Er wordt ontzettend veel met de waarheid gesold’

De website Leugens.nl werd in 2007 opgericht om de grens tussen waarheid en leugens in de Nederlandse media te onderzoeken. Journalist Peter Olsthoorn ontving subsidie om deze digitale voorloper van het tv-programma Medialogica te professionaliseren. Persinnovatie kijkt samen met hem terug op het project: "Er reageerden vooral veel complotdenkers. Dat was al snel een probleem."

Door: Eva Bosgraaf

Het Stimuleringsfonds voor de Pers kende het drie jaar durende project in 2009 een subsidie toe van 51.000 euro voor het verder ontwikkelen van de site op basis van de toenmalige regeling voor internetproducten.

Het doel van Leugens.nl was onwaarheden te onderzoeken die in en door de media verspreid worden op verschillende terreinen: politiek, wetenschap, religie, kunsten, sport, amusement en reclame. Olsthoorn: "Wat eigenlijk al niet goed was: de titel is negatief. Aan de andere kant is het wel een naam die blijft hangen en dat is marketingtechnisch natuurlijk handig. Daarom heb ik hem niet veranderd."

‘Er reageerden vooral complotdenkers’

Na een goede startperiode van zo’n anderhalf jaar stagneerde de groei van de site. Die neergang kwam volgens Olsthoorn vooral door een gebrek aan content: er werd simpelweg niet genoeg gepubliceerd op de site, en de artikelen die er wel kwamen werden maar af en toe overgenomen door andere media. Als hij nu actief verder zou gaan met Leugens.nl, zou dat volgens Olsthoorn alleen kunnen als hij met volledige toewijding aan de site zou werken.

"Die toewijding heb ik de site het eerste jaar echt wel kunnen geven en toen ging het ook goed. Ik kreeg bijvoorbeeld steeds meer bezoekers. Maar na een paar tegenslagen werd het steeds moeilijker die motivatie op te brengen." Daarnaast viel de inbreng van lezers tegen. "Ik hoopte op tips van mensen die zich zorgen maken over bepaalde beeldvormingskwesties. Maar in plaats daarvan reageerden er vooral veel complotdenkers. Dat was al snel een probleem."

Leugens.nl: “Er reageerden vooral veel complotdenkers. Dat was al snel een probleem.” Tweet dit

Studenten voor het schrijven van artikelen

Olsthoorn probeerde verschillende keren een samenwerking aan te gaan met de opleidingen journalistiek. Studenten konden artikelen schrijven voor de site en Olsthoorn zou hen daar "meer voor betalen dan ze in de kroeg zouden verdienen". Een win-winsituatie: de site kreeg meer content en de studenten zouden schrijfervaring opdoen.

Maar anders dan Olsthoorn hoopte kwam een samenwerkingsverband nooit van de grond: de opleidingen wilden hun studenten hooguit attenderen op de mogelijkheid voor leugens.nl te schrijven. "Organisatorisch bleek deze samenwerking nogal zwaar te zijn: studenten hebben gewoon veel begeleiding nodig en daar schoot ik in te kort."

Brutaler om meer lezers te trekken

Olsthoorn is op meer punten kritisch over zijn aanpak van het project. "Ik heb bijvoorbeeld meer dan eens de tip gekregen dat leugens.nl een wat brutalere toon zou moeten gebruiken, om meer lezers te trekken. Dat het wat schreeuweriger, wat sensationeler mocht zijn allemaal. Ga je daar dan in mee? Het past niet bij mij als journalist, maar je hebt het als site wel echt nodig om je te profileren. Dat is misschien wel mijn grootste persoonlijke probleem als het om leugens.nl gaat: zo’n toon kan en wil ik gewoon niet gebruiken."

Toekomstige journalistieke startups raadt Olsthoorn aan zo snel mogelijk te zoeken naar een goede uitgever: "Zonder professionele uitgever redt je het gewoon niet", aldus de journalist. Zelf wekte hij met leugens.nl de interesse van zowel het (toenmalige) PCM Uitgevers als de Telegraaf Media Groep, maar beide samenwerkingen haalden het (net) niet. Olsthoorn: "Dat is cruciaal geweest. Zeker nu marketing en innovatie zo belangrijk zijn."

Toekomst van de site

In januari 2012 was de site op zijn hoogtepunt met een uniek bezoekersaantal van 39000 per maand. Hoeveel bezoekers de site nu maandelijks trekt weet Olsthoorn niet precies. Inloggen op de pagina die dat voor hem bijhoudt heeft hij naar eigen zeggen al maanden niet gedaan. "Ik moet nog eens goed nadenken over een doorstart en hoe dat er uit zou moeten zien. Misschien moet de algemene toon wat speelser, kan het wel wat humor gebruiken."

Voorlopig is Olsthoorn bezig met andere projecten. Zo wordt er volgende maand een boekje van zijn hand over het thema internetprivacy gepubliceerd. Toch is leugens.nl volgens de journalist nog niet overleden: "Ik geloof wel ├ęcht nog steeds in het idee van deze site: er wordt ontzettend veel met de waarheid gesold."

Bekijk de site Leugens.nl
Bekijk het besluit uit 2009

Lees het eindverslag van het project

Reageer

Geef een reactie

*