Het profiel van de krantenlezer: sekse, leeftijd en welstand

Foto door Pedro Ribeiro Simões. Creatvice Commons.
Foto door Pedro Ribeiro Simões. Creatvice Commons.

Ouderen lezen relatief vaak de papieren krant. Maar dat betekent ook dat lagere-inkomensgroepen nog vaak van dit medium gebruik maken, die zijn namelijk ruim vertegenwoordigd in de categorie ouderen. De jongere lezer wordt een kleine groep bij de betaalde krantenlezer.

Door Piet Bakker

Van krantenlezers weten we niet alleen hoeveel het er zijn, maar ook of het mannen of vrouwen zijn, hoe oud ze zijn en in welke ‘welstandsklasse’ ze zitten. Met minder dan de helft van de Nederlanders die nog dagelijks de papieren krant leest, is het massamedium van weleer gewoon een ‘medium’ geworden. Er zijn relatief veel ouderen onder de lezers, en dat is een trend die zich doorzet. Maar qua man/vrouw-verhoudingen en ook qua welstand bereiken papieren kranten nog steeds een dwarsdoorsnede van de bevolking.

Sekse

Qua profiel is het het verschil tussen mannen en vrouwen het kleinst. Er zijn iets meer mannen onder de krantenlezers, bij regionale kranten is de verhouding 51-49 (in het ‘voordeel’ van de mannen. De gratis krant (Metro) is de meest masculiene categorie, 61% van de lezers bestaat uit mannen.

Bereik mannen en vrouwen 2015
Opbouw lezers dagbladen: mannen en vrouwen, 2015

 

De verhoudingen veranderen nauwelijks in de laatste jaren, maar het bereik binnen alle groepen daalt wel. In 2010 bereikten landelijke en regionale dagbladen nog ruim 30% van zowel mannen als vrouwen, in 2015 is dat minder dan 30 %. De daling is het sterkst bij de gratis dagbladen omdat Spits nu niet meer op de markt is.

Bereik mannen en vrouwen 2010 2015
Bereik onder mannen en vrouwen van verschillende soorten dagbladen, 2010, 2015

 

Leeftijd

In alle leeftijdsgroepen daalt het bereik. In 2010 las 81 % van de 65-plussers een krant, in 2015 was dit 73 %. De daling is aanzienlijk sterker bij de andere leeftijdscategorieën. Bij de 50- tot 64-jarigen ging het bereik van 78 naar 59 %; bij de 35- tot 49-jarigen van 64 naar 39 %; bij de 20- tot 35-jarigen van 52 naar 30 % in vijf jaar.

bereik leeftijd alle dagbladen 2010 2015
Bereik in leeftijdsgroepen van alle dagbladen, 2010, 2015

Hoe hoger de leeftijdscategorie, hoe meer oudere lezers. Met één uitzondering: de allerjongste groep, 13- tot 19-jarigen, scoort net iets boven de 20- tot 35-jarigen; een gevolg van meelezende thuiswonende kinderen.

In 2010 lag het bereik onder 50-plussers van zowel landelijke – als regionale kranten boven de 40 %. In 2015 is dat bereik lager, maar de landelijke kranten houden vooral bij de 65-plussers een hoog bereik. Bij de ‘jongeren’ onder de 50 ligt het bereik van landelijke kranten nog boven de 20 % bij de 35- tot 49-jarigen, bij de andere categorieën bereiken landelijke en regionale kranten minder dan 20 % van de potentiële lezers. Bij gratis kranten is het bereik in alle leeftijdsgroepen meer dan gehalveerd binnen vijf jaar.

bereik leeftijd soorten dagbladen 2010 2015
Bereik in leeftijdsgroepen, soorten dagbladen, 2010 2015

 

In 2010 was 49% van de lezers 50 jaar of ouder, vijf jaar later was dat 59%. Het aandeel van lezers onder de 35 daalde van 25 naar 20 %.

lezers leeftijd 2010 2015
Leeftijdsopbouw krantenlezers, 2010, 2015

 

Welstand

Welstand – bij krantenlezers – is een combinatie van inkomen en opleiding.

Wie een WO- of HBO-opleiding heeft in combinatie met een huishoudinkomen van € 40.000 of meer komt in W1. Wie zo’n inkomen heeft maar de MAVO of MBO als laatste heeft afgerond, komt in W2. Mensen met een HAVO- of VWO-diploma met zo’n inkomen komen in W1 als ze een eigen huis hebben, anders zitten ze in W2. Bij € 40.000 en meer en LBO of LO als laatste onderwijs kom je in W3. W4 en W5 zijn samengevoegd door NOM omdat die groepen voor media (adverteerders) niet interessant genoeg zijn om ze apart te rapporteren. Dit zijn grofweg de inkomens onder de € 40.000 met een opleidingsniveau van MBO of lager.

In 2015 zat bijna 40 % in W4 en W5; samen W3 is dat 60%. 25 % zit in de hoogste welstandscategorie.

welstand 2015 taart
Welstandsklassen van krantenlezers, 2015

 

In hogere welstandsgroepen is het bereik van kranten wel groter, maar spectaculair zijn die verschillen niet. In W1 is het bereik 53 %, in W2 45 %, in W3 44% en in W4/W5 48 %. Dat laatste hoge bereik hangt samen met leeftijd. Veel ouderen zullen een relatief laag opleidingsniveau en laag inkomen hebben, maar ze lezen wel vaak de krant.

welstand 2015 binnen categorieen
Bereik binnen welstandscategorieën van dagbladen, 2015

 

Het verschil tussen landelijke en regionale kranten is het grootst bij de hoogste welstandscategorie W1, waar landelijke kranten 36 % bereiken terwijl regionale door 23 % van de Nederlanders in die groep wordt gezien. In W2 en W3 zijn de verschillen kleiner, bij W4/W5 realiseren regionale kranten een hoger bereik. Gratis dagbladen hebben in alle welstandsklassen een bereik van 7 à 8 %.

welstand 2015 kranten nieuw
Bereik binnen welstandscategorieën, soorten dagbladen, 2015

 

In 2012 rapporteerde NOM voor het laatst de gegevens per titel. Destijds bestond de lezerskring van FD, NRC, Volkskrant, nrx.next, Trouw en Nederlands Dagblad voor 50 % of meer uit lezers uit de hoogste twee welstandscategorieën. AD en Telegraaf haalden zo’n 40 % van hun lezers uit die groepen. Dat zijn wel degelijk verschillen, maar desalniettemin is welstand nog steeds geen bepalende factor bij de vraag of iemand een krant of niet leest.

 

Foto door Pedro Ribeiro Simões (CC)

Deel dit artikel:

Over J•Lab Hogeschool Utrecht

Het J•Lab, ook wel bekend als het lectoraat Crossmediale Kwaliteitsjournalistiek, doet onderzoek naar media, journalistiek en crossmediale content. Het onderzoek van het lectoraat is sterk praktijkgericht. Met andere woorden: het onderzoek is relevant voor journalisten, studenten, media, lezers, en andere geïnteresseerden.

Reageer