Hoe machtig wordt DPG Nederland?

De grootste krantenuitgever van Nederland neemt de grootste tijdschriftenuitgever over. Ook de twee grootste online nieuwsplatformen van Nederland zijn dan in handen van dezelfde eigenaar. Hoe machtig wordt de nieuwe DPG?

Nederland krijgt een nieuwe uitgeefgigant door de overname door DPG (voorheen De Persgroep) van Sanoma. De Finse eigenaren willen Sanoma verkopen aan de Belgische uitgever. Het gaat daarbij niet alleen om de papieren tijdschriften, maar ook om alle digitale merken.

Wat betekent dat voor de uitgeefsector: wat wordt de macht van DPG digitaal en bij print? Eén ding is zeker: voor een dergelijke fusie moet toestemming komen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). In juli van dit jaar stelden D66-Kamerleden Kees Verhoeven en Joost Sneller al vragen aan minister Arie Slob over de macht van De Persgroep, zij vroegen om ‘duiding en toetsing door ACM.’ Dat was dus vóór de overnameplannen.

Online

Digitaal zijn zowel De Persgroep als Sanoma nu al de grootste spelers bij de nieuwssites, en hun speelterrein wordt nog veel groter. Met alle huidige merken samen (22 stuks) bereikte DPG in november 2019 maandelijks 9,7 miljoen Nederlanders (unieke bezoekers). Sanoma (24 merken) bereikte 9 miljoen internetters. Het aantal unieke gebruikers zal na de overname stijgen tot 11,2 miljoen, veel mensen bezoeken namelijk zowel sites van Sanoma als van DGP. Die ruim 11 miljoen komt neer op ruim 70 procent van de Nederlandse internetpopulatie. Ter vergelijking: Google bereikt ruim 85 procent van de Nederlandse internetters, YouTube bijna 80 procent en Facebook 74 procent.

Achter DPG en Sanoma volgen RTL (8,2 miljoen), NPO (7,8 miljoen), Mediahuis (6,9 miljoen) en de FD mediagroep (960.000).

Gecombineerd bereik van websites van nieuwsuitgevers (november 2019), DPG / Sanoma is berekend op basis van het huidige bereik; bron: NOBO.

In de top 50 van het bereik van de nieuwsbedrijven in 2019 zijn NU.nl (Sanoma) en AD.nl (DPG) nummers 1 en 2. De DPG-merken de Volkskrant, Tweakers, indebuurt.nl, Trouw en de Gelderlander behoren ook tot de 50 best bezochte sites van Nederland. Telegraaf, NRC en Dumpert zijn van de andere Belgische uitgever Mediahuis.

De grootste online nieuwsmerken in 2019 (januari-september), bron: Vinex NOBO. (De Sanoma- en DPG-merken zijn roze.)

In de totaalrangschikking staan NU.nl en AD.nl op de posities 11 en 12 achter Google, Facebook (en hun submerken), Bol.com, Marktplaats en Buienradar.

In de top 50 komen ook andere DPG/Sanoma-merken voor die zich niet op nieuws focussen, van Sanoma zijn dat Startpagina op plek 28 in september 2019 (3,5 miljoen unieke gebruikers), Libelle op 45 (2,3 miljoen bezoekers) en van DPG Reclamefolder.nl op de 47e plek (2,2 miljoen bezoekers).

De dagbladmarkt

Exacte marktaandelen bij de dagbladen zijn niet te berekenen, omdat de uitgevers vanaf 2018 geen oplagecijfers meer openbaar maken. Op basis van de ontwikkeling in de laatste jaren (een gemiddeld verlies van bijna 5 procent per jaar) kan verondersteld worden dat de totale oplage in 2019 ruim 2 miljoen is. DPG (Volkskrant, AD, Parool, Trouw, de Gelderlander, BN De Stem, Tubantia, De Stentor, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, PZC) neemt daarvan ruim de helft (53 procent) voor z’n rekening. De kranten van Mediahuis (Telegraaf, NRC, next, De Limburger, Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad, Leidsch Dagblad en Gooi- en Eemlander) zijn samen goed voor een oplage van naar schatting ruim 700.000 (35 procent).

De marktaandelen op de krantenmarkt in 2019 (schatting op basis van de cijfers van 2017), bron: NOM.

Ook wat bereik betreft horen de kranten van DPG tot de top. Alle kranten van de uitgever samen bereiken 3,5 miljoen lezers per dag; 2,7 miljoen worden bereikt door ADR (met de ‘R’ van regio), de combinatie van AD (inclusief de ‘kopbladen’ UN, Dordtenaar, Haagsche Courant, Amersfoortse Courant, Groen Hart) samen met de Gelderlander, BN De Stem, Tubantia, De Stentor, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad en PZC. AD zelf (inclusief kopbladen) bereikt 1,2 miljoen lezers. De TMG-kranten bereiken 2,1 miljoen lezers, De Telegraaf zelf wordt dagelijks door 1,1 miljoen lezers gezien.

Bereik van kranten en krantencombinaties in 2018-2019, bron: NOM.

Tijdschriften

Op de tijdschriftenmarkt is Sanoma nog steeds een dominante speler ondanks dat in 2014 een groot aantal titels werd afgestoten. In 2019 geeft Sanoma bijna 30 (papieren) magazines uit. Uitgevers als Hearst (19 titels), Audax (9 titels) en New Skool (9 titels) blijven daarbij achter. Zo’n 50 uitgevers laten van ruim 130 titels de betaalde oplage meten door Nationaal Onderzoek Multimeda (NOM), 36 uitgevers geven maar één of twee titels uit. De tijdschriftensector is duidelijk minder geconcentreerd dan de dagbladsector, maar ook hier is er één dominante speler.

Tijdschrifttitels per uitgever 2018-2019, bron: NOM

Sanoma geeft relatief veel weekbladen met forse oplagen uit zoals Libelle (240.000), Donald Duck (205.000), Veronica Magazine (195.000) en Margriet (130.000).

Alle tijdschrifttitels (print) van Sanoma 2018-2019, bron: NOM

Met de bovenstaande online- en printmerken zijn de portefeuilles van de beide bedrijven nog niet compleet beschreven. Sanoma exploiteert bijvoorbeeld online kiosk tijdschriften.nl, Schoolbank.nl, Belegger.nl, Het Testpanel, Scholieren.nl en ‘cashback-platform’ Scoupy.

DPG is eigenaar van Q-Music, Inpedender.nl, de nationale vacaturebank, Intermediair en is marktleider bij de huis-aan-huisbladen in Nederland. Daarnaast is het bedrijf actief in België en Denemarken.

Bronnen: NOM (bereik, oplage), Vinex NOBO (online bereik, de data over november 2019 zijn speciaal voor dit artikel door NOBO verstrekt).

Over Piet Bakker

Piet Bakker was tot voor kort lector Crossmedia & Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.