Hoe twee uitgeverijen samen de Kieswijzer voor de Provinciale Statenverkiezingen maakten

Kieswijzer

De regionale kranten van De Persgroep en de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC) sloegen de handen ineen om een Kieswijzer voor de Provinciale Statenverkiezingen te lanceren. ‘Om zo’n Kieswijzer te maken móet je wel samenwerken. Anders heb je de menskracht niet om dit allemaal te bolwerken.’

Jeroen Kuitert heeft het nog even druk. Of we later op de middag opnieuw kunnen bellen? ‘We zijn net bezig met de laatste stresstest,’ meldt de projectleider van de Kieswijzer. Niet zo gek, want op dat moment hebben de regionale titels van De Persgroep en NDC nog maar drie dagen te gaan voordat een ambitieus samenwerkingsproject echt online gaat: de Kieswijzer voor de Provinciale Statenverkiezingen.

De Kieswijzer is een initiatief van de Persgroep, maar ook uitgeverij NDC draagt er dit jaar aan bij. ‘Een unicum’ noemt Kuitert die samenwerking, en tegelijk is deze volgens hem vanzelfsprekend. ‘Als ADR (de koepel waar de regionale titels van het AD en de kranten van voormalig Wegener onder vallen, red.) zijn we heel goed in de regio’s waar wij verschijnen, maar zwakker in bijvoorbeeld Groningen. NDC zit juist daar in de haarvaten van de gemeenten en provincies.’

Gemeenteraad

Het initiatief ontstond in 2018, toen nog voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart. De stemhulp in 220 gemeenten werd toen ingevuld door 1,8 miljoen mensen, deels een nieuw publiek.

Pas bij de verkiezingen voor de gemeentelijke herindelingen van november vroeg De Persgroep de andere uitgeverijen van regionale kranten om aan te sluiten. ‘Toen waren er niet zo veel gemeenten waar je naar de stembus kon, en wij verschijnen in maar vijf daarvan,’ licht projectmanager marketing Marion de Voogt van De Persgroep toe. Dit keer doen HMC en MHL niet mee en nemen Het Parool en de Stentor respectievelijk Noord-Holland en Flevoland voor hun rekening. Voor Limburg werd de Kieswijzer gemaakt met hulp van een oud-journalist van De Limburger die recent is overgestapt naar De Gelderlander.

Kuitert: ‘Om zo’n Kieswijzer te maken móet je wel samenwerken. Anders heb je de menskracht niet om dit allemaal te bolwerken en kom je niet tot in de haarvaten van al die provincies. Je moet de expertise van je mensen gebruiken: zij komen overal en weten wat er echt speelt.’

Handwerk

Dat het een hoop werk is, is wel duidelijk. Alle politiek verslaggevers die de Provinciale Staten volgen, zetten dertig tot vijftig thema’s op papier die in hun provincie aan de orde zijn. Die werden voorgelegd aan een lezerspanel, dat de belangrijkste thema’s selecteerde. Vervolgens vroegen de verslaggevers politieke partijen om input. Rudy van Belkom van het burgerinitiatief Het Nieuwe Kiezen bedacht de nieuwe systematiek: deze Kieswijzer schotelt problemen voor samen met vijf oplossingen, in plaats van stellingen waar je het mee eens of oneens kan zijn. ‘In plaats van te vragen “moeten er meer windmolens komen, ja of nee?” kun je bijvoorbeeld aangeven dat je wilt meebepalen waar deze neergezet worden: niet in mijn achtertuin, maar bijvoorbeeld wel op zee of aan de grens met Duitsland,’ geeft Kuitert als voorbeeld.

Aanzien

Atze Jan de Vries, politiek verslaggever bij de Leeuwarder Courant (NDC), is positief over de samenwerking met ‘de concurrent’. Hij overlegt veel met Jeroen Kuitert.  ‘Hij is natuurlijk van het andere bedrijf, maar de lijnen zijn kort. Wij worden niet anders benaderd.’ Ook al kwamen de journalisten maar één keer fysiek bij elkaar, ze beïnvloedden elkaar wel, denkt hij. ‘Op de ontmoetingsdag hebben we samen gebrainstormd en ik keek met enige regelmaat in Google Docs welke thema’s de anderen formuleerden. Wat in de ene provincie speelt, speelt in de andere niet. Als je het in het Westen over provinciale wegen hebt, gaat het vaak over de grote drukte, over files. Dat is in Friesland heel anders. Friesland doet juist veel aan cultuur – Leeuwarden was vorig jaar de Culturele Hoofdstad van Europa – dus dat is hier een dominant thema.’ Tot provincie-overstijgende verhalen kwam het nog niet.

Heeft hij nog een tip voor andere journalisten die aan vergelijkbare samenwerkingen willen meewerken? ‘Gewoon dóen. Dit is goed voor het aanzien van de regionale pers. Veel nieuws is ‘Hilversums’ nieuws, terwijl de agenda’s in de regio er heel anders uit kunnen zien. Vandaag hoorde ik nog een gedeputeerde zeggen dat het zo jammer is dat landelijke media nauwelijks aandacht hebben voor bijvoorbeeld burgerparticipatie in de windparken op het IJsselmeer via obligaties, terwijl dat hier heel erg speelt. Regionale media zitten daar bovenop en het is goed dat zo via een Kieswijzer als kracht naar buiten te brengen.’

Wat hoort bij wie?

De Persgroep: de regionale titels van het AD, PZC, BN DeStem, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, De Gelderlander, de Stentor, de Tubantia, het Parool, de Volkskrant en Trouw.

NDC: Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden en het Friesch Dagblad.

HMC: Noord-Hollands Dagblad, Leidsch Dagblad, de Gooi- en Eemlander, Haarlems Dagblad, IJmuider Courant.

MHL: De Limburger

Over Freke Remmers

Freke Remmers is freelance journalist en eindredacteur. Ze werkt onder meer voor De Gelderlander en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.