Hoe je jezelf verkoopt als journalist

IMG_8420

Personal branding voor journalisten: hoewel het “een beetje vies” klinkt, groeit het aantal initiatieven op dit gebied. Initiatieven waar vooral het groeiende aantal freelancers baat bij kan hebben.

Op de ‘Journalism & Tech Meetup’ over personal branding, afgelopen donderdag op het kantoor van Blendle, zijn dan ook voornamelijk freelancers afgekomen.

Hoewel het zijn grondgebied beschikbaar stelt, is niet Blendle de organisator, maar het drietal start-ups Revue, Journa en De Coöperatie. Dat zijn respectievelijk een nieuwsbrievendienst, een journalistenzoekmachine en een freelancerscollectief. Samen nodigden zij Jaap Stronks (Bureau Bolster), Elger van der Wel (freelance journalist) en Stef Gallé (van Journa zelf) uit om te spreken.

Stronks’ presentatie gaat over nieuwe verdienmodellen voor journalisten. Hij vertelt dat uitgevers minder machtig en minder noodzakelijk worden. “De uitgever was altijd eigenaar van de distributiemodellen en had daarmee niet alleen macht over journalisten en publiek, maar ook een monopolie op relaties met adverteerders.” Maar het internet heeft de distributie radicaal veranderd, en qua advertenties maken veelvraten Google en Facebook de dienst uit.

Je hebt genoeg aan een blog, nieuwsbrief, podcast en Blendle-knop

Journalisten worden daardoor zelf uitgever, en de rol van uitgevers verandert van controlerend naar faciliterend: “Ze bieden technologie, CMS’en en betaalmogelijkheden voor redacties en zelfstandige journalisten.” Stronks leent zijn argument van de Amerikaanse techblogger Stratecher, die dit nieuwe patroon faceless publishing noemt.

In lijn hiermee ontwikkelde Stronks’ bureau Perikles, een WordPress-gebaseerd CMS met journalistiek-specifieke plugins. Maar even terug naar het ‘personal’ in personal branding: is het voor een freelance journalist realistisch om eigen uitgever te worden, inclusief veelzijdig CMS? Nee, zegt Stronks na afloop, maar dat hoeft ook niet: “Als individu heb je genoeg aan een goede blog met persoonlijke nieuwsbrief, een podcast en Blendle-donatieknop. Ik durf te zeggen dat je daar een goede boterham mee kunt verdienen.” Zelf boerde hij in het verleden goed met zijn gesponsorde podcast Kritische Massa.

Vindbaarheid

Voor de meeste (freelance) journalisten is dat waarschijnlijk grotendeels onbekend terrein. Sterker: het lukt velen al niet om een degelijke website bij te houden, vertelt spreker twee Stef Gallé (Journa). “We hebben een steekproef onder tweehonderd journalisten gedaan. 33 procent had een website met portfolio, en maar 13 procent had een portfolio die ook nog eens up-to-date was.” Gebrek aan tijd en soms technische kennis zijn daarvan de oorzaken.

Tegelijkertijd zeiden respondenten dat ze zichtbaarheid en vindbaarheid belangrijk vonden. Daarvoor bedacht Gallé’s start-upstudio uiteindelijk journalisten-zoekmachine Journa: tegen betaling te gebruiken door PR-professionals en redacties die freelancers in niches zoeken. Journalisten kunnen er gratis een portfoliosite aanvragen, waar hun artikelen automatisch worden ingeladen uit een database met nieuwsmedia.

Verschillende aanwezigen zijn kritisch. Freelance journalist Aliëtte Jonkers vermoedt dat Journa er vooral voor PR-bureaus is, in plaats van journalisten. En stelt: “Als je dit nodig hebt om als journalist die over een niche schrijft gevonden te worden, profileer je je wel héél slecht.” Gallé houdt vol dat niet elke journalist daar even handig in is. “Er is een groep die zich heel goed profileert, maar ook een groep die geen goede branding kan opzetten.”

Etalage

Van al deze dingen is een persoonlijke nieuwsbrief misschien wel het meest haalbaar voor de gemiddelde eenpitter. Freelance media- en techexpert Elger van der Wel heeft er sinds twee jaar één, die hij wekelijks naar inmiddels bijna vijfhonderd abonnees verstuurt. De nieuwsbrief ontstond uit enthousiasme, maar is ook een branding-vehikel. “Personal branding klinkt een beetje vies, maar het is gewoon: jezelf een beetje verkopen.”

Je hoeft geen expert te zijn, als je er maar meer van weet dan anderen

Met zijn nieuwsbrief zet hij zijn specialisme, media-innovatie, in de etalage. Hetzelfde kunnen andere journalisten met hun specialisme of interesse doen. “Je moet je niet afvragen: ben ik een expert? Maar: weet ik ergens meer van dan anderen? En: wil ik er een klein beetje tijd insteken om dat te delen met anderen? Als je twijfelt: doe het gewoon. Stoppen kan altijd.”

De vraag waarom personal branding belangrijk is – niet iedere toehoorder zal met die overtuiging zijn binnengestapt – wordt uiteindelijk niet aangestipt op de meet-up. Maar met nieuwsbrieven, podcasts, portfoliodiensten en Blendle-knoppen zijn er in elk geval voldoende tools om dat zelf te onderzoeken.

Deel dit artikel:

Over Menno van den Bos

Menno van den Bos is freelance journalist en antropoloog. Hij schrijft over van alles, maar het meest over media.

Reageer