Steun voor Tanzaniaanse journalisten

Wereldwijd zijn er tientallen, misschien zelfs honderden fondsen en organisaties die zich bezighouden met de kwaliteit van journalistiek. Zo ook in Afrika. Persinnovatie-schrijver Sean van der Steen was op reis en bezocht het Tanzania Media Fund (TMF). "We willen journalisten aanmoedigen om van elkaar te leren."

Door: Sean van der Steen

Het Tanzania Media Fund (TMF) is ontstaan nadat enkele Tanzaniaanse mediabedrijven erkenden dat het land behoefte had aan een manier om de kwaliteit en kwantiteit van de landelijke onderzoeksjournalistiek te bevorderen. Deze mediabedrijven hadden niet de financiële middelen om dit te bewerkstelligen, dus zochten ze contact met donors in Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Denemarken en Nederland. Met organisatorische ondersteuning van de Nederlandse ontwikkelingshulporganisatie HIVOS is TMF in 6 jaar tijd uitgegroeid tot een belangrijke speler binnen de Tanzaniaanse media.

In het bescheiden en vooral functionele kantoor vlak buiten het centrum van de stad Dar es Salaam, vertelt communicatiemedewerker Japhet Sanga over de twee kernactiviteiten van TMF. "De eerste is het verlenen van subsidies aan individuele journalisten én mediabedrijven als ze een goed idee hebben voor één of meerdere artikelen. De tweede component is begeleiding, we willen journalisten aanmoedigen om van elkaar te leren."

‘Gebrek aan ernst bij journalisten’

Capaciteitsversterking is belangrijk voor TMF en ook hard nodig, vertelt Sanga. "Er is een gebrek aan ernst onder de journalisten in Tanzania. Ze zouden hun beroep meer moeten respecteren. Het gebeurt te vaak dat iemand journalist wordt, simpelweg omdat ze niet aan de bak komen in de professie van hun voorkeur. Interesse en motivatie zijn niet erg ingeworteld bij hen."

In hun verdediging: journalisten in Tanzania verdienen niet veel. Naar schatting tussen de 42 en 52 euro per maand. Daarnaast worden journalisten ook flink tegengewerkt door de overheid. Bijvoorbeeld via de Newspaper Registration Act, een wet die de overheid de macht geeft om een krant, tv- of radiostation te sluiten zonder opgave van reden. Het is niet het enige blok aan het journalistieke been: het Committee to Protect Journalists (CPJ) telt maar liefst 17 wetten die beperkend zijn voor journalisten.

Mentorschap

Hoog tijd dat journalisten elkaar beter ondersteunen, meent Sanga. "Toen ik startte als journalist, gaven ervaren journalisten commentaar op mijn stukken. Dat gebeurt nu niet veel meer. Daarom geven we subsidies aan redacties als geheel en helpen we zo de redacteuren om het mentorschap, het coachen van elkaar, terug te brengen in de cultuur van de newsroom."

Hiervoor zet TMF mentoren in, bewezen journalisten uit Tanzania, maar soms ook uit het buitenland. Deze mentoren zijn niet alleen actief in de newsrooms. Elke journalist die met zijn of haar onderzoeksvoorstel subsidie ontvangt, krijgt een mentor toegewezen. Deze mentoren begeleiden de journalist voor, tijdens en na het onderzoek. "Zo zorgen we ervoor dat alle verzamelde data van goede kwaliteit is", vertelt Sanga.

Mobile phone reporting

Van tijd tot tijd geeft TMF korte cursussen voor journalisten. Zo heeft TMF in het verleden samengewerkt met de Nederlandse organisatie Voices of Africa Media Foundation, die focust op mobile phone reporting. Mobiele telefoons zijn er in overvloed, vertelt Sanga, en de kwaliteit van audio, video en foto’s is tegenwoordig vrij acceptabel. In totaal deden vijf journalisten mee aan deze cursus. Dat lijkt niet veel, maar deze journalisten hebben hun opgedane kennis in opdracht van TMF gedeeld met andere journalisten in het land.

Toch is TMF niet vogelvrij in wat ze doen. Het geld in het fonds is afkomstig van enkele donors uit Europa en zij stellen voorwaarden in de vorm van thema’s. Sanga: " Het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld; zij willen verhalen zien over goed bestuur en transparantie. En Denemarken is meer geïnteresseerd in armoedebestrijding, enzovoort." Die voorwaarden zijn enigszins beperkend, maar in de praktijk is het vaak wel mogelijk om een onderzoeksvoorstel onder te brengen in een thema, vertelt Sanga. "Een journalist die onderzoek doet naar een recent aangelegde maar nu al verslechterde weg, is in feite een verhaal over verantwoording – een thema dat één van onze donors graag ziet."

TMF in de toekomst

De aanvragen zijn niet zo divers als TMF had willen zien. Vrouwelijke journalisten zijn in de minderheid en de meeste aanvragen zijn voor print, niet voor radio of tv. Door het gerichter verlenen van subsidies en gerichte promotie hoopt TMF deze kwesties aan te pakken. Binnenkort zal TMF dit zonder hulp moeten bewerkstelligen. Momenteel wordt TMF organisatorisch ondersteund door HIVOS, maar over een jaar stapt HIVOS uit het samenwerkingsverband. Dat betekent niet dat HIVOS helemaal uit beeld verdwijnt. "Als we hun expertise of advies nodig hebben, kan dat. Ze waren erbij sinds de start in 2008, dat is een relatie die je niet zomaar ontbindt en dat willen we ook niet."

Lees meer

Reageer

Geef een reactie

*