Biedt Blendle kansen voor waakhonden in de regio?

Quint Kik is onderzoeker bij het Stimuleringsfonds en verwoed muziekliefhebber. Hij presenteerde op 3 september zijn onderzoek naar de waakhond in de regio. Daarnaast blogt hij in zijn vrije tijd wekelijks over ‘lofzangen’ op de pers aan de hand van actualiteiten in de krantenwereld.

De vraag die dit blog al ruim een half jaar stelt, ‘zit er nog muziek in de journalistiek?’, was nimmer zo actueel als afgelopen week. Om te beginnen werd Blendle gelanceerd, waarmee het langverwachte iTunes-model zijn intrede deed in de journalistiek.

Met Blendle kunnen mensen digitaal losse artikelen kopen variërend van 10 eurocent tot 90 eurocent voor zwaardere stukken. Initiatieven als Blendle bieden wellicht juist voor de lokale en regionale media een alternatief om duidende en onderzoeksjournalistieke artikelen aan de man te krijgen. Een burgemeester of wethouder die een scheve schaats rijdt? Niet alleen in de regio is zoiets nieuws en een goede achtergrondanalyse komt zo binnen digitaal handbereik van heel Nederland. De vraag is of er nog voldoende waakhonden in de regio rondlopen om dat verdiepende nieuws over lokaal beleid aan te bieden.

Voor minder dan 50.000 zijn hok niet uit

Naast het door het Fonds meegefinancierde Blendle stond afgelopen week namelijk in het teken van de presentatie van het rapport Nieuwsvoorziening in de regio. Na acht maanden van noeste onderzoeksarbeid kon dinsdag 3 september in Nieuwspoort eindelijk de vraag worden beantwoord wat er nog rest van de waakhond in regio. In een notendop: hij is kort van stof (op het oppervlakkige af), waakt op papier een beetje beter dan online en voor minder dan 50.000 inwoners komt hij eigenlijk zijn hok niet uit.

Vanuit de zaal werd tijdens de presentatie gevraagd hoe het is gesteld met de kwaliteit van de ongeveer 800 nieuwsberichten (17% van het totaal) die specifiek over lokaal beleid gaan? In hoeverre gaat het om onderzoeksjournalistiek en kun je op grond van het onderzoek wel iets zeggen over het functioneren van de waakhond? Kort gezegd: Mede-onderzoeker Lammert Landman en ik constateren dat er online in 80 gemeenten gedurende een week weinig duiding te vinden is in verhouding tot korte nieuwsberichten over lokaal beleid. Op 10 online berichten troffen we 7 ‘kortjes’ aan (140 woorden), 1 op de 10 berichten bevat achtergronden bij het nieuws (400 woorden).

Minder gewaakt bij 8 miljoen mensen

Wie weet gaat Blendle ook wel een verandering teweegbrengen in ons nieuwsconsumptiepatroon. Twee andere belangrijke features zijn namelijk de eenvoudige doorzoekbaarheid van de krantenarchieven en de inzet van sociale media bij het aanbevelen van artikelen. Het is daarbij wel te hopen dat de betalingsbereidheid van nieuwsconsumenten omgekeerd evenredig is aan de waakzaamheid van journalisten in gemeenten met minder dan 50.000 inwoners. Dat juist ‘de koningin’ van het regionale en lokale nieuws – de papieren krant – op het randje van de dood balanceert in gemeenten met minder dan 20.000 inwoners, geeft te denken. Trekken regionale media zich terug, dan laten op den duur ook lokale media het leven, zo blijkt uit het rapport.

Vergeleken met de Staying Alive-boodschap uit het vorige blog, klinkt ‘The Queen Is Dead’ wellicht een beetje wrang. Uit het onderzoek bleek dat absoluut gezien kranten nog altijd de beste waakhonden zijn. De vraag is voor hoe lang: hyperlocals brengen net zoveel berichten, lokale publieke omroepen waken bijna net zo goed. Duidelijk is dat, afgemeten aan het aantal berichten over lokaal beleid, er minder wordt gewaakt naarmate het inwonertal afneemt. Het opvallendst in gemeenten met minder dan 50.000 inwoners: het gaat daarbij dus om bijna 8 miljoen Nederlanders.

Kijk en luister

Dat maakt deze week de keuze voor The Smiths niet geheel onverwacht. Oh, has the world changed or have I changed? Zanger Morrissey zingt over oude, vaste waarden die niet meer zijn wat ze ooit waren: het Engeland van voor de oorlog, eenheid van volk en koningshuis en die goeie ouwe Daily Mail. Hopelijk verworden kranten – regionale dagladen in het bijzonder – niet tot net zulke vergane glorie. Dat zou op termijn een lege digitale kiosk opleveren of erger: een waakhond die zich niet langer in de grotere gemeenten vertoond.

Video te vinden op The Queen Is Dead (2011 remaster).

Reageer

Geef een reactie

*