Crowdfunding is een tijdrovende bezigheid’

Journalisten aan het crowdfunden krijgen: dat was het doel van project Nieuwspost. Drie jaar geleden werd met steun van het Stimuleringsfonds een platform opgezet voor crowdfunding in de journalistiek. Initiatiefnemer Bob van ’t Klooster vertelt over zijn ervaringen en de toekomst van het project: "Crowdfunding is geen makkelijke oplossing."

Door: Sean van der Steen

Crowdfunden is inmiddels wel een bekend begrip, maar drie jaar geleden had journalistiek Nederland er nog weinig ervaring mee. Het eerste crowdfund-platform specifiek voor journalistieke projecten werd opgezet door Bob van ’t Klooster, met hulp van een persinnovatiesubsidie van 85.000 euro.

In het eerste half jaar werkte het platform andersom: niet de journalisten, maar de bezoekers droegen onderwerpen aan. "Dat bleek niet zo goed te werken, omdat de burgers die met onderwerpen kwamen niet vonden dat ze er ook voor moesten betalen", vertelt Van ’t Klooster. Daarom paste hij de opzet aan naar het huidige model: journalisten pitchen onderwerpen en het publiek kan ervoor kiezen om ideeën financieel te steunen.

‘Kritischer in het tweede jaar’

Het platform was daarmee niet klaar, aldus Van ’t Klooster. "In het tweede jaar werden we kritischer. We wilden dat journalisten zich beseften wat er allemaal bij komt kijken om een project succesvol te maken." Het hielp wel dat crowdfunding inmiddels een bekend en populair fenomeen werd: "Veel journalisten wilden aan de slag met crowdfunding. Maar tegelijkertijd wilden we journalisten behoeden voor een project dat bij voorbaat al kansloos is omdat bepaalde elementen missen, bijvoorbeeld omdat iemand onvoldoende tijd heeft. Crowdfunden an sich is al een tijdrovende bezigheid.|

In de gehele looptijd van het project zijn ongeveer 30 projecten via Nieuwspost van start gegaan. Van ’t Klooster vertelt dat hij enorm veel respect heeft voor de journalisten die het aandurfden. "Het is nogal een aparte combinatie. Je moet niet alleen een goede journalist zijn met een interessant idee, je moet ook een halve marketeer zijn die zichzelf en het idee goed kan verkopen. Dat zijn toch kwaliteiten die een journalist van huis uit niet aangeleerd krijgt."

Verdienmodel niet helder

Sinds de start van Nieuwspost zijn er meer platforms voor crowdfunding bijgekomen, bijvoorbeeld Kickstarter en GoFundMe. Het onderscheidende van Nieuwspost is uiteraard dat het een Nederlands platform betreft. "Daar ken ik er maar een van: Nieuwspost." Hybride vormen van crowdfunding en het traditionele abonneemodel zijn ook ontstaan, denk aan De Correspondent. "Rob Wijnberg heeft een goede mix gevonden tussen het traditionele model van abonnees en de crowdfund-opzet aan het begin."

Het verdienmodel van Nieuwspost was ‘niet helder’ en heeft zich in de projectperiode niet verder ontwikkeld, vertelt Van ’t Klooster. "Een crowdfund-platform als Kickstarter vraagt 10 procent van het crowdfund-bedrag dat je bij elkaar verzamelt. Dat is een behoorlijk serieus verdienmodel. Qua marketing en communicatieadvies kunnen zij die projecten dan ook echt liften. Als jij met kickstarter in zee gaat, investeren zij ook tijd en geld in je project." Nieuwspost investeerde wel tijd en – een beetje – geld in de projecten, maar vroeg geen 10 procent commissie. "Dat is ook gewoon niet denkbaar in Nederland."

Afhankelijk van kwaliteiten journalist

Projecten die op Nieuwspost verschenen, waren erg afhankelijk van de kwaliteiten van de betreffende journalist. "Neem bijvoorbeeld het project van Frank Jochemsen en Marie-Claire Melzer. Zij hebben een project gehad op Nieuwspost over de jazzlegende Boy Edgar. Jochemsen en Melzer zijn relatief onbekend, maar ze waren wel in staat om hun onderwerp bij een breder publiek onder de aandacht te brengen." Dankzij het crowdfunden was het project ook erg toegankelijk voor het publiek, vertelt Van ’t Klooster. "Mensen kwamen via Nieuwspost met informatie over Boy Edgar die zij anders nooit hadden kunnen krijgen."

Uiteindelijk kreeg Jochems de VPRO geïnteresseerd in het onderwerp, en werd het project door de publieke omroep ‘geadopteerd’. "Dat is ook hoe die omroepen vervolgens werken: die pakken het op de traditionele manier aan. Dus die gaven een budget en hij kon de productie maken. Maar Jochems meent dat het project nooit was gelukt wanneer hij het niet als crowdfund-project had gestart."

‘Onderbrengen bij mediabedrijf’

Hoe ziet de toekomst eruit voor Nieuwspost? Vooralsnog gaat het project gewoon door maar voor hoe lang is nog niet duidelijk. "Ik denk dat Nieuwspost echt ondergebracht moet worden bij een nieuwsorganisatie, zodat crowdfunding onderdeel van het bedrijf wordt", zegt Van ’t Klooster. Concrete ideeën voor een organisatie heeft Van ’t Klooster niet. Een andere optie is om het platform ‘cadeau te doen’ aan een aantal jonge journalisten. "Zij zullen daar dan niet hun boterham mee kunnen verdienen", waarschuwt Van ’t Klooster, maar nuttig zou het wel zijn: "Crowdfunding is een onderdeel van ondernemende journalistiek. Zo’n platform is een goede leeromgeving."

Voor Van ’t Klooster was het project ook leerzaam, maar idealiter had hij meer tijd gestopt in het zoeken naar mogelijke samenwerkingen met bestaande nieuwsorganisaties. "We hadden het te druk met de projecten." Toch is Van ’t Klooster tevreden: "Het doel van Nieuwspost is meer dan geslaagd. We hebben meer projecten op de site gehad dan ik van tevoren had gedacht. Ook is het veel harder gegaan met crowdfunden in journalistiek Nederland dan ik had gedacht."

Lees het eindverslag

Reageer

Geef een reactie

*