‘A Handful of Apples is niet gezond’

2025 klinkt ver weg, maar die 10 jaar gaan sneller voorbij dan je denkt. Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek heeft onderzoek gedaan naar de toekomst van de sector en kwam met 4 mogelijke scenario’s. Op Persinnovatie.nl laten we experts aan het woord over deze toekomstperspectieven. Deze week: Merien ten Houten, medeoprichter van NU.nl en het Eindhovense e52.

Door: Sean van der Steen

Wat is je eerste indruk van de scenario’s?

“Ik denk dat de scenario’s wel alle richtingen omvatten die er zijn. Ik zie interessante ontwikkelingen in de journalistiek, maar ik mis vaak de verdienmodellen die dat mogelijk zouden moeten maken. Dus ik vind het ook spannend waar het naartoe gaat in de toekomst.”

Met e52 zijn jullie ook druk bezig met het verdienmodel. Hoe zie je je rol binnen e52 in de toekomst?

“Ik probeer ervoor te zorgen dat het zichzelf kan bedruipen, en dat is niet makkelijk. We zijn begonnen met het journalistieke vraagstuk; we hadden het idee dat bepaald nieuws in de regio niet werd geleverd, terwijl er wel vraag naar was. Dat gevoel hebben we nu bevestigd. Maar het verdienmodel blijkt moeilijk. Mensen willen niet snel lid worden van iets en de traditionele adverteerders zitten niet echt te wachten op ons.”

Had het iets uitgemaakt als jullie op papier zouden publiceren in plaats van online?

“We doen beide: af en toe brengen we een gedrukte versie uit. We merken dat papier nog een soort waarde heeft voor mensen; het is tastbaar. Er zitten natuurlijk wel hogere kosten aan. We zijn sterk op social media, maar er is een groep die daar niet komt. Die hopen we met papier te bereiken – maar dan wel met het doel om ze uiteindelijk naar de website te krijgen.”

Welke rol zou je graag willen dat e52 vervult in het jaar 2025?

Ik zou willen dat e52 een belangrijke nieuwsbron is voor de regio. Eén van meerdere bronnen, want het begint erg dun te worden binnen de regionale journalistiek. Mochten we het hier in Eindhoven van de grond krijgen, kunnen we kijken naar andere regio’s in het land. Eén van onze ideeën is om vergelijkbare regio’s op te zoeken in andere Europese landen. In plaats van Rotterdam, misschien Zürich of Helsinki. Maar dat is nog toekomstmuziek.

Even terug naar de scenario’s. Wat is een scenario waarin e52 goed zou gedijen?

Dan zit je het dichtst in de buurt van scenario 1: Wisdom of the Crowds. We zijn niet groot en we hoeven ook niet heel groot te worden, maar we willen in die gemeenschap een rol spelen.

Dat scenario gaat uit van een radicale acceptatie van nieuwe technologie, op dezelfde voet als A Handful of Apples.

Ik vond die twee scenario’s helemaal niet zo radicaal. Darwin’s game, dat is pas radicaal. Dat de uitgevers zich opnieuw gaan uitvinden, dat geloof ik niet. Het zal een stukje van alle scenario’s zijn, maar wat in scenario 1 wordt besproken is iets meer in de richting van wat we willen met e52.

Juist omdat het daar gaat over lokaal geproduceerd nieuws. Wij willen samenwerken met mensen die interessante content hebben. Pure burgerjournalistiek, daar geloof ik wat minder in: omdat de meeste mensen gewoon niet kunnen schrijven. Maar de verhalen liggen wel bij de burger. Ik geloof erg in die samenwerking.

Voor welk scenario ben je huiverig?

Persoonlijk ben ik bang voor A Handful of Apples. Dat is om twee redenen: ik vind het redelijk realistisch – dat is vervelend – én ik vind het niet gezond, dat een paar grote bedrijven de markt domineren. Ik zie de tendens dat de filterfunctie van de journalistiek wordt geautomatiseerd, bijvoorbeeld door bedrijven als Facebook en Google. Ik weet niet of we daar blij mee moeten zijn.

Mensen van vlees en bloed moeten dat doen?

Automatiseren vind ik nog wel cool, ik ben ook een techneut van oorsprong. Maar het gebeurt nu met een bepaald commercieel doel door bedrijven die hun eigen vage normen hebben. Die handvol Apples bepalen het nieuws in de zin dat zij het filter zijn. Dat lijkt me niet gezond.

De scenario’s zijn opgebouwd rond de waarden ‘acceptatie van technologie’ en ‘vertrouwen’. Hoe denk je dat die twee zich gaan ontwikkelen in de toekomst?

“Die technologische acceptatie daar hebben wij hier in Nederland geen moeite mee. Als het er is en het is makkelijk te gebruiken, is het prima. Vertrouwen is een moeilijke. Ik denk dat die grote bedrijven veel vertrouwen hebben, misschien wel meer dan bijvoorbeeld de Volkskrant of De Telegraaf.

Ik zie wel dat het vertrouwen steeds meer naar individuen verschuift. Dat zie je in de VS maar ook hier, denk aan De Correspondent. Journalisten worden min of meer overgekocht, als een soort voetballers. Maar de journalistiek is niet zo internationaal als voetbal: waar je een goede Nederlandse voetballer aan een club in Spanje kunt slijten, zie ik een goede Nederlandse journalist niet zo snel gekocht worden door een Spaans medium.

Zijn er zaken die je anders gaat aanpakken na het lezen van de scenario’s?

Nee, maar dat is natuurlijk omdat we net zijn begonnen en al hebben nagedacht over de toekomst. Ons bestaansrecht is deels omdat de traditionele titels gaten laten vallen. En wij denken dat er ruimte is. Overal over berichten, daar geloof ik niet in. Wij hebben echt geen verstand van Syrië, dat moet je overlaten aan de journalisten daar. Maar als je iets over Eindhoven wilt weten, moet je bij ons zijn.

Reageer

Geef een reactie

*