JOB: ‘Bedrijven zijn geen vijand maar partner’

Yvonne Roerdink en Anne van Oudheusden wonnen in maart The Challenge van het Stimuleringsfonds met het plan om het Journalistieke Onderzoeksbureau (JOB) op te zetten. Als klap op de vuurpijl streken ze daarna ook de Toekomstprijs op bij de uitreiking van de Tegels. JOB maakt onderzoeksjournalistiek met data en financiering van bedrijven en organisaties. "De journalistiek blijkt niet zo traditioneel als gedacht."

Door: Jolien Scholte

Na het winnen van The Challenge en de uitreiking van de Tegel, nu drie maanden geleden, werden Yvonne Roerdink en Anne van Oudheusden door zowel geïnteresseerde ondernemers als mensen uit de mediawereld benaderd. "De afgelopen tijd hebben we vooral heel veel koffie gedronken en veel advies gekregen", vertelt Roerdink.

Maar JOB doet uiteraard meer dan alleen koffie drinken. Zo hebben ze vanaf 1 juni een eigen kantoor in Amsterdam. "Heel fijn om een eigen plek te hebben", volgens Roerdink, "daar waren we echt naar op zoek. Het is in een gebouw met allemaal ‘mediamensen’." Ook aan de site is hard gewerkt. Het design is inmiddels af, dat ligt nu bij de programmeur. "Als het goed is dan is de site volgende week af", zegt van Oudheusden. Daarnaast is JOB druk bezig met het doen van research en het vinden van bedrijven die hen willen ondersteunen.

‘We bepalen zelf wat we onderzoeken’

"Het innovatieve aan JOB is dat we bedrijven niet als vijand zien maar als partner", vertelt van Oudheusden. "Wij willen gebruik maken van hun expertise en van data die anders achter gesloten deuren blijft." JOB komt zelf met een onderzoekscase en gaat dan met de bedrijven in gesprek over wat er precies speelt in de praktijk, om de vraagstelling van het onderzoek vast te stellen. Roerdink: "Uiteindelijk bepalen we zelf wat we onderzoeken. We beginnen pas met een onderzoek als we genoeg partners hebben gevonden om het te financieren."

De bedrijven stellen dus geld en data beschikbaar aan JOB, maar wat krijgen ze daarvoor terug? "Onderzoeksgegevens die ook voor de bedrijfstak interessant en nuttig zijn", legt Roerdink uit. JOB gaat niet op zoek naar fraude, al beloven ze wel dit te publiceren wanneer ze er toevallig tegenaan lopen. "We willen meer maatschappelijke onderwerpen belichten, die zowel voor de sector als voor de journalistiek interessant zijn."

‘Actualiteit van het leven, niet van de nieuwsmedia’

Een voorbeeld van waar zo’n onderwerp is volgens Roerdink en van Oudheusden de ouderenzorg. "Veel ouderen zijn eenzaam en komen nooit meer naar buiten. Wie is die eenzame oudere? Daarvoor zouden we data van verzorgingstehuizen nodig hebben." JOB wil actueel zijn in de grote thema’s, legt van Oudheusden uit. "De actualiteit van het leven, maar niet die van de snelle nieuwsmedia."

Naast bedrijfspartners oriënteert JOB zich ook alvast op mediapartners waar ze graag mee samen willen werken. "De journalistiek blijkt niet zo traditioneel als gedacht", merkt Roerdink op. "Veel mediabedrijven zijn geïnteresseerd en willen met ons praten." Zelf onderzoeksjournalistiek financieren doen die mediabedrijven liever niet, omdat het niet altijd zeker is dat er een productie uit voort gaat komen. Roerdink: "We hebben nu nog niks om te laten zien, dus we moeten het eerst waarmaken met ons onderzoek. Pas dan kunnen we naar de media gaan." Omdat het onderzoek maanden kost, wil JOB meerdere verhalen aan verschillende media verkopen.

Zelfstandig blijven

JOB wil samenwerken, maar wel zelfstandig blijven. Roerdink: "Het is echt een keuze van ons om niet op een redactie te gaan werken, omdat we onze onafhankelijkheid willen behouden. Deel uitmaken van een log, groot mediabedrijf komt ons waarschijnlijk ook niet ten goede." Voorlopig willen Roerdink en van Oudheusen JOB met zijn tweeën blijven runnen. "We zullen natuurlijk wel veel samenwerken met andere journalisten. Een documentaire kun je bijvoorbeeld niet met twee mensen maken. Maar het onderzoek willen we wel met zijn tweeën uitvoeren."

Een onderwerp voor het eerste onderzoeksproject hebben de dames inmiddels al bedacht, maar wat het gaat worden houden ze nog even geheim. Van Oudheusden: "We willen eerst nog meer research doen en genoeg partners in het bedrijfsleven vinden om eraan te kunnen beginnen."

In september van start

Wanneer er precies met dit eerste project wordt gestart is nog onduidelijk, maar JOB wil in september genoeg partners hebben en starten. Aan het einde van het jaar volgt dan het tweede project. "We hebben bedacht dat één project ongeveer drie maanden zal duren. Om onszelf te bewijzen is het belangrijk dat we het eerste project echt goed uitvoeren", zegt Roerdink.

Ook van Oudheusden ziet het belang van het eerste project: "We moeten waarmaken dat het kan om onafhankelijke journalistiek te maken door samen te werken met bedrijven. Maar ik weet zeker dat het gaat lukken."

VVOJ café

Het winnen van The Challenge en de Tegel voor de Toekomst heeft de dames van JOB veel leuke dingen opgeleverd. "We hebben bijvoorbeeld 17 juni in het NRC Café een praatje gehouden op uitnodiging van de Vereniging voor Onderzoeksjournalisten, dat was heel interessant." Het winnen van The Challenge brengt echter ook enige druk met zich mee: "We willen het Stimuleringsfonds wel heel graag trots maken."

Reageer

Geef een reactie

*