Fluorescerende vampiers in de journalistiek

Quint Kik is onderzoeker bij het Stimuleringsfonds en verwoed muziekliefhebber. Hij presenteerde in september zijn onderzoek naar de waakhond in de regio. Daarnaast blogt hij in zijn vrije tijd wekelijks over ‘lofzangen’ op de pers aan de hand van actualiteiten in de krantenwereld.

Ruim een week terug van vakantie in Zuid-Spanje zit ik met een prangende vraag: waarom kom ik alleen op vakantie toe aan lezen, puur ter ontspanning? Eigenlijk had ik mij voorgenomen om de zondvloed-klassieker in wording ‘Na de deadline’ van Bart Brouwers mee te nemen. Te elfder ure besloot ik mijn iPad thuis te laten om niet in de verleiding te komen iedere dag mijn mail te checken.

Het hardnekkig virus ‘internet’

De ePub van Barts toekomstvisioen legde het daarmee af tegen de fysieke versie van ´The Twelve´, het vervolg op Justin Cronins bestseller ‘The Passage’: het Amerikaanse leger injecteert een eeuwenoud virus in een dozijn ter dood veroordeelden, die (natuurlijk) weten te ontsnappen en (vrijwel) iedereen in fluorescerende vampiers veranderen. Had ik een fysieke versie van Na de deadline bij me gestoken, dan had ik de eerste dag minder goed geslapen.

Bij Bart geen verdwaasd rondlopende zombies of lichtgevende bloedzuigers, hier heet het hardnekkige virus ‘internet’ en het is goed op weg de aloude monopolisten op productie, distributie en informatie uit te roeien. Last men standing zijn de oude journalistieke garde en een verdwaasde wetenschapper, wier pessimistische inborst enkel wordt geëvenaard door vastgeroeste ideeën over journalistieke onafhankelijkheid. Qua eindtijdvisioenen lopen beide boeken niet eens zo heel erg uiteen.

NOS, Murdoch, Berlusconi en Sauer

Anders dan bij Justin Cronin komt Bart met een scala aan suggesties waarmee de overlevers aan de slag kunnen. Voorop staat dat de journalistiek om te overleven zich niet langer moet verschuilen achter een excuus als ‘een overdaad aan inkt in de aderen’. Nieuwe gereedschappen en technieken moeten voor ieders bestwil omarmd worden en het per definitie afwijzen van overheidssteun (zelfs al zou het maar beperkt zijn tot het in standhouden van journalistieke infrastructuur) is een achterhoedegevecht waar enkel voor scherpslijpers een twijfelachtige eer aan te behalen is. De NOS is in redactioneel opzicht niet meer afhankelijk dan journalisten werkend voor de media van Murdoch, Berlusconi of Sauer.

Het leek er na de publicatie even op dat het met Bart net zo zou aflopen als met Ziggy Stardust, een van de vele alterego’s die David Bowie in de loop van zijn carrière uitvond. De synopsis van zijn doorbraakalbum The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars ontvouwde Bowie in een interview met William S. Burroughs in Rolling Stone: de wereld waarin Ziggy rondloopt zal over vijf jaar door zijn natuurlijke bronnen heen zijn. Elektriciteit is er al niet meer, waardoor Ziggy zijn voornaamste handelswaar – rock ’n roll – aan de straatstenen niet gesleten krijgt. Een schaarste aan nieuws brengt hem op het idee om nieuws te gaan verzamelen en erover te zingen. Helaas ontwikkelt hij zich hierbij al gauw van razende reporter tot zelfverklaarde profeet.

Het onvermijdelijke beschrijven

In het minstens zo magistrale slotnummer Rock ’n Roll Suicide wordt Ziggy aan stukken gescheurd door ‘vermenselijkte’ zwarte gaten. Bart is geen profeet a la Ziggy en kwam gelukkig met de schrik vrij; slechts een enkel detail uit zijn boek – overheidsgefinancierde journalistiek – werd onder het vergrootglas gelegd. Laten we hopen dat journalisten van morgen wat meer realiteitszin aan de dag leggen. Bart brengt slechts het onvermijdelijke onder woorden en je mag je gelukkig prijzen dat hij als beste stuurman niet aan wal blijf staan, maar tal van potentiële reddingsboeien uitwerpt. Na de crisis? Misschien is vijf jaar alles wat het oude systeem nog rest, maar Bart heeft het gelijk als hij meent dat er in een democratische samenleving altijd behoefte zal zijn aan duidende journalistiek.

Video te vinden op: The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars.
Met dank aan Enzio Bakker’s blog op denieuwereporter.nl voor de inspiratie.

Reageer

Geef een reactie

*