Bibliografie als in memoriam

Deel drie van de serie Bibliografie van Katholieke Nederlandse Periodieken is nu verschenen. Thema is het ‘Godsdienstig en kerkelijk leven’. Hans Renders bespreekt het boek. "Een bibliografie samenstellen is een vorm van ‘bijzetten’, in het geval van de katholieke pers gaat dat zeker op."

Pershistorici vertellen zelden iets over de honderden tijdschriften die in evenzovele orden, congregaties en andere katholieke instituties zijn verschenen. In Mededelingen van het Interdiocesaan Liturgisch Secretariaat kregen katholieken, zo blijkt uit het nieuwe deel van de Bibliografie van Katholieke Nederlandse Periodieken, vanaf 1954 hulp en advies bij de aanschaf van boeken en grammofoonplaten. Je krijgt meteen zin om naar het Katholiek Documentatie Centrum in Nijmegen af te reizen om te lezen waaruit die hulp en dat advies dan precies bestond. In de BKNP kun je opzoeken wat voor tijdschrift Mededelingen van het Interdiocesaan Liturgisch Secretariaat was, wie er in de redactie zat en wie het blad bewaart.

In 1999 verscheen het eerst deel van de Bibliografie van Katholieke Nederlandse Periodieken. Dat deel betrof de dag- en weekbladen, tien jaar later was het tweede deel klaar, over ‘cultuur en ontspanning’. En nu verschijnt dan deel drie (van de vijf) met als thema ‘Godsdienstig en kerkelijk leven’. Vefie Poels en Zjuul van den Elsen hebben 1173 lemma’s van katholieke tijdschriften samengesteld. Daar moeten we niet te licht over denken. De Annalen van het Genootschap der Heilige Kindsheid die van 1850 tot 1934 verschenen, zijn nog wel in de archieven terug te vinden, maar het Bulletin OSA dat van 1971 tot waarschijnlijk 1980 door Provincialaat der Paters Augustijnen werd verzorgd, is al moeilijker te traceren, zoals blijkt uit de onzekerheid omtrent de looptijd van dit blad.

Een bibliografie samenstellen is een vorm van ‘bijzetten’, in het geval van de katholieke pers gaat dat zeker op. In tegenstelling tot de springlevende gereformeerde journalistiek in Nederland, getuige het succes van het Reformatorisch Dagblad en vele andere zusterkranten, is de katholieke pers op sterven na dood. Poels en Van den Elsen hebben bladen opgenomen die van 1736 tot 1980 verschenen, maar je hoeft geen cynicus te zijn om te snappen dat er nooit een vervolg zal zijn. Voor de bibliograaf is dat overigens geen droefstemmige vaststelling, deze uitgave heeft het aureool van eeuwig. Nooit zal er nog onderzoek gedaan kunnen worden naar opvattingen over de missie, het kloosterleven of ‘de viering van het vijfde eeuwfeest van Sinte Lydwina’ (van 1931 tot 1933 verscheen daarover het maandelijkse tijdschrift Sancta Liduina) zonder de BKNP te raadplegen.

Niemand zal dit boek ooit helemaal lezen. Dat hoeft ook niet, want er zit een uitstekend register in. Daarin kun je zowel op personen als op zaken zoeken. Zo is gemakkelijk terug te vinden dat de latere literatuurcriticus Kees Fens in 1961 en 1962 in de redactieraad van het tijdschrift Huwelijk en huisgezin figureerde. Elk lemma bevat behalve formele informatie over verschijningsfrequentie, redactie, uitgever en een aanduiding waar en of de uitgave te raadplegen is, ook een ‘typering’. Die informatie dwingt respect af, want daarvoor moesten de afleveringen toch echt doorgenomen worden. Zo weten we nu dat het Petrus Donders tijdschrift aanvankelijk uitsluitend het missiewerk van de Redemptoristen in Suriname in kaart bracht, maar vanaf 1941 toch vooral gericht was op de persoon Petrus Donders en op het proces van Zaligverklaring van deze Tilburgse Redemptorist. Het blad hield in 1950 op, maar Donders werd in 1982 zalig verklaard.

De katholieke pers mag dan in Nederland hoegenaamd niet meer bestaan, in Rome draaien de molens gewoon door. Ooit zal Petrus Donders heilig verklaard worden (laatste stap op weg naar de hemel na de Zaligverklaring) en het Petrus Donders tijdschrift heeft daar dan een belangrijke rol in gespeeld. Voor het zover is, zijn de vijf delen van de BKNP wel klaar. En om de toekomst van het onderzoek veilig te stellen zouden deze uitgaven toch echt ook in gedigitaliseerde vorm aangeboden moeten worden.

Bibliografie van Katholieke Nederlandse Periodieken. Vefie Poels en Zjuul van den Elsen (eindredactie), Valkhofpers Nijmegen, ISBN 978 90 5625 351 6. €95,-. 862 blz.

Reageer

Geef een reactie

*