Systeem coöperatieve vereniging werkt voor Cultuurpers

17159600348.jpg

Nieuwssite Cultuurpers experimenteert met een nieuw verdienmodel: de coöperatieve vereniging van lezers en auteurs. Een kwetsbaar systeem dat gebaseerd is op solidariteit en vertrouwen, maar de eerste reacties zijn positief. ‘Het gaat nog om lulbedragen, maar het systeem bevalt prima.’

Cultuurpers bestaat al sinds 2009, maar pas sinds maart dit jaar als coöperatieve vereniging van lezers en auteurs. Een experiment voor de site met cultureel nieuws, maar het lijkt de goede kant op te gaan. "Het begint te komen," zegt oprichter en hoofdredacteur Wijbrand Schaap. "Kijk, we hebben niet bij DWDD gezeten, dus het is marketing van de lange adem. Met het begin van het nieuwe kunstseizoen hopen we een slag te slaan."

Het idee van een coöperatieve vereniging is dat alle leden eigenaar zijn van de productiemiddelen en delen in de opbrengst. Die opbrengst komt van adverteerders, en van de vier verschillende manieren waarop mensen aan Cultuurpers kunnen bijdragen: als supporter (6 euro per maand), als lid (13 euro per maand), als genoot (425 euro per jaar) of als drager (550 euro per jaar). Leden, genoten en dragers hebben de mogelijkheid om te publiceren op Cultuurpers. En wie publiceert, deelt mee in de opbrengst. Als een artikel gemiddeld wordt gelezen levert het de auteur zo’n 70 euro op, waar lidmaatschapskosten nog van af gaan. Cultuurpers heeft bij 200 auteurs zo’n 1000 leden nodig om voldoende op te leveren. Zoveel auteurs en leden zijn er ‘nog lang niet’, maar het werkt al redelijk goed omdat veel van de leden nu voor de duurdere optie van genoot of drager kiezen.

Werkmodel in plaats van verdienmodel

Schaap legt uit: "We hebben een totaal aan opbrengsten per maand, en verdelen dat onder de auteurs door middel van de bezoekcijfers. Een kwart van de bezoekcijfers is afkomstig van mensen die alleen op de homepage komen. Dat deel van het geld verdelen we over alle auteurs die die maand hebben bijgedragen. Een soort basisbedrag. Dan kijken we, met Google Analytics, hoe goed elk artikel gelezen is. Aan de hand daarvan verdelen we de rest van het geld." Dat gaat nu nog om ‘lulbedragen’, zoals hij het noemt. "Maar het systeem bevalt ons prima, en als het goed is gaan we in de toekomst naar normale dagbladtarieven."

Volgens Schaap moeten we in de journalistiek stoppen met praten over ‘verdienmodellen’. "Dat suggereert enorme winsten, die er gewoon niet meer gaan komen. Ik heb het liever over een werkmodel, waarbij je iedereen netjes kan betalen, en that’s it." De coöperatieve vereniging blijkt tot nu toe volgens hem een goed werkmodel. "De journalistiek wordt gewoon een stukje ideëler, wat ik er prima bij vind passen. Het blijft toch ook een beetje missionariswerk. Jij bent de eikel die uit gaat zoeken wat niemand uit wil zoeken, maar wat toch wel van belang is."

Ideëel

Ook Cultuurpers zelf draait veelal op idealisme. De site heeft geen betaalmuur en is voor iedereen vrij te lezen. Wie supporter wordt kiest daarvoor uit ideële overwegingen, al krijg je er wel korting op workshops voor. "In principe word je lid als je de koers van Cultuurpers onderschrijft en ons wilt steunen in onze missie. De leden zijn in feite donateurs, maar ook mede-eigenaren. Dus ze hebben wel inspraak als ze dat willen."

Het systeem berust op solidariteit, stelt Schaap. "Ieder lid mag schrijven, dus het is wel een kwestie van goed vertrouwen. We hebben een redactiestatuut, en tot nu toe heeft niemand het platform verkeerd gebruikt. Mocht dat wel een keer gebeuren, nouja, dan zien we het dan wel weer."

Kwetsbaar systeem

Het systeem van een coöperatieve vereniging is wel kwetsbaar, geeft Schaap toe. "Er kan een coup worden gepleegd, en dan ben ik weg. Of er kan iets in de redactievergadering worden besloten waar ik het totaal niet mee eens ben. Dan heb ik pech. Maar, even een ander voorbeeld, het Friesch Dagblad werkt ook met een coöperatie, en die heeft de krant al meerdere keren gered."

Vergeleken met andere systemen is de coöperatieve vereniging een goede optie, meent hij. "Een abonnementensysteem past gewoon niet bij online, omdat de waardebepaling heel lastig is." Ook gelooft Schaap niet zo in microbetalingen. "Daarom houd ik mijn hart ook vast voor Blendle, omdat lezers iedere keer, bij elk artikel, een nadenkmoment hebben of ze ervoor willen betalen."

Het komt er bij Cultuurpers volgens Schaap op neer dat je met elkaar geld in een pot gooit. "En iedereen heeft belang om bezoek te genereren, want dan krijgt hij meer." Tot nu toe heeft Cultuurpers een fors bereik: 20.000 tot 30.000 bezoekers per maand. "Dat is meer dan de online cultuurpagina van NRC."

‘Cultuurjournalistiek niet meer professioneel’

Die bezoekers komen volgens Schaap naar Cultuurpers omdat de site de aandacht die in de media verdwijnt voor cultuur kan opvangen. "Cultuurredacties bij kranten staan zwaar onder druk. Eigenlijk wordt cultuurjournalistiek bijna niet meer professioneel beoefend in Nederland. Er zijn niet veel journalisten meer met echte vakkennis." Cultuurpers heeft er net een nieuwe auteur bij, die eerst schreef voor de Volkskrant, vertelt Schaap. "Hij kon zijn artikelen nergens meer kwijt, omdat er zo weinig plek is voor cultuurjournalistiek."

Maar leidt de inkomensafhankelijkheid van bezoekersaantallen bij Cultuurpers dan niet tot sensatiebeluste artikelen? Tot nu toe niet, meent Schaap. "Al is het wel heel leuk om op Google Analytics de aantallen bij te houden, en zo beter te weten voor wie je schrijft. Ik merk dat ik zelf wel losser en persoonlijker schrijf. Je laat meer van jezelf zien."

Deel dit artikel:

Reageer

Geef een reactie

*