De opkomst van gratis online cursussen

Lesgeven aan duizenden studenten tegelijk. Het is een trend die door steeds meer universiteiten wordt overgenomen. Ook in Nederland beginnen de Massive Online Open Courses van de grond te komen. Het wachten is nog op de eerste Nederlandse journalistieke MOOC.

Door: Liz Brower

Een Massive Online Open Course (MOOC) is een gratis online cursus waaraan iedereen met een internetverbinding kan deelnemen. Steeds meer internationaal erkende instituten hebben hun eigen MOOC en de lessen zijn populair.

Zo kent het platform Edx, dat gratis online cursussen van universiteiten aanbiedt, zo’n 370.000 belangstellenden en het soortgelijke platform Coursera verwerkte twee miljoen inschrijvingen. Beide platforms zijn opgezet door gerenommeerde universiteiten zoals Harvard University en Stanford University.

Wetenschapsjournalistiek

Op het gebied van journalistiek is het nog relatief stil. Trendsetter op het gebied van gratis online cursussen journalistiek is de World Federation of Science Journalists (WFSJ), die sinds 2008 een gratis online cursus wetenschapsjournalistiek aanbiedt.

"De cursus is voortgevloeid uit ons Science Journalism Cooperation-programma", vertelt Frank Nuijens, eindredacteur van de cursus en hoofdredacteur van het Delftse universiteitsblad Delta. "Hiermee begeleiden we journalisten in ontwikkelingslanden die zich willen specialiseren op het gebied van wetenschapsjournalistiek."

De eerste lichting begon volgens Nuijens in 2006 en bestond uit 81 studenten, de tweede lichting van 60 studenten is bijna klaar. In 2011 friste het WFSJ het cursusmateriaal op onder leiding van Nuijens. Al het lesstof staat op de website van het WFSJ in zeven talen, te downloaden voor iedereen die interesse heeft.

Introductie datavisualisatie

Na deze cursus bleef het lang stil rondom de online journalistiekcurssussen. Totdat de Universiteit van Texas in oktober 2012 met de eerste zinvolle cursus voor journalisten kwam, genaamd Introduction to Infographics and Data Visualization. In de cursus wordt deelnemers in zes weken geleerd om verhalen te vertellen met behulp van zelf ontworpen kaarten en grafieken.

Hoewel de cursus niet specifiek voor journalisten is bedoeld, bleek de cursus erg zinvol voor de beroepsgroep volgens Jerry Vermanen, datajournalist bij NU.nl. Waar de WFSJ cursus nog alleen gebruik maakt van teksten, zijn er bij deze cursus ook videocolleges, leesmateriaal, oefeningen en toetsen te vinden. Studenten kunnen met elkaar en docenten communiceren via een forum.

De eerste cursus kende vanwege beperkte servercapaciteit een limiet van 2000 deelnemers. Vanwege de massale belangstelling voor de cursus startte in januari een tweede cursus, dit maal voor 5000 studenten. Deze cursus zat ook binnen iets meer dan een week bomvol. Een nieuwe Spaanstalige MOOC startte afgelopen maart en behandelt het nieuws omtrent verkiezingen.

Nederland volgt

Ook Nederlandse universiteiten starten nu met hun eigen MOOC’s. De Universiteit Leiden geeft op platform Coursera cursussen over Europese wetgeving en terrorisme. De Universiteit van Amsterdam organiseerde begin dit jaar ook een eigen MOOC, genaamd ‘Introduction to Communication Science’, gegeven door Rutger de Graaf, docent communicatiewetenschappen UvA.

Ook voor journalisten bevat de MOOC veel relevante informatie volgens De Graaf. Hij behandelt onder meer de bestaansgeschiedenis van media. In totaal doen 5200 deelnemers aan de cursus mee, waarvan zo´n 70% uit Nederland komt, 20% uit Amerika en de overige 10% uit landen verspreid over de rest van de wereld.

De Graaf: "Het publiek van de MOOC bestaat voor ongeveer tachtig procent uit enthousiastelingen, waaronder professionals uit het vakgebied en docenten, en voor twintig procent uit scholieren die willen kijken of communicatiewetenschappen iets voor hen is."

Tijd voor journalistieke Nederlandse MOOC?

De Graaf weet niet of er binnenkort een journalistieke MOOC wordt georganiseerd. Wel is er interesse van docenten journalistiek. De Graaf: "Het is een soort pilot en ik heb al veel enthousiaste reacties ontvangen van andere docenten, waaronder journalistiek docenten, dus ik denk dat er in de toekomst meer MOOCs georganiseerd worden vanuit de UvA."

De Graaf gelooft in het nut van MOOC’s, maar ziet ze voornamelijk als aanvulling en niet als vervanger van het regulier onderwijs. Wel erkent hij de grote potentie van de gratis cursussen. "Vaak hebben mensen het veel te druk om naar school te gaan en bovendien is het duur. Zo’n MOOC is dan een efficiënte manier om toch door te leren."

Reageer

Geef een reactie

*