Rasit Elibol: ‘Ik hoop dat de journalistiek ophoudt te “objectief” te willen zijn’

Rasit Elibol

Rasit Elibol (35) is redacteur bij De Groene Amsterdammer. Hij schrijft regelmatig over criminaliteit, extremisme en racisme. Moeten we het komend jaar nog hebben over diversiteit? En wat verwacht hij in 2020 voor opiniebladen als De Groene Amsterdammer?

‘Ik zou graag zien dat de journalistiek in 2020 ophoudt te “objectief” te willen zijn. Neem bijvoorbeeld de klimaatdiscussie, daar komen klimaatsceptici net zo vaak aan het woord als mensen die er verstand van hebben. Dat journalisten daarvoor kiezen komt voort uit de angst weggezet te worden als niet objectief, daarom dekken ze zich in. Het zijn gepolariseerde tijden en niemand wil in een kamp gestopt worden. Dat zie je in de geschreven journalistiek, op radio en tv en ook bij debatten. Dan zegt zo’n debatcentrum op de vraag waarom ze iemand hebben uitgenodigd die geen expert is op het gebied letterlijk: ‘we hadden nog een roeptoeter nodig’.

Zelfcensuur

Bij sommige onderwerpen weet je al dat er mensen zijn die je vooringenomenheid gaan verwijten, zoals bij ons recente stuk over De Telegraaf. Dat soort kritiek kan je scherp houden en ervoor zorgen dat de kritiek in het stuk alvast kunt pareren. Maar het moet er niet toe leiden dat je jezelf als journalist gaat censureren, dat is een gevaarlijke tendens.

Specialiseren

Ik denk dat tijdschriften in 2020 nog specialistischer worden. De Groene Amsterdammer heeft succes omdat het blad klein durfde te blijven en bleef doen wat het altijd al deed: diepgravende analyses, beschouwingen voor een hoogopgeleid publiek. Als we voor een breed publiek waren gaan schrijven, dan was de Groene niet zo groot geworden. Je ziet het ook bij One World, dat blad heeft ook voor een duidelijke signatuur en doelgroep gekozen. Wat Vrij Nederland in de jaren tachtig deed en waar het heel goed in was, grote thema’s en reportages voor een breed publiek, wordt nu door de weekendbijlagen van de kranten gedaan. Dat is heel vervelend voor Vrij Nederland, maar die verhalen verschijnen nu elders.

Vinkje op een lijst

Ook in 2020 gaan we het over identiteit hebben. Het blijft een belangrijk onderwerp. Ik schrijf er af en toe over, tegelijkertijd ben ik huiverig om er steeds weer over te praten. Vaak worden de usual suspects gevraagd over dit onderwerp, zeker als je je er al een keer over hebt uitgelaten. Ik wil niet een vinkje op een lijst zijn: de journalist met een migratieachtergrond.

Mijn afkomst is niet altijd even relevant voor mijn werk. Natuurlijk komt het me voor sommige onderwerpen van pas. Je hebt soms een andere blik op zaken. Journalist is een wit beroep, dus er schrijven niet genoeg verschillende mensen over identiteit. Nederland heeft lang gedacht dat racisme hier niet voorkomt en dat denken veel mensen nog steeds. Terwijl het niet nieuw is, alleen beschrijven we het pas op het moment dat er een incident is. Daarom hebben we het er rondom Sinterklaas over of naar aanleiding van de gebeurtenissen op dat voetbalveld in Den Bosch (waar Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira racistische spreekkoren van Den Bosch-fans over zich heen kreeg, red.).

Onderzoek in de regio

In 2020 wil ik graag nog meer onderzoek zien. Dat gaat vast gebeuren, want veel redacties doen het al en het werkt. Je ziet bijvoorbeeld dat ook regionale media er sterker op inzetten, daar valt nog meer te winnen. Er liggen daar nog veel verhalen en onderwerpen die in de landelijke media minder aan bod komen.’

Alle voorspellers

Hoe ziet de journalistiek van 2020 eruit? Voor de derde keer blikken we vooruit op een nieuw jaar. 20 journalisten, developers, onderzoekers en andere mediakenners vertellen wat ze verwachten én hopen dat 2020 gaat brengen. Dit zijn alle voorspellers.

Illustratie: XF&M

Over Birte Schohaus

Birte Schohaus (dr.) is journalist en onderzoeker. Ze schrijft over het spanningsveld tussen media, politiek en maatschappelijke onderwerpen voor onder meer Follow the Money, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad. Haar doctorstitel behaalde ze met een onderzoek naar de relatie tussen politici en talkshows. Voor het Stimuleringsfonds maakt zij een serie over onderzoeksjournalistiek.