Nostalgie als verdienmodel: ‘Alexa, wat gebeurde er in onze straat op 10 februari 1939?’

archief toegankelijk met voice

Het is het dilemma van menig regiokrant: wat doen we met het papieren archief? Archant, een van de grootste en oudste Britse regionale uitgevers, heeft vanaf dit najaar het antwoord. Dan is het 150 jaar oude archief via smart speakers als Google Home of Amazon Echo te bevragen.

Het had wat voeten in de aarde, maar na twee jaar voorbereiden heeft regionale uitgever Archant gedaan wat onmogelijk leek. Niet alleen is het archief, dat teruggaat tot 1870, gedigitaliseerd, door toepassing van Natural Language Understanding-technieken kunnen abonnees de ‘live’ archiefservice zowel via spraakassistent als chat gebruiken.

‘Local Recall’, zoals het project heet, is het antwoord op de vraag die Lorna Willis, de toenmalig Digital Acceleration Director en huidige Chief Client Officer van Archant, zich stelde toen de oplagecijfers van Archant’s kranten bleven dalen. ‘Hoe kunnen we onze goudmijn, het archief, teruggeven aan de lokale gemeenschap waaruit het is voortgekomen?’ Het is een vraag waarmee vele regionale media worstelen. Met uitzondering van moeilijk doorzoekbare pdf-scans van pagina’s in nationale bibliotheken weten weinig uitgevers hun papieren archieven zelf op lucratieve wijze om te zetten in nieuwe producten.

Slim met voice

Archant denkt dat nu wel te kunnen. Al jaren wilde Willis naar eigen zeggen ‘iets slims doen met voice’ om het archief te doorzoeken, maar de directie van de uitgeverij in Norwich vond dat gezien haar nijpende budget in eerste instantie een te riskante investering. Met een subsidie van 676 duizend euro van het Google Digital News Initiative kwam het project toch van de grond.

Stap een was het inscannen van een eerste selectie van ruim 15 duizend pagina’s uit edities van een aantal van de regionale kranten van het concern, waarvan het grootste gedeelte uit de Eastern Daily Press in Norwich –Archant werkte hierbij samen met Britse tech start-up Ubisend. Software met automatische tekstherkenning haalde  zo’n 300 duizend losse artikelen uit de pagina’s. De hoge leeftijd van het archief zorgde wel voor wat problemen. Scheurtjes en verkleuring van het papier maakten artikelen soms onleesbaar. Al snel bleek dat er maatwerk nodig zou zijn om de gegenereerde teksten te corrigeren.  Door de grote hoeveelheid artikelen, was het financieel niet haalbaar om dit allemaal door eigen redacteuren te laten doen of uit te besteden.

400 vrijwilligers

De kracht van de lokale bekendheid van de uitgever bood uitkomst, zegt Willis. ‘We wisten dat een deel van onze trouwe lezers zou willen meewerken, al was het nog een logistiek gepuzzel om ze daadwerkelijk toegang te geven tot het content management systeem met archiefteksten. Uiteindelijk hebben we een simpel dashboard gebouwd, waar iedereen met een computer met internet op kon inloggen. Op onze oproep werd massaal gereageerd: ruim 400 vrijwilligers hebben de afgelopen maanden meegeholpen om handmatig artikelen te checken. Zo werd het project al echt onderdeel van de gemeenschap, nog voordat we live gingen.’

Onze archieven zitten vol met pareltjes die wachten om herontdekt te worden

Door Natural Language Understanding technieken zijn de gedigitaliseerde archieven via spraakactivatie te bevragen. In plaats van de krant te lezen aan tafel, kan iemand tijdens de afwas of het ontbijt zijn smart speaker een simpele geschiedenisvraag stellen, zoals: ‘Wat gebeurde er vandaag precies vijftig jaar geleden?’ Of: ‘Wat was de laatste keer dat Norwich City football club met 6-0 won?’ De spraakrobot kan het antwoord vervolgens vertellen en desgewenst artikelen uit die tijd voorlezen. Een chatbot kan dezelfde functie ook op een mobiele telefoon of desktop vervullen.

Krant lezen via speaker

Na de Norfolk-edities wil Archant het project Local Recall ook naar haar andere uitgaven uitrollen, te beginnen in Londen. ‘In overleg met de redacties geven we uiteraard de meest interessante periodes prioriteit, zoals de Tweede Wereldoorlog, maar bijvoorbeeld ook de tijd van de Oost-Londense gangster-scene van de jaren ’50. Wat dat betreft zitten onze archieven echt vol met pareltjes die wachten om herontdekt te worden.’

De uitgever hoopt het digitale voice-archief ook te kunnen inzetten in gebieden waar papieren edities van de regiokrant zijn geschrapt. Elke nieuwe krant zal ook automatisch onderdeel worden van Local Recall, waardoor digitale abonnees hun voormalig dagblad in theorie ook via smart speaker kunnen lezen. Willis hoopt een proef te kunnen opzetten met gratis home assistants in regio’s waar de printcirculatie is teruggelopen.

Goudmijn

Tijdens het scannen van de vele archiefpagina’s stuitte het team van Archant al snel op nog een goudmijn: het fotoarchief. Inmiddels is daarvoor een vervolgproject in gang gezet: ‘The Story Of…’. Het idee is dat abonnees de geschiedenis van hun straat, huis, winkel of een andere voor hen bijzondere plaats tegen betaling kunnen opzoeken in beeld. ‘Wat genealogie-websites doen voor familiegeschiedenissen, willen wij gaan doen voor locaties’, licht Chief Content Officer Matt Kelly toe.

Wat genealogie-websites doen voor familiegeschiedenissen, willen wij gaan doen voor locaties

Naast combinatie-abonnementen met de krant, onderzoekt Archant’s sales-team ook mogelijkheden voor de verkoop van oude bedrijfsfoto’s en zelfs gepersonaliseerde jubileumuitgaven voor bijvoorbeeld langgevestigde familiebedrijven. ‘We weten inmiddels dat nostalgie in verschillende vormen een verdienmodel kan zijn,’ aldus Kelly.

Zowel bij Local Recall als The Story Of… draait het uiteindelijk om de emotionele waarde die gekoppeld is aan het materiaal uit het archief. Dat geldt zelfs voor oude advertenties, waarbij Archant de mogelijkheid onderzoekt om zogeheten ‘grandpa businesses’ die al generaties lang in de regio bestaan hun eigen oude advertenties in een nieuw jasje opnieuw te laten plaatsen.

‘We hebben lezers geobserveerd terwijl ze oude kranten doorbladeren, en je ziet gewoon de emotie die het oproept,’ zegt Willis. ‘Het is een feest van herkenning en soms ook ontroering.’

Foto: Archant

Over Danielle Batist

Danielle Batist is journalist in Londen en medeoprichter van het Constructive Journalism Project. Ook runt ze Journopreneur: een training- en consultancyservice voor journalisten die willen ondernemen en innoveren.