Geen 2.0 zonder 1.0

In de derde ronde van de Persinnovatieregeling kwam volgens het bestuur van het Stimuleringsfonds voor de Pers het plan van Historisch Nieuwsblad om een multimediale historische verhalen-app te ontwikkelen in aanmerking voor een subsidie van € 103.000,-. Marchien den Hertog, eindredacteur van Historisch Nieuwsblad, doet verslag van de voortgang van dit bijzondere project.

De uitwerking van het plan van Historisch Nieuwsblad, onderdeel van special interest-uitgeverij Veen Magazines, om een app te ontwikkelen waarmee een historisch verhaal wordt verteld, viel midden in moeizame discussies over de digitale toekomst van het bedrijf.
Die discussies zijn niet veel anders dan elders in de journalistieke wereld. Moeten we nog investeren in vernieuwing van de website, als niet zeker is of die vernieuwing over een jaar weer achterhaald is? Moeten we onze content (het rijke archief van Historisch Nieuwsblad, historische achtergronden bij het nieuws) gratis beschikbaar stellen of niet?
Als we dat doen, hoe verdienen we dan toch aan de site: met advertenties of de verkoop van producten? Komen we ooit aan genoeg bezoekers om dat rendabel te maken? Gaan we het tijdschrift ook uitbrengen op tablet? Is onze content op de een of andere manier in andere mobiele apps te verwerken?
De verwachtingen zijn ook bij ons bedrijf hoog: over een paar jaar zou een behoorlijk deel van de inkomsten uit online en digitale activiteiten moeten komen. Hoe, dat weet ook de uitgever (nog) niet.

Doolhof

Kunnen we straks verdienen met de app die we gaan maken? Die vraag drong zich op, toen we van start gingen met de ontwikkeling ervan. Het is de bedoeling om een techniek te ontwerpen waarmee een lineair, historisch verhaal wordt verteld door een (prominent) persoon. Aan dat verhaal worden historische bronnen gehangen: documenten, schilderijen, foto’s en filmpjes.
Juist in de historische wereld van archieven en musea is de afgelopen jaren een enorme slag gemaakt op het gebied van digitalisering. Heel veel bronnen van allerlei aard zijn zo toegankelijk gemaakt. Maar wie die wil zien moet zich wel diep een weg banen in het doolhof van websites waar ze te vinden zijn.
De app die Historisch Nieuwsblad wil maken moet een gids zijn door deze nieuwe digitale wereld. Hij doet waar wij goed in zijn – het vertellen van een historisch verhaal – maar dan in een digitale omgeving. Op termijn zou hij zo het tijdschrift zelfs kunnen vervangen.
De software die hiervoor gemaakt wordt, moet geschikt zijn om er telkens andere verhalen in te laten lopen, zodat we bijvoorbeeld ook bij de actualiteit snel achtergrondverhalen kunnen bieden. Zo kan de app historische kennis toegankelijk maken voor een publiek dat steeds meer gewend is informatie multimediaal tot zich te nemen,

Digital storytelling

Maar wil dat publiek daar voor betalen? Zelfs als de software ontwikkeld is moet voor ieder nieuw verhaal een researcher bekostigd worden, de verteller en het filmen van de verteller, en de rechten van het bronnenmateriaal.
Wie dit doorrekent komt tot de conclusie dat de app – die eigenlijk eerder een interactieve documentaire, of een voorbeeld van digital storytelling is – voor een bedrag in de app-store zou komen te liggen dat veel hoger is dan daar gebruikelijk. Op dit moment zijn niet veel mensen al bereid dat te betalen, vermoeden we – hoewel het vaak wel wordt uitgegeven aan dvd’s en luisterboeken, die misschien eerder te vergelijken zijn met ons product dat de gemiddelde telefoon- of iPad-app.
Is de Nederlandse markt überhaupt groot genoeg om een dergelijke app rendabel te maken, is de vraag die hieruit volgde. Hoe groot is het aantal historisch geïnteresseerden dat gebruikt maakt van een tablet? Is er, kortom, een markt voor onze app?
Het zijn kwesties die we niet direct kunnen oplossen, simpelweg omdat er nog niets bestaat wat lijkt op wat wij willen maken, zo ontdekten we. Ook niet in het buitenland. Onze marketingafdeling moet een bussiness-case ontwerpen die gebaseerd is op lastig te onderbouwen aannames. Dat maakt het project wel zo avontuurlijk. Maar van te voren nadenken over het verdienmodel bleek toch nuttig.

