Birte Schohaus

Birte Schohaus

Birte Schohaus (dr.) is journalist en onderzoeker. Ze schrijft over het spanningsveld tussen media, politiek en maatschappelijke onderwerpen voor onder meer Follow the Money, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad. Haar doctorstitel behaalde ze met een onderzoek naar de relatie tussen politici en talkshows. Voor het Stimuleringsfonds maakt zij een serie over onderzoeksjournalistiek.

Overzicht artikelen

nieuws
De Voorspellers

Misha Melita: ‘In 2021 is het podcastlandschap echt nog niet verzadigd’

Misha Melita (29) is journalist en podcastmaker. Ze produceert de podcast Vandaag van NRC en organiseert met het Podcastnetwerk het jaarlijkse Podcastfestival. Gaat in 2021 echt iedereen aan de podcast? En welke nieuwe vormen van het medium gaan we komend jaar zien?

10-12-2020
nieuws
De Voorspellers

Erik Mouthaan: 'We moeten nog meer uitleggen hoe we aan ons nieuws komen'

Erik Mouthaan (47) is sinds 2006 Amerika-correspondent voor RTL Nieuws. Daarnaast maakte hij dit jaar de Videoland-serie ‘Erik in de Verdeelde Staten’. Duiding, uitleg en nieuwsgeletterheid zijn volgens hem de aandachtspunten voor 2021. Journalisten moeten ‘minder lui zijn en slimmer te werk gaan’.

10-12-2020
nieuws
De Voorspellers

Xander van Uffelen: 'In 2021 wil ik geen dagcijfers meer zien'

Xander van Uffelen (50) is chef datajournalistiek en projectleider Open Redactie bij de Volkskrant. Door corona is er op de redactie van de krant meer waardering gekomen voor data, merkte hij. Maar data alleen maken nog geen goed verhaal.

10-12-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Wobben in tien minuten: met de tool van de VVOJ vraag je snel overheidsgegevens op

Gegevens van een overheidsinstantie opvragen via de Wet openbaarheid bestuur (Wob) was tot voor kort een flinke klus. Als journalist moest je je door een woud van juridische termen worstelen. De Wob-generator van de Vereniging voor Onderzoeksjournalisten (VVOJ), een online tool, moet het een stuk eenvoudiger maken. Kan dat echt, wobben in tien minuten?

09-12-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Waarom onderzoeksjournalistiek bij De Limburger al jaren centraal staat

Menig regionaal dagblad vindt het lastig om journalisten langdurig vrij te spelen voor onderzoeksjournalistiek. De Limburger daarentegen heeft al jaren een vaste onderzoeksredactie. 'Het betekent voor ons ook: minder verhalen. Maar ik heb liever één goed verhaal, dan tien gemiddelde.'

26-11-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Waarom onderzoeksplatform Apache anno 2020 een tijdschrift opricht

‘Journalistieke website nu ook op papier.’ Wat leest als een anachronisme is de toekomst van het Belgische onderzoeksplatform Apache. De onderzoeksverhalen van Apache verschijnen vanaf komende maand niet meer alleen online, maar ook op papier.

16-11-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Onderzoek doen naar de instelling die jou betaalt: universiteitsblad Folia doet het

Het blad van de Universiteit van Amsterdam deed tot voor kort weinig met onderzoeksjournalistiek. Tot zich een onderwerp aandiende waar de redactie wel in moest duiken. Samen met 17 andere hoger-onderwijsbladen onderzoekt Folia hoe de basisbeurs aan zijn einde kwam, en wat er is gebeurd met het geld dat daardoor beschikbaar kwam. Dat betekende ook: onderzoek doen naar de instelling die je eigen blad financiert. 'Er geldt natuurlijk altijd een beetje: don't bite the hand that feeds you.'

04-11-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Lokaal en Europees onderzoek tegelijk doen: Journalismfund wil het mogelijk maken

‘Als burgemeesters steeds meer samenwerken, moet de lokale journalistiek dat ook doen.’ Ides Debruyne, directeur van Journalismfund.eu, heeft een missie: onderzoeksjournalisten uit Nederland en Vlaanderen samen onderzoek laten doen. Hiervoor heeft zijn organisatie de pilot Journalismfund.eu Local in het leven geroepen. Freelance onderzoeksjournalisten kunnen subsidie aanvragen voor gezamenlijke, grensoverschrijdende projecten in de twee landen.

01-10-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Vanuit heel Europa spitten in corruptie en migratie: Lighthouse Reports bundelt krachten

Arbeidsmigranten op Europese kwekerijen werkten vaak al onder beroerde omstandigheden, maar de coronapandemie maakte hun situatie er nog slechter op. Een groot internationaal onderzoek naar de uitbuiting van deze 'onzichtbare werkers' werd opgezet door het Nederlandse productiebureau Lighthouse Reports. Het onderzoek typeert hun aanpak: een complex onderwerp wordt vanuit een breder Europees perspectief onderzocht.

