Dertig uur lang regionale datajournalistiek

Voor de tweede keer organiseerde de redactie van De Twentsche Courant Tubantia op donderdag 22 en vrijdag 23 november Regiohack. Een samenwerking op het snijvlak van journalistiek en technologie om de mogelijkheden van datajournalistiek te verkennen. Wat levert dat nou op? Een verslag van Femke Nales, journalist TC Tubantia.

Dat datajournalistiek geen eenvoudige tak van sport is, ontdekten de redacteuren van TC Tubantia in 2011, tijdens de eerste editie van Regiohack.
Tijdens die kennismaking met datajournalistiek misten journalisten technische kennis, hadden weinig ervaring met spreadsheets en zelfs met de juiste databronnen bleek het lastig om een verhaal uit de berg informatie te destilleren.

Jerry Vermanen, nu datajournalist bij Nu.nl, toen projectleider van Regiohack namens De Stentor, vatte al die knelpunten uit de evaluatie samen in vier lessen voor beginnende datajournalisten.

Nieuwe inzichten en nieuwe contacten

Een jaar later zijn de journalisten van TC Tubantia niet opeens als een gek gaan scrapen en scripten. Wel zijn tien journalisten in vijf dagdelen in oktober en november door het CBS en de Hogeschool Utrecht bijgespijkerd op het gebied van databanken, statistiek, het werken met Excel en allerlei onderzoeks- en analysetools op internet.

Zijn het nu volleerde datajournalisten? Nee, de vaardigheden vereisen veel oefening voor daar enige routine in komt, maar de journalisten kennen nu het speelveld. Ze hebben inzicht gekregen in het bestaan van onderliggende data en de weg naar nieuwe bronnen ontdekt. Ze weten wat kan en hebben contact gelegd met de spelers die excelleren in die technische vaardigheden.

Programmeurs en journalisten tijdens Regiohack II

Programmeurs en journalisten tijdens Regiohack II

Programmeurs en journalisten in de hackersspace

Tijdens Regiohack II, op donderdag 22 en 23 november in de Hackerspace TkkrLaab, waren de journalisten daardoor betere gespreks- en sparringpartners voor de programmeurs en dataspecialisten. Maar ook de progammeur leert tijdens Regiohack. “Ik kreeg laatst eens een opdracht waarbij ze me vroegen om van alles te visualiseren op kaarten. Daar had ik geen ervaring mee. De volgende keer neem ik die klus meteen aan”, zegt Yvo Brevoort.

De ideale mix van experts

Datajournalist Jerry Vermanen van NU.nl deed dit jaar mee als deelnemer en werkte aan een dashboard om lokale politici op de kaart te zetten.

“Bij NU.nl merk ik al een tijd lang dat je als individuele datajournalist enorm veel voor elkaar kunt krijgen, zolang je maar bereid bent om veel vaardigheden te leren: nieuws vinden, cijfers analyseren, infographics maken en programmeren. Maar een goed ingespeeld team levert net iets andere resultaten op. Een team van experts werkt beter dan een team van generalisten”, schrijft hij in de blog Regiohack II: Politici in kaart.

Dat de expert wat heeft toe te voegen, is ook duidelijk in het team dat tijdens Regiohack II werkt aan de doorontwikkeling van het project Macht in Twente. Een jaar geleden, tijdens de eerste editie van Regiohack, beginnen drie journalisten van TC Tubantia en een journalist van RTV Oost met het aanleggen van een database van functies en nevenfuncties van bestuurders in de regio. In het voorjaar van 2012 telt die database 1500 namen van personen en 4000 (neven) functies en lidmaatschappen.

In 30 uur algoritmen ontwikkelen

Van raadslid tot Rotarylid, van rechter tot raad van commissarissen. Die schat aan informatie wordt door onderzoekster Lidwien van de Wijngaert (Universiteit Twente) omgezet in een omvangrijke netwerkanalyse en leidt op 9 en 10 november tot de publicatie ‘Bestuurders domineren Twents netwerk’ in TC Tubantia. Maar hoe verder, hoe kan zo’n database relevant blijven? Journaliste Corine Engelbarts (RTV Oost) wil meer uit de database halen, maar in Excel is dat lastig.

Databasespecialist en programmeur Jurjen Stellingwerff doet mee aan Regiohack en vindt de omvang van het Twentse netwerk als geheel te groot. “Het is een hele grote zandbak en je geeft mensen een klein schepje waar ze zich mee moeten redden. Als geheel zegt het niet veel.”

In de dertig uur die volgen ontwikkelt hij algoritmen waarmee de dataset bevraagd en up to date gehouden kan worden. Voeg twee namen in en de database tekent nu alle lijnen tussen de betreffende personen en organisaties en laat die binnen een seconde ook zien. Het journalistieke onderzoek naar Macht in Twente kan zo ook dienen als researchtool over personen en organisaties in Twente voor alle redactieleden van TC Tubantia.

Analyse arbeidsmarkt in Twente

Los van de concrete opbrengst in verhalen en nieuwe journalistieke gereedschappen, is ook het woord ‘kruisbestuiving’ een cliché dat regelmatig valt. Zo werken economieredacteur Anja Kruise en internetredacteur Simon ter Horst tijdens de hackathon samen met Giel Claessens, die in het dagelijks leven interactie-ontwerper is bij de vergelijkingswebsite Independer.nl.

Regiohack arbeidsmarkt

Regiohack arbeidsmarkt

Analyse arbeidsmarkt in Twente

Samen onderzoeken ze de kansen op de arbeidsmarkt in Twente. Journalist Anja Kruise aarzelt vooraf of ze deel zal nemen omdat ze niet weet of ze digitaal vaardig genoeg is. Maar ze doet mee en gaandeweg raakt ze steeds enthousiaster over de samenwerking. “Ongelooflijk hoe goed dit werkt”, vindt Kruise. Haar journalistieke kennis over de regionale economie gecombineerd met de technische kennis van haar twee teamgenoten, zorgt ervoor dat ze in twee werkdagen alle ins and outs over de Twentse arbeidsmarkt in kaart hebben.

‘Twijfelachtig mengsel van ijsthee en energydrink’

Dat de kennismaking tussen journalistiek en technologie geslaagd is, lezen we na afloop ook op het Facebookprofiel van Saskia Minkman, journalist bij TC Tubantia:

“Twee dagen in het gezelschap van hackers en programmeurs verkeerd. Bijzondere, creatieve mensen die superhandig zijn met computers. Ze schrikken niet van excellbestanden met duizenden cijfertjes. Daar toveren ze mooie grafiekjes, draaitabellen en plattegronden uit met alle kleuren van de regenboog. Als ze moe zijn, drinken ze een twijfelachtig mengsel van ijsthee en energydrink. Hebben ze echt een dip, dan kijken ze het liefst naar deze livestream. http://new.livestream.com/accounts/398160/events/1594566

Reageer

Geef een reactie

*