Journalist moet zichzelf niet buitenspel zetten’

Samen met De Correspondent, TMG en ANP ontwikkelt een onderzoeksgroep van de Fontys Hogeschool drie journalistieke tools. Het heet ‘Journalistiek en technologie, een inhaalslag’, want volgens onderzoeksleider Hille van der Kaa loopt de sector op technologisch gebied achter. "De technologie komt ons werkveld in, sneller dan we denken."

Door: Dorien Vrieling

Ver-van-mijn-bed-show

Journalistieke tools, daarvan zijn er toch al een heleboel? Dat valt tegen, zegt Hille van der Kaa, onderzoeksleider van het project ‘Journalistiek en technologie, een inhaalslag’ van het Lectoraat Media, Interactie en Narratie van de Fontys Hogeschool. Er vinden wel veel technologische ontwikkelingen plaats, bijvoorbeeld op het gebied van automatische tekstgeneratie en het gebruik van sensordata, maar dat gebeurt buiten de traditionele mediabedrijven. "Voor journalisten en nieuwsmanagers is het een beetje een ver-van-mijn-bed-show. Terwijl die technologie, sneller dan we wellicht denken, ons werkveld binnenkomt. Denk aan bedrijven als Narrative Science, de nieuwe robotschrijver van AP en de technieken van Twitter om nieuws te detecteren."

Volgens Van der Kaa moet de journalist oppassen dat hij zich er niet van distantieert. "Hij loopt het risico zich buitenspel te plaatsen als hij er niet op zijn minst enige kennis van heeft en wellicht weet hoe je dit soort technieken in je dagelijkse werkpraktijk kunt integreren. Ik denk niet dat dit soort technieken het werk van de journalist volledig zullen overnemen, maar wel dat ze het sterk gaan veranderen." Ze vergelijkt het met het gebruik van sociale media in de journalistiek, dat de werkwijze van journalisten ook flink veranderd heeft. "De eerste journalisten die de mogelijkheden zagen, plukken daar nu de vruchten van. Wie er niet mee werkt, wordt als traditioneel en ouderwets bestempeld en plaatst zich op een gemiddelde nieuwsredactie buitenspel."

Drie media, drie tools

De komende vier maanden gaan onderzoekers en een grote groep studenten de tools ontwikkelen. Bij TMG wordt software voor ‘robotjournalistiek’ ontwikkeld, waarmee op basis van informatie uit sensoren verslag kan worden gedaan van bijvoorbeeld sportwedstrijden. Zonder dat de aanwezigheid van een journalist nodig is. Bij het ANP wordt een tool ontwikkeld die teksten eenvoudiger maakt, en samen met De Correspondent wordt gewerkt aan een hulpmiddel dat data makkelijker doorzoekbaar maakt. In totaal duurt het gesubsidieerde project een jaar, maar ook daarna zal er verder gewerkt worden aan de tools, want het project is onderdeel van een meerjarige onderzoekslijn.

De ideeën voor de software zijn voor een deel bedacht door de onderzoekers en deels door de mediabedrijven waar ze mee samenwerken. "Bij De Correspondent vroeg een journalist zich af hoe hij data makkelijker kon doorzoeken. TMG had al langer het plan om iets te doen met sensoren en tekstgeneratie. Bij het ANP merkte men dat lezers hun artikelen soms te moeilijk vonden. Daarop kwamen wij met het idee van een tool voor de vereenvoudiging van teksten, geïnspireerd op bestaande software."

Tools als ‘praatstukken’

Na de ontwikkeling van de tools volgt de tweede fase van het onderzoek, die volgens Van der Kaa eigenlijk het belangrijkst is. Daarin gaat het om de vragen: wat betekenen deze toepassingen voor het journalistieke werkveld, en hoe beoordeelt de nieuwsconsument de nieuwe vormen van journalistiek die eruit voortkomen? "Het kan best zo zijn dat de lezer een verslag van een voetbalwedstrijd, gemaakt door middel van robotjournalistiek, objectiever vindt dan een verslag van een journalist." De programma’s dienen om vraagstukken bij de mediapartners op te lossen, maar zijn vooral ‘praatstukken’ om het met journalisten en nieuwsconsumenten over de toekomst te kunnen hebben. "Het zijn running demo’s. Het is prettiger praten over iets wat voor je ogen draait, dan iets futuristisch waarvan journalisten nog eens moeten zien of het überhaupt wel staat te gebeuren."

Op basis van de bevindingen met journalisten en nieuwsconsumenten wordt in de derde fase van het onderzoek een toekomstvisie ontwikkeld. "We willen weten wat de invloed is op de beroepspraktijk van journalisten. Hoe moeten ze omgaan met de komst van nieuwe technieken, in hoeverre maken die hun werk straks overbodig? Moeten ze angstig zijn of de technologie omarmen? We willen hen op de toekomst voorbereiden."

Open source

Wanneer de demoversies van de tools klaar zijn wordt de code online geplaatst. Wie geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de tools kan daarvan op de hoogte blijven via FutureMediaLab, waar wekelijks een update over de voortgang wordt geplaatst. Studenten plaatsen er video’s en Van der Kaa houdt er een blog bij. "Het is alleen maar leuk als mensen zich er mee willen bemoeien."

Lees ook

Bestuursbesluit over het onderzoek
Het ingediende projectidee

Reageer

Geef een reactie

*