Yael de Haan: ‘2019 wordt het jaar van audio’

Yael de Haan

Yael de Haan (42) volgde in 2018 Piet Bakker op als lector Crossmediale Kwaliteitsjournalistiek bij de Hogeschool Utrecht. Momenteel leidt ze daar een groot onderzoek naar immersieve journalistiek, een vertelvorm met nieuwe technieken waardoor je een verhaal ervaart alsof je er zelf in zit. Van welke technieken kunnen we volgend jaar het meeste verwachten, en van welke juist heel weinig?

Ik denk dat 2019 het jaar van audio wordt. Enerzijds omdat geluid een belangrijk onderdeel is van immersieve journalistiek en vanwege de populariteit van de podcast, maar ook door de opkomst van de smart speaker. In een jaar tijd is in Amerika en Engeland het aantal mensen met een smartspeaker verdubbeld. Ze worden nog maar weinig gebruikt voor nieuws, maar mensen die een speaker hebben, gebruiken ‘m ’s ochtends en ’s avonds. Dat zijn de uren waarop mensen nieuws consumeren, dus ik geloof echt dat daar potentieel ligt en dat media daar op in gaan spelen. De mobiele telefoon werd ook niet direct gebruikt voor nieuwsconsumptie, maar dat gebeurde wel toen die meer en meer deel ging uitmaken van onze dagelijkse routine.

Emotionele betrokkenheid

In de journalistiek wordt steeds meer geprobeerd om engagement en emotie bij het publiek te creëren. Daar kan audio bij helpen, en dat is wat het zo interessant maakt. Nu klinkt die smart speaker nog als een robot, maar als die technologie verbetert, is het iemand met wie je ’s ochtends een gesprek voert en die jou persoonlijk vertelt wat er gebeurd is. Ook bij immersieve journalistiek wordt er geprobeerd aan de hand van audio de emotionele betrokkenheid te vergroten. Door de gebruiker niet alleen toeschouwer van een verhaal te laten zijn, maar ook daadwerkelijk het gevoel krijgt een rol te spelen in het verhaal.

Ik heb mijn bedenkingen bij al die korte video’s die gemaakt worden zonder strategie of toegevoegde waarde

Daar is momenteel wel discussie over: emotionele betrokkenheid op proberen te roepen met een verhaal, zou ingaan tegen het klassieke idee dat journalistiek objectief moet zijn. Maar je ziet dat journalisten de grenzen opzoeken van in hoeverre journalistiek mag inspelen op emoties. Daarom is het goed dat er wordt onderzocht of het inspelen op emoties, bijvoorbeeld via immersieve journalistiek, daadwerkelijk leidt tot meer betrokkenheid bij een nieuwsverhaal, gevolgd door mogelijke attitudeverandering.

Experimenteren met VR

Ik heb mijn bedenkingen bij al die korte video’s die door bijvoorbeeld kranten gemaakt worden zonder duidelijke crossmediale strategie of toegevoegde waarde. Ook heb ik mijn twijfels bij VR verhalen gemaakt met 360-gradencamera. Vaak zit er geen duidelijke verhaallijn in, maar zijn het eerder sfeerbeelden van een specifieke gebeurtenis. Je wordt als gebruiker niet ondergedompeld of meegenomen in het verhaal. Wellicht dat VR in de journalistiek meer potentie heeft als de installatie op locatie wordt gedaan. Je creëert een beleving voor de gebruiker, waar verschillende zintuigen aangesproken worden, zoals bij de installatie Carne y Arena, waar je echt het gevoel hebt dat je met Mexicaanse vluchtelingen in de hitte bij de Amerikaanse grens loopt.

Je ziet dat journalistieke organisaties meer experimenteren met nieuwe technologie om het publiek te betrekken. Het is goed dat er geëxperimenteerd wordt, maar het moet blijven gaan om het journalistieke verhaal. Zorg dat je nadenkt over een strategie en je verhaal voor je een 360-gradencamera aanschaft.

Illustratie door Rosanne van Leusden

Meer voorspellers

Hoe ziet de journalistiek van 2019 eruit? Voor de tweede keer blikken we vooruit op een nieuw jaar. 20 journalisten, developers, onderzoekers en andere mediakenners vertellen wat ze verwachten én hopen dat 2019 gaat brengen. Dit zijn alle voorspellers.

Over Sjors Hofstede

Sjors Hofstede studeerde communicatiewetenschappen en journalistiek, en werkt als freelance journalist voor onder meer de Volkskrant en SvdJ.nl. Eerder werkte hij voor Blendle en Vrij Nederland.