Essentiële stappen voor een goede datavisualisatie

Paul Blickle verzorgt de datavisualisaties en infographics op Zeit Online. In het kader van een tweedaagse van de Hogeschool Utrecht over het visualiseren van data gaf hij afgelopen vrijdag een workshop aan studenten en professionals. Persinnovatie-verslaggever Moniek Verstegen deed mee. Wat blijkt? Datavisualisatie is veel meer dan data verwerken in een plaatje.

Na een introductierondje van de cursisten vertelt Paul Blickle over zijn werk bij Zeit Online. Zeit Online is een zusterpublicatie van de krant Die Zeit, maar de twee platformen hebben weinig met elkaar te maken. Al was het alleen maar omdat de redactie van de krant in Hamburg zit en die van Zeit Online in Berlijn. Blickle maakte onder meer een interactieve visualisatie over de kwaliteit van spoorwegbruggen in Duitsland. Hij vormt in zijn eentje het graphics team van het digitale platform. Blickle is hard op zoek naar een collega, maar heeft moeite iemand te vinden met de vereiste skills.

De bronnen

Het doel van deze workshop is voeling te krijgen met de totstandkoming van een goede datavisualisatie. Wat is de werkwijze? Wat zijn de belangrijkste stappen? Blickle vertelt waar elke datavisualisatie mee begint: een bron. Bij Zeit Online krijgt hij in veel gevallen data aangereikt van het onderzoeksteam op zijn redactie. Het verhaal ligt er in grote lijnen en de ondersteunende data moet in een visualisatie worden gegoten.

Daarnaast gaat Blickle geregeld aan de slag met data zonder dat er directe aanleiding is voor een verhaal. Statistieken van overheden of instituten bijvoorbeeld of data verkregen via crowdsourcing: "Vaak stellen we onze lezers vragen. Bijvoorbeeld van welke voetbalclub ze fan zijn", licht Blickle toe. Vervolgens gaat hij de data ordenen en probeert hij patronen te ontdekken. Wat valt op? Zijn bevindingen kunnen de basis vormen voor een nieuw verhaal.

Stap 1: data verzamelen

Precies op die manier worden de cursisten aan het werk gezet. In groepjes moeten we aan de slag met een onderwerp of onvolledige dataset. Zo gaat één groepje zich buigen over de de vraag ‘Wat kun je doen met 59 miljoen?’ (het bedrag dat door de zorg aan reclame is besteed). Een ander krijgt de opdracht een visualisatie te maken van informatie over de cursisten zelf. Wij krijgen als aanknopingspunt een lijstje op Wikipedia van alle energiecentrales in Nederland.

Stap 1 van elke visualisatie is het verzamelen en het volledig maken van de data, stelt Blickle. Wat kun je eigenlijk allemaal kopen of doen voor 59 miljoen? Of in ons geval: is het lijstje van energiecentrales op Wikipedia betrouwbaar? Kunnen we nog een extra kolom met informatie toevoegen aan de tabel? Misschien is het interessant om te kijken of er woonwijken in de buurt van de centrales liggen, of hoeveel huishoudens ze van stroom voorzien. We zoeken uit waar we op korte termijn iets over kunnen vinden: het aantal huishoudens dat een centrale van stroom kan voorzien.

Stap 2: het verhaal zoeken

Na de lunch volgt stap 2: welk verhaal vertelt onze data? Kunnen we patronen ontdekken? Uit onze nieuw verkregen data blijkt een enorme overcapaciteit. De centrales in Nederland kunnen samen veel meer stroom produceren dan alle huishoudens samen nodig hebben. En is het niet zo dat er nog steeds nieuwe centrales bijkomen? Uiteraard zitten er nog allerlei haken en ogen aan deze cijfers, maar voor nu hebben we een verhaal in onze data gevonden.

Stap 3: de juiste visuele vorm

De overcapaciteit van Nederlandse energiecentrales, hoe laat je dat het beste zien? Dat is stap 3. Welke visuele vorm is het meest geschikt voor jouw doel? Een grote poster? Een pagina in een krant? Een multimediale productie op een website al dan niet interactief? Blickle helpt ons een beetje. Wat is het eerste waar je bij stroom aan denkt? Licht!

We tekenen een kaartje van Nederland met gloeilampen op de plekken waar energiecentrales staan. In onze visualisatie worden de lampjes steeds feller, totdat het kaartje verandert in één grote vlek licht. In een volgende visualisatie vloeit het overtollige licht uit naar omliggende landen. Helaas is er geen tijd meer om digitaal met de visualisaties aan de slag te gaan. Maar ach, een goed begin is het halve werk.

Lees ook

Wat maakt een goede datavisualisatie?

Reageer

Geef een reactie

*