Burgerfotografie is geen gevaar voor fotojournalisten’

Spiegelreflexcamera’s worden met de dag goedkoper, compactcamera’s worden steeds beter en foto’s van mobieltjes zijn inmiddels een geaccepteerd fenomeen in de media. Burgerfotojournalisten zijn in opmars en het ziet ernaar uit dat ze hier zijn om te blijven. Persinnovatie.nl ging in gesprek met Johan Groeneveld (ANP) en Mark Vos (NU.nl) over de gevolgen voor de fotojournalistiek.

Door: Sean van der Steen

Waar je als burgerjournalist slechts een pen en nieuwsgierigheid nodig hebt, konden fotografen zich voorheen nog verschuilen achter hun geavanceerde, dure apparatuur. Die tijd is voorbij. Ook foto’s tentoonstellen en verkopen is eenvoudiger geworden, mede dankzij internet. Waar kunnen fotografen zich anno 2013 nog mee onderscheiden?

Kwaliteit en snelheid, denkt Johan Groeneveld, adjunct directeur van ANP Producties. "Ik ga bij ANP Foto uit van een vertrekpunt, en dat is dat iedereen een foto kan maken. De fotografen die wij inzetten voor klussen, moeten daarom met onderscheidend werk komen." Groeneveld vat het werk van ANP Foto graag samen met de slagzin hard to get, hard to copy, hard to beat and hard to ignore. "Dat geldt voor alles wat ANP Foto doet, ook in het buitenland. Als wij nu bijvoorbeeld horen dat er Nederlandse speurhonden actief zijn in de Filipijnen, sturen wij daar een fotograaf heen. Die foto’s moeten dan van een dusdanige kwaliteit zijn dat andere mensen ze niet zomaar kunnen maken. En de foto’s moeten er snel zijn."

NUfoto, user-generated fotoplatform

NU.nl is een voorbeeld van een mediabedrijf dat burgerfotografen een warm hart toedraagt. NUfoto, gestart in 2007, is het ‘user-generated fotoplatform’ van de nieuwssite. Mark Vos, chef social en ugc bij NU.nl: "Het platform komt voort uit de lezersfoto’s die we al sinds 2002 plaatsen. Toen kwamen die foto’s per mail binnen en dat werden er op een gegeven moment zoveel dat we er een platform voor hebben opgezet. Dat heeft zijn uitwerking niet gemist, zeker gezien de opkomst van de smartphones. Op nieuwsgebied zijn we nu het grootste platform voor user generated foto’s in Nederland."

Samenwerken met andere afdelingen van NU.nl gebeurt ook. Naar aanleiding van de Sinterklaasstorm van december 2013 maakte Jerry Vermanen een overzichtskaartje van de ingezonden stormfoto’s.

De fotografen op NUfoto geven de foto’s alleen vrij voor (her)gebruik op NU.nl, niet voor geheel Sanoma. "Wij mogen de foto’s gratis gebruiken, wij geven de fotograaf een plek om zijn of haar portfolio te laten zien en we zorgen voor naamsbekendheid. Dat is de wisselwerking", aldus Vos.

NUfoto werkt samen met ANP

NUfoto werkt ook samen met het ANP. "Ze kijken mee in onze bak content en we hebben afspraken gemaakt over vergoedingen voor fotografen", vertelt Vos. Die vergoeding gaat in zo’n geval linea recta naar de fotograaf. "Dit geldt alleen voor een select groepje fotografen waarvan we weten dat ze goed en betrouwbaar materiaal leveren. Kijk, het blijft user generated content dus je moet het checken, je kunt het niet in een keer doorzetten. Maar bij deze mensen weten we dat het goed is." Groeneveld: "Voor we een foto licenseren hebben we minder stappen te maken. Normaliter zullen we bij een burgerfoto alles uitpluizen: de hele IPTC doorlopen en met de fotograaf in gesprek gaan. Zo zijn we er zeker van dat we een journalistiek correcte foto in handen hebben."

Ondertussen blijft de industrie volop in beweging. Groeneveld heeft zich recentelijk ontdaan van alle fotografen in vast dienstverband, om ze te vervangen voor freelancers – in de meeste gevallen dezelfde fotografen. Groeneveld: "Maar wat zie je gebeuren: die fotografen zijn hun eigen profiel gaan ontwikkelen. Dat wil dus zeggen dat ik niet meer een fotograaf naar Ajax stuur omdat hij of zij in het rooster staat, maar omdat die fotograaf goed voetbal kan fotograferen."

‘Burgerfoto alleen als het iets toevoegt’

Deze oplossing is ongetwijfeld ook goedkoper voor ANP, geldt dat ook voor het samenwerkingsverband met NU.nl? Nee, zegt Groeneveld: "Kijk naar de grote kranten, de grote nieuwswebsites – even los van NU.nl. Hoe vaak komt daar nou een burgerfoto door? Alleen als het echt iets toevoegt, als het bijzonder is. Als er een vliegtuig neerstort op Schiphol en wij kunnen snel een foto krijgen van een burgerfotograaf, zetten wij die door. Maar de volgende actie is dat we meteen iemand op pad sturen die van onze standaard is."

Burgerfotojournalisten zijn volgens Groeneveld daarom geen bedreiging, maar een aanvulling. "Ik geloof dat er altijd een markt zal zijn voor onderscheidende kwaliteit. Ik geloof niet dat burgerfotografie een reden is om bang te zijn dat het vak gaat verdwijnen." Maar, zo geeft Groeneveld enigszins cryptisch toe: "Het is wel zo dat wanneer mijn lasagne thuis net zo goed wordt als die van het restaurant, dat je je als restauranthouder moet afvragen waar je mee bezig bent. Je moet wel met iets komen."

‘Fotograaf van ANP was niet overal tegelijk’

Ook Vos denkt dat burgerfotografie geen gevaar hoeft te zijn voor fotojournalisten. "Tegenwoordig is er altijd wel iemand ter plekke met een camera – het is nooit zo geweest dat een fotograaf van bijvoorbeeld ANP overal tegelijk was. In dat opzicht kun je niet van broodroof spreken." Daarnaast is het niet de bedoeling dat NUfoto professionele fotografie vervangt. "NU.nl heeft gewoon contracten met ANP, AFP/Getty en noem het maar op. Daar gebruiken we iedere dag veelvuldig beelden van."

Reageer

Geef een reactie

*