Dodgy doctors en corruptie te lijf

Persinnovatie.nl-verslaggevers Moniek Verstegen en Jolien Scholte zijn deze week op het International Journalism Festival in Perugia, Italië, waar de internationale journalistieke top zich verzamelt. Ze doen verslag van vernieuwende, spannende en innovatieve journalistiek.

Datajournalistiek heeft een aanzienlijk aandeel in het drukke programma van het International Journalism Festival in het Italiaanse Perugia: paneldiscussies, presentaties en workshops variërend in moeilijkheidsgraad. Vanochtend was de kick-off met sprekers afkomstig van verschillende continenten. Wat zijn de wereldwijde trends? Waar loopt men tegen aan? De verhalen zijn uiteenlopend. Maar dat het een toegevoegde waarde heeft voor de journalistiek, hoe verschillend die ook is, daar lijken ze het unaniem over eens.

Door: Moniek Verstegen

Aron Pilhofer bijt het spits af. Hij is directeur Digitale Strategie bij de New York Times en ziet een veelbelovende trend: "Datajournalistiek is steeds meer geïntegreerd in het verhaal. Er ontstaat een organisch geheel." Daar moet het naartoe vindt hij. Hij uit zich kritisch over puur datajournalistieke initiatieven als Amp3dd van de Trinity Mirror: "Het gaat erom dat je data gebruikt als bron, maar het doel is het vertellen van een verhaal. Dat moeten we niet vergeten."

Trots laat hij zien wat zijn eigen team de laatste tijd zoal geproduceerd heeft: een analyse van verschillende activity monitors, bijvoorbeeld. "Dit was heel moeilijk geweest in artikelvorm." Of Giant Slalom: een analyse van de skistijl van tweevoudig Olympisch kampioen Ted Ligety. Waarom wint hij telkens opnieuw in een sport waar het gaat om honderdsten van een seconde? "We hebben een animatie over de videobeelden heen geplaatst. Zo kun je goed zien waarom hij zo snel door de bocht gaat."

Afrika

Waar de New York Times een pionier is op het gebied van het gebruik van data binnen de journalistiek, loopt Afrika volgens journalist en media-strateeg Justin Arenstein ‘vijf jaar achter’. Hij zet samen met de African Media Initiative (AMI) een programma op voor digitale innovatie. ‘Kickstarting a continent’, noemt hij het. "Er is erg weinig data beschikbaar. We bevinden ons in een soort vacuüm." Maar achterlopen heeft volgens hem ook een voordeel: "Wij kunnen ons beter voorbereiden."

Zelfs de archieven van nieuwsorganisaties zijn vaak alleen beschikbaar op papier. "Die zijn we nu aan het digitaliseren." Verder wordt hier en daar ingezet op toepassingen die voor het continent zelf van groot belang zijn: Star Health bijvoorbeeld, een Keniaanse applicatie waarmee je kunt achterhalen of jouw dokter gekwalificeerd is. "Dodgy dokters zijn een groot probleem", onderbouwt Arenstein. Star Health wordt gekopieerd naar andere landen zoals Nigeria.

Latijns-Amerika & Italië

Mariana Santos, voorheen interactive designer bij The Guardian, bespreekt de situatie in Latijns-Amerika waar print nog steeds ‘zeer sterk’ is. Een obstakel voor de ontwikkeling van datajournalistiek is de taalbarrière. "Velen spreken geen Engels. Ze weten niet dat er een woord als scrapen bestaat." Maar ook corruptie, zoals in Venezuela, speelt een rol: "Nadat we een datajournalistiek project hadden afgerond, zeiden journalisten dat ze het verhaal niet konden publiceren: Dan word ik of mijn familie vermoord."

Minder ver van huis heeft ook Italië nog een lange weg te gaan, als we wetenschapsredacteur van Wired (Italië) Guido Romeo moeten geloven. Het ontbreken van een freedom of information act (zoals we hier de WOB kennen) in het land, is daar ten dele oorzaak van. Daarnaast is de kwaliteit van de informatie van publieke instanties ‘zeer slecht’. Maar Romeo is optimistisch: "We hebben nu voor het eerst een premier die wil praten over open data. Het zou een geweldige stap voorwaarts zijn voor de datajournalistiek."

Training

Ook aanwezig is Milena Marin van de Open Knowledge Foundation. De stichting organiseert onder meer datajournalistieke trainingen en binnenkort een online cursus waar 17.000 mensen zich inmiddels voor hebben aangemeld. "Datajournalistiek is niet moeilijk", stelt ze bemoedigend, "maar er zijn obstakels. Mensen hebben de neiging af te haken als ze tegen problemen aanlopen." Ze streeft ernaar community’s op te zetten in verschillende landen. "Groepen die journalisten kunnen ondersteunen wanneer ze tegen problemen aanlopen. You can’t go from zero to hero in a week!"

Lees meer

Reageer

Geef een reactie

*