Impactgedreven onderzoeksjournalistiek: wat is het, en moeten we het willen?

Impactgedreven werken. Het lijkt na constructieve journalistiek en civiele journalistiek de nieuwste rage in journalistenland. Niet in de laatste plaats omdat subsidieverstrekkers, adverteerders en andere geldschieters erop hameren dat het belangrijk is. Maar wat is impact eigenlijk, en hoe belangrijk is het? Tijdens een thema-avond georganiseerd door het Stimuleringsfonds blijkt dat de meningen erg verdeeld zijn. Is het de taak van de journalistiek om maatschappelijke verandering teweeg te brengen?

interviewen onderzoeksjournalistiek

Interviewen in de onderzoeksjournalistiek: ‘Let the silence suck out the truth’

Graven, spitten, speuren – dat is wat een onderzoeksjournalist doet. Vaak in documenten of archieven, maar ook in gesprek met bronnen. Het interview speelt daarom een belangrijke rol in de onderzoeksjournalistiek en goede voorbereiding is daarbij essentieel. Net als timing, toon en de juiste hoeveelheid stilte. ‘Probeer niet te onderbreken. Je weet nooit wat ze nog wilden gaan zeggen.’

klokkenluiders

Zes tips voor het omgaan met klokkenluiders: ‘Waarschuw van tevoren: weet waar je aan begint’

Klokkenluiders en onderzoeksjournalistiek worden vaak in één adem genoemd. Zonder geheime bronnen immers geen onthullingen. Maar hoe verhoud je je als journalist tot de klokkenluider? Jan Born (EenVandaag), Joep Dohmen (NRC Handelsblad) en Bas Haan (Nieuwsuur) over iemands vertrouwen winnen, verwachtingsmanagement en communicatie per brief.

Journalistieke onderzoekscollectieven

Geen hoofdredacteur, zelf geld binnenhalen: onderzoeksjournalistiek als collectief

Samen sta je sterk, dat is het uitgangspunt van journalistieke onderzoekscollectieven SPIT en Spot On Stories. Ze wilden zich meer op de inhoud van hun werk kunnen richten en minder afhankelijk zijn van bestaande media. Dat betekent: steeds op zoek naar geld, maar ook: meer vrijheid. ‘Natuurlijk kunnen wij ook niet eindeloos koffiedrinken, maar met tijd en geduld kom je op plekken waar je anders nooit terecht was gekomen.’ 

Pointer

Bij dataplatform Pointer vormen journalist, vormgever en developer een drie-eenheid

De ene keer maakt journalistiek platform Pointer een tv-programma, dan weer een kort filmpje of een interactieve online productie. Samen zoeken journalisten, vormgevers en developers naar de beste vorm. Journalist Peter Keizer en vormgever Wendy van der Waal zouden niet anders willen: ‘Dit had al tien jaar de journalistieke realiteit moeten zijn.’

Privacygevoelige dossiers onderzoeken zonder ze te hoeven lezen: hoe RTL Nieuws dat deed

Toen journalisten Wouter van Dijke en Daniël Verlaan van RTL Nieuws hoorden dat Bureau Jeugdzorg Utrecht duizenden dossiers over kwetsbare kinderen niet goed beveiligd had, besloten ze in de zaak te duiken. Maar hoe doe je dat zonder zelf al die privacygevoelige dossiers door te spitten? Een computerscript bood uitkomst, en lijkt voor veel meer onderzoeken bruikbaar.

beveiligde werkomgeving journalisten

Online samenwerken, maar dan veilig: een digitale werkomgeving voor onderzoeksjournalisten

Voor journalisten die werken met gevoelige informatie is niet elke online werkomgeving veilig genoeg. Daarom ontwikkelde Bureau Lokale Zaken met subsidie van Google een extra goed beveiligd initiatief. Onderzoeksplatform Apache is de eerste redactie die er gebruik van maakt. ‘We zochten al een manier om op afstand met lokale journalisten te kunnen communiceren.’

Follow the Money Pitch

Follow the Money en regionale omroepen doen samen onderzoek in Noord- en Oost-Nederland

Onderzoeksplatform Follow the Money wilde het publiek meer betrekken bij onderzoek en had behoefte aan een beter lokaal netwerk. de regionale omroepen uit Noord- en Oost-Nederland zouden überhaupt graag meer aan onderzoeksjournalistiek doen. Dus slaan ze de handen ineen. Bij project Pitch mogen burgers onderwerpen aandragen, en dat leverde al 126 pitches op.