Hoe dominant zijn Google en Facebook?

Google-logo van lego

De grootste online merken in Nederland – in termen van bereik – zijn Google en Facebook, zelfs als je submerken als YouTube en WhatsApp niet meerekent. De helft van de bereiks-top 20 bestaat uit de twee Amerikaanse online-giganten en hun dochterondernemingen. Heel ver daaronder staat het eerste Nederlandse merk: Marktplaats. NU.nl is het Nederlandse nieuwsmerk met het grootste bereik.

Door Piet Bakker

Ruim 70 procent van de Nederlanders die in de week van 26 juni tot 2 juli 2017 online ging, maakte gebruik van Google (Search), ruim 60 procent logde in bij Facebook. Maar daarbij zijn de Amerikaanse internetgiganten niet uitgespeeld. Samen met YouTube (53 procent), Gmail (40 procent), Drive (22 procent), Play (16 procent) en Calendar (15 procent) neemt Google zes plekken in de top 20 voor z’n rekening. Facebook heeft vier posities in de top 20 inclusief Whatsapp (48 procent), Instagram (26 procent) en Messenger (25 procent).

Online nieuws

In hoeverre Facebook en de sub brands nieuwsmerken zijn is onduidelijk, er wordt verwezen naar nieuws en de sites bevatten ook content van nieuwsmerken, maar daarnaast is het bijvoorbeeld ook een bron voor persoonlijke ontboezemingen. Google Search is distributie, onder andere naar nieuws, de beste vijand van nieuwsmerken: ze maken ze zichtbaar maar pakken ook een deel van de advertentie-inkomsten. YouTube is een beetje nieuws.

Twitter daarentegen is veel nieuws, maar vooral distributie. In de top 20 zitten vier echte content-makers: NU.nl (27 procent bereik), NOS (22 procent), AD (21 procent) en De Telegraaf (17 procent).

week 26 2017 alle platformen online nieuwsmerken

De enige volbloed Nederlandse aanbieder in de top 20 is de NOS. Google, Facebook, Marktplaats (eBay), Twitter, LinkedIn (Microsoft) en Netflix zijn Amerikaans, NU.nl is van Sanoma (Fins), AD en Telegraaf zijn onderdeel van de Belgische uitgevers De Persgroep en Mediahuis, Buienradar is van Bertelsmann (Duits) en Spotify is Zweeds.

Advertentiemarkt

De overmacht van Google en Facebook manifesteert zich hevig op de advertentiemarkt. Nederlandse schattingen gaan uit van minstens 50 procent van de markt, in de VS wordt gesproken over ruim tachtig procent. Aangezien de beide bedrijven daar zelf geen gegevens over publiceren en de nationale cijfers ook benaderingen zijn, blijft het giswerk, maar dat het veel is – en dat er sprake is van een dominante positie – is duidelijk.

Ook de cijfers over het online bereik zijn niet in beton gegoten (kleinere nieuwsmerken ontbreken bijvoorbeeld), maar wel hebben we met dit NOBO-onderzoek (Nederlands Online Bereiksonderzoek) van VINEX voor het eerst cijfers over alle grote online merken op alle platformen. Voorgangers STIR en DDMM hadden bijvoorbeeld tekortkomingen omdat niet alle soorten platformen werden geteld (geen Macs, geen smartphones) of alleen thuisgebruik werd gemeten. Ook was het niet mogelijk het online gedrag van een persoon op verschillende platformen te combineren. Het gevolg was een wildgroei in cijfers waaruit iedereen z’n eigen kersen plukte.

Mobiel dominant

Bij de NOBO-meting wordt er onderscheid gemaakt tussen laptops/desktops, tablets en smartphones en daarnaast wordt het gedrag per gebruiker gecombineerd (bovenstaande grafiek). Bij alle online merken uit de top 20 is mobiel gebruik via de smartphone dominant, behalve bij Google. Dat bereikt via de laptop/desktop 49 procent van de Nederlanders in de onderzoeksweek en via de smartphone 45 procent. Via de tablet komt Google bij 19 procent van de gebruikers. Daarin is men ook koploper. Bij alle merken uit de top 20 komt de tablet op de laatste plaats. Maar de smartphone is dus, behalve bij Google, het belangrijkste platform. Hoe ziet de smartphone-top 20 eruit?

Hier is Whatsapp (48 procent bereik) dominant, voor Google en Facebook. De eerste zeven posities worden ingenomen door diensten van Google en Facebook.

week 26 2017 smartphone online nieuwsmerken

Wie missen we? Snapchat staat bijvoorbeeld niet in de top 20. En ook Whatsapp-killer Telegram is nergens te bekennen. De andere Nederlandse nieuwsmerken (RTL, Volkskrant, NRC, Metro, Trouw en LINDA) vallen buiten de top 20.

Data over het aantal bezoeken per week of per maand en de tijd die men op een site doorbrengt worden wel aan de leden gerapporteerd maar zijn niet meteen voor iedereen beschikbaar. Op deze website zullen we in de komende tijd echter wel over dit soort gegevens (en het bereik van de andere Nederlandse nieuwsmedia) rapporteren.

Foto door Cory Doctorow

Over Piet Bakker

Piet Bakker was tot voor kort lector Crossmedia & Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.

Reageer

Geef een reactie

*