Een gebrek aan clicks duidt niet altijd op een gebrek aan interesse

Mijke Slot

Sinds begin dit jaar doet docent en onderzoeker Mijke Slot van de Erasmus Universiteit onderzoek naar de relatie tussen journalisten en hun publiek. In de vorige aflevering van Klikt het? sprak Slot over de positieve kant van data-analyses. In de nieuwste aflevering behandelt ze de negatieve aspecten. Data-analyses beantwoorden volgens Slot namelijk vooral veel ‘wat-vragen’, maar laten belangrijke ‘waarom-vragen’ onbeantwoord.

De meeste redacties hebben enorme bergen aan informatie over hun publiek. Ze weten welke devices hun lezers gebruiken, via welke kanalen mensen op nieuwswebsites komen en op wat voor onderwerpen ze het meest klikken. In de vorige aflevering van Klikt het? besprak Slot hoe dit soort metrics journalisten kunnen helpen met het nemen van beslissingen.

Zo kunnen redacties er bijvoorbeeld voor kiezen om minder aandacht te besteden aan onderwerpen die weinig likes of clicks opleveren. In diezelfde aflevering benadrukte Slot echter ook dat redacties zich niet blind moeten staren op bezoekersdata. Die gegevens kunnen nuttig zijn, maar ze kunnen ook verkeerd geïnterpreteerd worden en de belangrijkste vragen (waaróm doen gebruikers wat ze doen) krijg je er niet mee beantwoord.

Waarom mensen klikken

Volgens Slot is het voor journalisten heel belangrijk om te weten waarom mensen wel of niet op bepaalde nieuwsverhalen klikken. Dat mensen niet op een verhaal klikken, betekent namelijk niet automatisch dat ze niet geïnteresseerd zijn of zich niet betrokken voelen bij het onderwerp. Wie een nieuwsverhaal met een duidelijke kop voorbij ziet komen op social media, hoeft het bericht niet per se aan te klikken om mee te kunnen praten met vrienden en familie. Dat soort offline gesprekken wordt echter nergens geregistreerd. Hierdoor lijkt het misschien ten onrechte alsof het publiek niet in het nieuws geinteresseerd is.

En ook het tegenovergestelde gebeurt regelmatig. Een uitnodigende foto kan ervoor zorgen dat veel mensen op een nieuwsverhaal klikken. Als de inhoud van dat nieuwsverhaal tegenvalt of de website bijvoorbeeld niet goed laadt, zullen veel mensen het stuk wegklikken en niet met hun omgeving over het nieuws praten. Als er geen offline discussie plaatsvindt, zal het nieuws zich waarschijnlijk minder snel verspreiden, en minder impact hebben. Dankzij het hoge aantal clicks kan het lijken alsof veel mensen het verhaal interessant vonden, maar de realiteit is misschien anders. Omdat de data geen ‘waarom-vragen’ beantwoordt, kan de redactie helaas nooit zeker weten wat het hoge aantal clicks écht betekent.

De oplossing?

Journalisten moeten zich niet te veel laten leiden door de hoeveelheid clicks die hun verhalen krijgen, vindt Slot. Als journalisten daar te veel rekening mee gaan houden, wordt de journalistiek ‘een competitie met een winnaar en veel verliezers’. Toch kunnen data nuttig zijn, bijvoorbeeld als redacties ook naar de gemiddelde leestijd en scrollsnelheid kijken. Aan de hand van dat soort gegevens kunnen ze namelijk inschatten of mensen een journalistieke productie uitlezen, of afkijken. En dat laatste kan ons wel degelijk iets vertellen over de kwaliteit van journalistieke verhalen én over de interesses en concentratiespanne van het publiek.

Luister hier de nieuwste aflevering van Klikt het?

Foto: Marjan Grabowski

Over Inge Beekmans

Inge Beekmans geeft les over online journalistiek en innovatie aan Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg. Naast haar baan als docent werkt ze als freelance journalist, tekstschrijver, vormgever en bouwt ze websites | Twitter: @ingebeekmans