Adam Thomas wil het vertrouwen in de journalistiek herstellen

De afgelopen jaren was men in de journalistiek vooral bezig met overleven, meent de nieuwe directeur van het European Journalism Centre. Maar ondertussen raakte het publiek zijn vertrouwen in het vakgebied kwijt. “Media moeten duidelijker laten zien hoe ze werken.”

Google op EJC en je krijgt als eerste hit het Europees Jongleer Festival. Zoek in krantenarchieven en je krijgt nauwelijks resultaten. Als je al een artikel tegenkomt waarin het European Journalism Centre wordt genoemd, is het in een bijzin. Goede kans dat veel mensen er nog nooit van gehoord hebben.

1,5 miljoen subsidie per jaar te verdelen

En dat is best gek, als je bedenkt dat de organisatie alleen al in 2016 anderhalf miljoen euro aan subsidies uitdeelde, 5000 journalisten een training aanbood en 50 congressen en seminars organiseerde. Om het nog niet te hebben over de miljoenen bezoekers van websites met handige tools voor journalisten die het EJC opzette.

Het is één van de uitdagingen waar de 35-jarige Brit Adam Thomas , sinds 1 januari de nieuwe directeur, voor staat: het Centre op de kaart zetten. ‘’Van oudsher hanteert het EJC een low profile. We zijn er om journalisten te faciliteren, dus was de gedachte altijd dat we niet zo hoefden op  te vallen.’’

Het centrum begon 25 jaar geleden als een non-profitorganisatie die journalisten bijspijkerde over de nieuwste ontwikkelingen in hun vakgebied, maar groeide uit tot een veel breder kennis- en ondersteuningscentrum voor journalisten.

De gedachte was altijd dat we niet zo hoefden op te vallen

Thomas: ‘’Onze drie belangrijkste doelstellingen zijn het waarborgen van de kwaliteit van de journalistiek, zorgen voor een duurzame journalistiek en innovatie. Dat doen we op heel veel verschillende manieren, binnen en buiten Europa: we zijn bijvoorbeeld in Zimbabwe net begonnen met een project waarbij chatbots nieuws brengen via social media. En ik ben net terug uit Parijs, waar we de News Impact Summit hebben georganiseerd. Omdat we zoveel doen, is het soms lastig dat goed over het voetlicht te brengen. Mijn taak is om beter te laten zien wat we doen.’’

Vertrouwen terugwinnen

Begin deze maand zette hij zijn plannen voor het EJC uiteen op het internationale platform Medium. Zijn belangrijkste speerpunt: het vertrouwen in de journalistiek helpen terugwinnen.

‘’Het vertrouwen van het publiek in de journalistiek is verontrustend laag. We zijn in de journalistiek de afgelopen jaren zo bezig geweest met overleven, met het internet begrijpen, dat we te veel op onszelf gefocust waren en dat aspect uit het oog verloren zijn.’’

Daarnaast staat de journalistiek onder druk in een tijd waarin de waarheid gereduceerd wordt tot alternatieve feiten. Thomas: ,,Mediacriticus Clay Shirky heeft daar misschien wel de meest verstandige woorden over gezegd: You don’t bring fact checkers to a culture war. Er is meer nodig.’’

De journalistiek is de afgelopen jaren bezig geweest met overleven

Meer transparantie en meer interactie zijn volgens Thomas nodig. ‘’Media moeten duidelijker laten zien hoe ze werken: geef een kijkje achter de schermen, laat je bronnen zien, maak duidelijk waar je je informatie vandaan hebt.’’

Nieuwe technologieën gaan journalisten daarbij helpen, is zijn overtuiging. “Journalisten zijn de informatiemanagers bij uitstek, en tegenwoordig is er meer data beschikbaar dan ooit tevoren die dankzij algoritmes ook nog eens eenvoudig geanalyseerd kan worden. Creëer websites en apps waarmee je het publiek de mogelijkheid geeft om feiten te checken, informatie toegankelijk te maken en met journalisten in gesprek te gaan.’’

Europese samenwerking

Het internet biedt ook kansen voor samenwerking tussen journalisten. ‘’Dat kan binnen Europa nog veel meer, ook al is dat niet altijd eenvoudig: er liggen taalbarrières, journalistieke codes botsen soms per land en er is ook nog altijd een soort onderlinge concurrentie. Maar het biedt ook enorme kansen. Kijk naar de Panama Papers, waarbij onderzoeksjournalisten wereldwijd enorm succesvol hebben samengewerkt.’’

2017 kan daarin een belangrijk jaar vormen, meent Thomas. Met een aantal voor de toekomst van Europa cruciale verkiezingen op komst, onder meer in Frankrijk, Duitsland en Nederland, is samenwerking volgens hem noodzakelijk. ‘’Voor een goed begrip van de kiezer is het essentieel om grensoverschrijdende verhalen te vertellen. Kijk naar een thema als immigratie. Dat gaat de landsgrenzen over, dat moet je vanuit Europees perspectief benaderen.’’

Journalisten kunnen in Europa nog veel meer samenwerken

Het EJC subsidieert daarom een groot samenwerkingsproject tussen misschien wel de vier beste kranten van Europa: Le Monde, El País, the Guardian en der Spiegel. De komende 18 maanden volgen deze vier kranten immigrantenfamilies tijdens hun zoektocht naar een nieuw thuis op het Europese continent. Het project wordt betaald door de Bill and Melinda Gates foundation.

Ook dat ziet Thomas als een van zijn belangrijke taken: Europese media ervan doordringen dat filantropische instellingen van groot belang kunnen zijn voor de toekomstbestendigheid van de journalistiek. Thomas: ‘’In de VS ondersteunen zij belangrijke ontwikkelingen in de journalistiek: technologische ontwikkelingen, nieuwe platforms, nieuwe vertelvormen. Maar in Europa gebeurt het nauwelijks. De komende maanden gaat de EJC drie grote evenementen aan dit onderwerp wijden.’’

Foto: Willem Sluyterman van Loo

Deel dit artikel:

Over Esther Van der Meer

Esther van der Meer studeerde Nederlands en Journalistiek in Groningen. Ze werkte tien jaar bij Dagblad van het Noorden en geeft nu les aan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden.

Reageer

  • nico drok

    Meer transparantie, meer interactie, meer samenwerking en meer Europa. Gefeliciteerd, EJC, met de keuze voor deze Adam Thomas. Met dit soort frisse geesten aan het roer bestaat de kans dat het publiek meer vertrouwen gaat krijgen in de journalistiek.