeuwt van frustratie, de volgende tips:

1. Weet wat en hoe je zoekt

Goed zoeken begint met weten waar je naar op zoek bent. Googlen naar
‘datajournalistiek’ geeft veel minder specifieke resultaten dan ‘d3.js tutorial’ – hoewel ook de eerste zoekopdracht je binnen twee kliks bij de favoriete tools van NU.nl’s datajournalist Jerry Vermanen en bij de handleiding datajournalistiek van UvA-docent Bas Broekhuizen brengt. Niettemin geldt dat hoe specifieker je het probleem dat je wil oplossen definieert, hoe sneller je het benodigde gereedschap zult aantreffen. Scherpe vragen stellen is natuurlijk een journalistieke basisvaardigheid – maar om die vragen in een voor een zoekmachine begrijpelijke vorm te gieten zijn weer andere trucs nodig.

Daarom: Deze infographic legt een aantal eenvoudige Google-operators uit aan de hand van praktische voorbeelden, en dit artikel laat zien hoe je die operators slim kunt combineren. Tot slot een complete lijst met alle Google-operators plus een aantal trucs voor andere zoekmachines.

2. Maak gebruik van tutorials en fora

Als je een idee hebt van welke tool je zou willen (leren) gebruiken hoef je dat niet zelf te doen. Het vastleggen en weergeven van het leerproces, waar Joris Luyendijk het in zijn TEDx-presentatie over heeft, bestaat voor de meest bekende journalistieke tools – in de vorm van ‘tutorials’. Google de naam van je tool en ‘tutorial’, e presto: handleidingen die je stap voor stap laten zien hoe je gebruik maakt van het technische gereedschap onder handbereik. Tutorials zijn er vaak zowel in videoformaat met voice-over als in artikelvorm.

Als je vastloopt bij een specifieke functie van de tool sta je wederom niet alleen in het zoeken naar een oplossing. Op online fora bespreken gebruikers de problemen waar ze tegenaan lopen en helpen elkaar met oplossingen. Mocht jouw vraag nog niet zijn gesteld kan het altijd lonen een account voor het forum aan te maken en zelf om hulp te vragen. Je krijgt een antwoord en gebruikers die na jou hetzelfde probleem hebben zullen je dankbaar zijn.

3. Bezoek MeetUps

Een andere leerweg, die zeker ook geschikt is als je een nieuwe programmeertaal wil leren, zijn MeetUps. PHP leren in Amsterdam? There’s a MeetUp for that. Ruby in Groningen? Yup. MeetUp. Webdesign in Den Haag? Enfin. Het moge duidelijk zijn.

Voor al deze gevallen geldt ook weer: slim zoeken loont de moeite. Probeer zo gedetailleerd mogelijk wat je zoekt, welk probleem je hebt met welk deel van je tool te omschrijven, en in negen van de tien gevallen is er iemand die je vraag al heeft beantwoord, of is er een groep die ermee bezig is. In het andere geval ben je misschien de pionier die die groep opzet, zoals cartoonsite XKCD het zo mooi beschrijft. En vergeet vooral niet om het leerproces te bloggen of anderszins vast te leggen – niet alleen een advies van Joris Luyendijk, ook het Amerikaanse Poynter Institute zegt het.

Bonus: lijst met lijstjes

Voor de (aspirant)journalisten die durven, gewoon nieuwsgierig zijn, tijd teveel hebben of alledrie die dingen tegelijk, onderstaand nog een lijst met lijstjes tools voor journalisten, met een korte beschrijving. Heb je zelf briljante ervaringen met een stuk digitaal gereedschap? Gooi het in de comments – of beter nog, blog je eigen leerproces en tutorial!

Deel dit artikel:

Reageer