‘De uitgever aan het woord’

Uitgevers zijn voorzichtig met hun innovatiebudgetten. Zij stellen hun ambitie voor nieuwe producten en diensten bij en geven aan dat het in hun vak voornamelijk draait om kwaliteit. Ook omarmen zij mobiele producten en diensten, zonder dat zij hieruit veel omzet halen.

Dit zijn een aantal van de hoofdconclusies die Thaesis trekt in het boek De uitgever aan het woord 2011. Voor dit onderzoek wordt jaarlijks aan uitgevers gevraagd naar hun plannen voor dat jaar en naar hun ideeën over de nabije toekomst. In het onderzoek van 2011 was er speciaal aandacht voor disruptieve innovaties.

Verwachtingen voor 2011

De top-3 van verwachte ontwikkelingen in 2011 zijn duidelijk, maar niet eenduidig. In de top-3 van ontwikkelingen die het zullen gaan halen, staan twee ontwikkelingen die ook in de top-3 staan die het volgens velen niet zullen gaan halen. Dit zijn mobiele applicaties en e-books. Daarbij dient te worden aangetekent dat de e-books die het volgens hen niet gaan halen de zwart-wit varianten zijn, of exemplaren waarop een scan van het origineel wordt getoond. De uitgevers zijn wel eenduidig over een ontwikkeling die het zeker zal halen – de tablet-pc, en een die het niet zal halen – de CD-ROM.

Disruptieve innovaties

Deze vormen van innovatie veranderen de strategie van uitgevers. Dit kan conflicteren met de traditionele manier waarop uitgevers werken, maar ook met de reputatie van het bedrijf, haar cultuur en haar waarden. Ook kunnen er op financieel gebied problemen ontstaan door het ontstaan van een onzekerdere markt en lagere marges. Het klassieke voorbeeld is Wikipedia: binnen vijf jaar na oprichting waren bijna alle papieren encyclopedie-uitgaven ter ziele. Met de doorbraken van smartphones, tablet-pc’s, mobiele applicaties en micropayment, lijkt ook de traditionele uitgeverij ontwricht te gaan worden, ten faveure van online moderniteit.

Dagbladen

Binnen de uitgeverijsector heeft met name de dagbladsector last van disruptieve innovaties. Zo hebben gratis nieuwsbronnen inmiddels een groot marktaandeel en verloren kranten een fors deel van hun advertentie-inkomsten aan zoekmachines en aan websites als Marktplaats en Monsterboard. Journalistiek gezien is er een steeds grotere kloof tussen actualiteit en duiding. Kranten kunnen op gebied van snelheid niet concurreren met RSS-feeds en Twitter, maar moeten zich focussen op achtergronden. Hierdoor verandert hun core business steeds meer.

Tijdschriften

Na een forse daling van de inkomsten in 2009, liet 2010 weer een omzetgroei zien voor de door Sanoma gedomineerde publiekstijdschiftensegment. Het lijkt erop dat de spelers op deze markt in Steve Jobs hun Messias gevonden hebben: Thaesis meldt dat de iPad door de uitgevers op deze markt "bijna doodgeknuffeld" wordt. Liefst 88 procent van de uitgevers in dit segment wil in 2013 apps op de markt brengen. Al voor de iPad zorgde de laagdrempeligheid van productie, reproductie en distributie op het internet voor een overvloed aan informatie en entertainment en daalden de inkomsten van de papieren tijdschriften. Met de introductie van verbeterde tablets als de iPad2, kan dit proces worden versneld. Dit zorgt dan ook voor disrupties in het traditionele uitgeefmodel van publiekstijdschriften.

Uitgekomen voorspellingen

In 2009 werd aan uitgevers gevraagd wat voor producten en diensten zij in 2011 zouden willen aanbieden. 54 procent voorspelde dat zij dit jaar tijdschriften wilden uitgeven, hetgeen precies leek te kloppen. Ook boeken en losse uitgaven werden op 1 procentpuntje na goed voorspeld (77 en 8 procent). Zij verwachtten echter ook dat 48 procent van de uitgevers gepersonaliseerde informatie zou verstrekken, dit blijkt maar 9 procent te zijn. Ook voor print-on-demand en video bleken de voorspellingen van 59 en 54 procent te ambitieus: in 2011 hielden slechts 23 en 21 procent zich hier mee bezig.

Strategische keuzes

Thaesis onderscheidt drie strategieën die uitgevers hanteren om te kunnen omgaan met digitalisering. Toen dit onderzoek voor het eerst werd gepubliceerd (in 2004) bestonden er grote overeenkomsten tussen de uitgevers. Hun focus lag bij strategische groei, portfolio-optimalisatie en eenduidige transformatie van papier naar digitaal. Nu blijkt die groep verdeeld in drie subgroepen: ‘de aanvallende veranderaar’, ‘de versterkende verdediger’ en ‘de gematigde veranderaar’. De eerste groep richt zich op nieuwe doelgroepen, met hoge proactiviteit. Deze strategie is vaak in conflict met de voormalige core business. ‘De versterkende verdediger’ heeft een tegenovergestelde strategie: zij focussen zich op het bestaande businessmodel en richten zich op reeds bestaande doelgroepen. De grootste groep uitgevers bevindt zich echter op de gulden middenweg (of willen kool en geit sparen) van ‘de gematigde veranderaar’.

Reageer

Geef een reactie

*