Lijstjes met ‘best gelezen artikelen’ zeggen weinig over de voorkeur van het publiek

best gelezen artikelen

Nieuws over entertainment, beroemdheden of schandalen staat vaak boven aan de lijstjes van best gelezen artikelen. Het lijkt dus alsof het publiek het liefst dit soort nieuws leest. Dat klopt niet, blijkt uit onderzoek van Reuters Instituut naar de nieuwsvoorkeuren van de lezer. De nieuwsconsument leest graag relevant nieuws dat zijn of haar persoonlijke leven óf dat van naasten beïnvloedt.

Door de opkomst van online journalistieke platformen overschrijdt nieuws gemakkelijk regionale en nationale grenzen. En de nieuwsconsument beschikt over een groter media-aanbod dan ooit tevoren. Maar wat leest het publiek eigenlijk het liefst? De Deense onderzoeker Kim Christian Schrøder vroeg namens het Reuters Instituut naar de beweegredenen van mensen om een nieuwsartikel te lezen. Wat bleek: verhalen die impact hebben op het persoonlijke leven van de nieuwsconsument of dat van hun vrienden of familie wekken de meeste interesse. De meest-gelezen lijstjes zijn juist slechte indicaties van de voorkeuren van het publiek.

Staar je niet blind op kliks

De best gelezen verhalen op digitale nieuwsplatforms of sociale nieuwsmedia zijn vaak sensationeel, beschrijven incidentele gebeurtenissen en dienen geen publiek belang. Dat die verhalen het best gelezen worden, betekent niet dat het publiek veel waarde hecht aan dit soort nieuws. Verhalen die van publiek belang zijn worden vaak al dagenlang op de radio, televisie, nieuwssites of in papieren kranten onder de aandacht gebracht. Daardoor krijgt de lezer op een gegeven moment het gevoel dat hij voldoende weet van een gebeurtenis. Door het lezen van een kop op een nieuwssite realiseert de lezer zich wat hij al wist en dus heeft hij niet langer de behoefte om erop te klikken.

Oppervlakkige nieuwsverhalen worden vaak op één medium gepubliceerd en niet overgenomen door andere media. Zulke verhalen zijn daardoor altijd nieuw voor de consument en worden klikwaardig. Deze ‘populariteit’ zorgt ervoor dat dit type nieuws wordt opgepikt door de algoritmes van sociale media en daardoor bereikt het een steeds groter publiek.

Hoe dichterbij, hoe relevanter

Bijna alle respondenten vertelden dat de mogelijke impact van een nieuwsverhaal bepaalt of zij het willen lezen. Ze kiezen vaak voor verhalen over gebeurtenissen die hun persoonlijke leven of het leven van vrienden en familie beïnvloeden. Een andere reden om te klikken, is de overtuiging dat een familielid of een vriend een nieuwsverhaal wellicht interessant vindt. Verder speelt de geografische afstand tot een nieuwsgebeurtenis een rol. Hoe dichterbij een gebeurtenis plaatsvindt, hoe relevanter het nieuws wordt.

Sommige respondenten zeiden dat het medium waarop een nieuwsverhaal gepubliceerd wordt, bijdraagt aan de relevantie ervan. Toch vertelden de meesten dat zij écht belangrijk nieuws ook consumeren van nieuwsmedia die zij normaal niet zouden raadplegen. Ook bleek dat ogenschijnlijk onbeduidend nieuws als relevant kan worden ervaren. Sommige geïnterviewden noemden in dat kader een artikel over een hondenbezitter die ziek werd door een lik van zijn huisdier. De respondenten waren echter vooral geïnteresseerd in de hygiëne van huisdieren in het algemeen.

Journalistiek instinct

De onderzoeker gaf journalisten ook nog een boodschap mee. Volgens hem moeten media de voorkeuren van het publiek niet simplificeren tot best-gelezen lijstjes. Ook zouden ze niet op zoek moeten gaan naar formules om relevant te worden voor de nieuwsconsument. Zij moeten juist hun journalistieke instinct blijven volgen om verhalen van publiek belang te schrijven en de interesse van de lezer te wekken.

Lees ook:

Waarom journalisten overstappen naar commercieel werk (en hoe dat bevalt)

Foto: Boudewijn Huysmans

Over Sergio Nieto Solis

Sergio Nieto Solis volgt een master Media & Journalistiek aan de Erasmus Universiteit. Als freelance journalist schrijft hij over wetenschappelijke ontwikkelingen in het journalistieke landschap.