Cliffhanger

De kwestie stuurde namelijk een aantal fundamentele keuzes. We kregen subsidie voor de ontwikkeling van één verhaal (we hadden er twee aangevraagd), en kozen voor de Gouden Eeuw boven de Tweede Wereldoorlog met het idee dat het eerste onderwerp ook een buitenlandse markt kan aanspreken. De marketingafdeling onderzoekt nu of het de moeite waard zou zijn de app in het Engels te maken, en of wij in staat zouden zijn om die ook in het buitenland goed in de markt te zetten.
Een tweede beslissing was om het vertelde verhaal – dat ongeveer drie kwartier moet duren zonder de aanhangende bronnen – zo te structureren dat het in delen te knippen is die los verkocht kunnen worden, voor een prijs die in de app-store meer gangbaar is. Iedere aflevering eindigt met een cliffhanger die nieuwsgierig maakt naar meer.
Bovendien wordt nagedacht over een manier om advertentieruimte in te bouwen, mogelijk van partijen die het bronnenmateriaal beheren. Zelfs is wellicht een constructie te verzinnen waarin deze partijen op de een of andere manier partner worden in het project.

Striptekenaar

Inmiddels heeft Luc Panhuysen, auteur van boeken over de gebroeders De Witt en het Rampjaar, een fantastisch verhaal geschreven, waarin hij aan de hand van vier personen uitlegt hoe de prille Republiek van een land in opstand kon uitgroeien tot de economische wereldmacht die haar de Gouden Eeuw bracht.
Met onze beeldredacteur brainstormt hij nu over mooi materiaal dat het verhaal kan illustreren en verdiepen. Vormgever en striptekenaar Mick Peet schuift binnenkort aan om een scenario te schrijven op basis van beide.
In tegenstelling tot ons aanvankelijke plan begonnen we dus met de inhoud en starten dan pas met de techniek. Dat is allemaal heel 1.0. Maar dit is wel gebleken uit het proces dat we hebben doorlopen en de discussies die zijn gevoerd: áls mensen ergens voor willen betalen, is het kwaliteit. En een goed historisch verhaal is de kwaliteit die wij kunnen bieden.

Hutje

Met deze conclusie gaan we de fase in van 2.0. We zijn in gesprek met bureaus om een keuze te maken wie de software gaat ontwerpen. Nu al komen daar veel nieuwe kwesties uit: Zo hadden we bijna afgezien van de ontwikkeling van Android-versies zoals we aanvankelijk van plan waren, omdat uit onderzoeken blijkt dat de iPad het meest wordt gebruikt. Maar alle technici die we spreken zeggen: Maak het bereik van de app zo breed mogelijk, zelfs op internet, wil je er wat aan verdienen. Mogelijk heeft het zelfs zin om een versie te maken voor het digitale schoolbord, zodat ook het onderwijs een markt wordt.
Moet de app in zijn geheel te downloaden zijn, was een tweede vraag. Wij wilden dat wel, zodat gebruikers hem ook kunnen bekijken in een hutje op de hei, maar het zou heel goed kunnen dat dit niet haalbaar is. En moeten we niet nu al kijken of hij op de een of andere manier compatible is met een Historisch Nieuwsblad op tablet, die er op termijn ongetwijfeld komt?
Animaties zijn een van de drie pijlers waarop ons plan is gebaseerd, maar die zijn schrikbarend duur. Daar zullen we met het bureau een oplossing voor moeten vinden. Want nu met financiering iets maken wat straks in de kast moet zou zonde zijn. Die app van ons – dat weten we wel – wordt namelijk een verdraaid mooi ding.

Toegewezen subsidies in de derde ronde

Reageer

Geef een reactie

*