09-09-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Onderzoeksjournalist Joop Bouma neemt afscheid: 'We moeten goed kijken naar Oost-Europa. Ondermijning is een sluipend proces'

In de 45 jaar dat hij werkte als (onderzoeks)journalist zette Joop Bouma zijn tanden in dossiers over implantaten, tabak en geneesmiddelen. Zijn verhalen waren meer dan 'leuke stukjes', ze veranderden het imago van grote industrieën als de farmacie en de tabak. Toch kent hij zijn beperkingen: je hebt goede onderzoekers en 'mooischrijvers', en zichzelf plaatst hij in de eerste categorie. 'Volgens mij is dat de toekomst: dat je een heel groot en complex onderwerp hebt, dat heel goed uitzoekt en dan uit handen geeft aan een verhalenschrijver.'

17-08-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Henk van Ess: 'Journalistiek wordt links en rechts ingehaald door data-onderzoekers van buiten'

Toen de van grootschalig misbruik verdachte Ghislaine Maxwell onlangs werd opgepakt, maakte onderzoeksspecialist en voormalig journalist Henk van Ess bekend dat hij haar door opendataonderzoek al veel eerder op het spoor was geweest. Dergelijk onderzoekswerk wordt naar zijn mening te weinig door journalisten verricht - zijn oude vakgebied wordt volgens hem voorbijgestreefd door onderzoekers van buiten de media. Maar behalve kritiek op zijn voormalige vakgebied heeft hij ook tips voor de journalistiek. 'Hier is het laaghangende fruit, pluk het maar.'

30-07-2020
nieuws
Op de werkvloer

Crisis kweekt solidariteit tussen vast en freelance, 'maar eigenlijk moet het bedrijf dit oplossen'

De coronacrisis mag freelance journalisten dan hard raken in hun portemonnee, ze zorgt ook voor een groeiende solidariteit op de redactievloer. Zo proberen vaste medewerkers hun zelfstandige collega’s financieel te helpen, waarmee ze een signaal afgeven aan uitgevers. Is dit het begin van een omslag?

02-07-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Hoe regionale onderzoeksredacties in deze tijd dichter naar elkaar toe groeien

In de eerste periode van de coronacrisis draaide alles om nieuws. Een paar maanden later hebben journalisten en lezers weer behoefte aan verdieping. Het werk van onderzoeksjournalisten in de regio verloopt in deze crisis niet zonder slag of stoot, maar ze ontdekken er ook positieve kanten aan. Samenwerken gaat bijvoorbeeld veel gemakkelijker. 'De argwaan tussen verschillende regio's verdwijnt als sneeuw voor de zon.'

24-06-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Hoe Katholiek Nieuwsblad stuitte op een ongemakkelijke conclusie: ‘A cold and broken hallelujah’

Het Katholiek Nieuwsblad kreeg internationaal aandacht voor een onderzoek naar het verdwijnen van de kerk, maar wel door een conclusie met een zwart randje: dorpsgemeenschappen blijken de kerk niet zo te missen. Toch is de hoofdredacteur trots dat ze dit resultaat publiceerden: ‘Dat is ook een journalistieke kerntaak.’

15-06-2020
nieuws
Onderzoeksjournalistiek

Groene Amsterdammer onderzoekt online debat: 'Complotdenkers zijn niet dom'

MH17 is neergehaald door straaljagers, Bill Gates zit achter de coronacrisis en de Joden bepalen achter de schermen de wereldpolitiek. Dit soort complottheorieën zijn niet meer weg te denken uit het publieke debat. Maar waar komen ze vandaan? Wie bedenkt ze? En hoe vinden ze hun weg naar het alledaagse gesprek? Dit zijn vragen die weekblad De Groene Amsterdammer in data-onderzoeken wil beantwoorden. Deze week lanceerde het tijdschrift hiervoor het dossier Data&Debat.

29-05-2020
nieuws
Op de werkvloer

Freelancers missen werk én saamhorigheid: moeten ze zich meer verenigen?

Aan het begin van de coronacrisis werd de journalistiek door de overheid als cruciaal beroep gekwalificeerd, maar veel van deze cruciale werkers kwamen wél ineens zonder werk te zitten. Menig zelfstandig journalist zag zijn opdrachten verdampen. Ter compensatie kunnen freelancers overheidssteun aanvragen, maar er is behoefte aan meer dan geld: ze zoeken ook advies, een luisterend oor en saamhorigheid. ‘Het is de hoogste tijd dat freelancers een vuist maken.'

19-05-2020