De deuren van het verleden openzetten

Met de app Unlock History wilde het Historisch Nieuwsblad ontdekken hoe historische verhalen verteld kunnen worden op een iPad. Het resultaat is een driedelige serie over het ontstaan van Nederland. De kosten waren hoog en het is nu afwachten in hoeverre het project levensvatbaar is. In gesprek met Frans Smits, hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad.

Door: Sean van der Steen

Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek besloot in 2011 om het project ‘Ontwikkeling Digitale Historische Verhalen’ van VBK | media en Historisch Nieuwsblad te steunen met een subsidie van €103.000. De initiatiefnemers wilden een iPad-app ontwikkelen voor het vertellen van historische verhalen.

Interactieve app

Twee innovatieve aspecten speelden een rol bij de aanvraag: de multimediale wijze waarop in de app een verhaal wordt verteld én de relatie die tussen nieuws en geschiedenis wordt gelegd. Hoofdredacteur Frans Smits raakt er niet over uitgepraat. "Net als zovelen hebben wij al heel lang een website, maar de mogelijkheden van een website zijn beperkt – op een iPad kun je iets interactief maken."

De app Unlock History is opgebouwd uit twee informatielagen: de bovenlaag, waarin het publiek de rode draad van het verhaal kan volgen, en de onderlaag, waarin ondersteunende teksten en andere extra’s te vinden zijn. In beide lagen speelt beeld een belangrijke rol. Smits: "Het geheel moet visueel aantrekkelijk zijn, maar dat is natuurlijk vrij bewerkelijk. Al het beeld dat je ziet, komt uit de tijd waarin het verhaal zich afspeelt; in dit geval het ontstaan van Nederland. Dat materiaal is bewerkt, geanimeerd, er is diepte ingebracht, al met al is dat een heel spektakel geworden."

Innovatieve elementen

"Wat innovatief is," vervolgt Smits, "is dat het beeld en de extra informatie gebruikt worden om het verhaal te ondersteunen. Er is een voice-over en je kunt het verhaal voor je zien ontplooien." Dat verhaal kan de kijker op elk moment stopzetten om te gaan grasduinen in het ondersteunende materiaal. "Er is namelijk ontzettend veel historisch materiaal digitaal beschikbaar. Museumcollecties, krantenarchieven, geluidsarchieven, je kunt het je zo gek niet bedenken of het is online beschikbaar. Maar het is vaak ergens weggestopt. Wij als redactie selecteren daar het mooiste uit en plaatsen dat vervolgens in historische context", aldus Smits.

Van het tweede innovatieve aspect – een link leggen met het hedendaagse nieuws – is niet veel terechtgekomen, zo beaamt ook Smits. "Ik geef het meteen toe, we hebben niet iets dat heel direct op de actualiteiten inspeelt. Maar dat is bij de productie van dit soort apps ook vrijwel niet mogelijk. Als er nu iets gebeurt, heb ik morgen geen app voor je." Wel verwijst het verhaal naar hedendaagse kwesties of debatten, vertelt Smits. Bijvoorbeeld de veelbesproken VOC-mentaliteit en godsdienstige spanningen.

Verdienmodel ontbreekt

Toen de initiatiefnemers het projectvoorstel indienden, leefde Smits nog in de overtuiging dat er een verdienmodel school in dergelijke apps. Nu is die overtuiging aan het wankelen. "Toentertijd gaven alle onderzoeken aan dat mensen bereid waren om voor dergelijke apps te betalen. We zijn nu tweeënhalf jaar verder en nu moet ik zelf constateren dat dit best wel tegenvalt. Ook gezien de reacties op het eerste deel van de app, die vorig jaar uitkwam. Mensen vinden €1,79 te duur. Dat soort reacties zijn eigenlijk natuurlijk gewoon van de pot gerukt. Iedereen kan met eigen ogen zien dat de app niet iets is om gratis ter beschikking te stellen. We zijn enorm in prijs gedaald: voor hetzelfde geld kun je nu alle drie de delen kopen."

Een realistisch verdienmodel ontbreekt dus vooralsnog. Wel is het zo dat nu de techniek is ontwikkeld, toekomstige verhalen stukken goedkoper gemaakt kunnen worden. Dan nog denkt Smits dat het Nederlandse taalgebied te klein is voor dergelijke apps. Daarom onderzoeken de initiatiefnemers nu hoe ze de app in andere landen op de markt kunnen brengen. Smits: "Bijvoorbeeld in de VS, want hun geschiedenis is voor een groot deel gebaseerd op die van ons. Maar dan nog: je kunt zo’n verhaal wel maken, maar je moet ook de expertise in huis hebben om het te kunnen verkopen."

Toekomstplannen

Hoe dan verder, als het verdienmodel achter de app nog niet duidelijk is? Smits: "We hadden als doel om journalistieke alternatieven te ontwikkelen en ik wil wel op die manier doorgaan. Als we in de toekomst gaan nadenken over andere manieren om informatie over te dragen, is dit de manier. Misschien niet per se de manier waarop wij het hebben gedaan, maar wel met technieken en gedachtes die wij hebben gebruikt."

De redactie is dan wel enthousiast over het project, maar, zo zegt Smits terecht, je moet ook de uitgever achter je hebben – wat volgens Smits het geval is. In de komende periode gaan de betrokken partijen extra marketinginspanningen leveren om het bestaande driedelige verhaal te promoten. "Van daaruit besluiten we hoe we verder gaan", zegt Smits. "Op korte termijn denk ik wel aan internationalisering van het project. Ook kunnen we mogelijk samenwerken met grotere partijen, die dan als partner zouden kunnen optreden."

Bekijk de trailer van Unlock History

Lees meer

Reageer

Geef een reactie

*