De Correspondent was inspiratiebron voor Slowaaks medium Denník N

Foto via Denník N (Facebook)

In Slowakije lijken de omstandigheden voor de journalistiek op het eerste gezicht niet al te best. De regeringsleider weigert met kritische journalisten te praten en commerciële partijen oefenen schaamteloos invloed uit op de nationale media. Toch ziet hoofdredacteur Matúš Kostolný de toekomst rooskleurig in. De krant die hij drie jaar geleden oprichtte, dook dit jaar voor het eerste de groene cijfers in.

Matúš Kostolný begon zijn journalistieke carrière bij SME, de grootste krant van Slowakije. Hij werkte er zo’n twintig jaar, waarvan de laatste acht jaar als hoofdredacteur. SME was voor een groot gedeelte eigendom van een Duits mediabedrijf. Uiteindelijk begon de krant tijdens de economische crisis lezers te verliezen.

Onafhankelijkheid

“Omdat de krant het minder goed deed, besloot de buitenlandse eigenaar de krant te verkopen”, vertelt Kostolný. “Meer dan de helft van de aandelen werden gekocht door Penta, een bedrijf dat in de jaren daarvoor betrokken was geweest in verschillende corruptieschandalen en banden had met allerlei politici.” Kostolný vond dat hij door de komst van de nieuwe mede-eigenaar de onafhankelijkheid van zijn krant niet langer kon garanderen. Hij besloot SME te verlaten, net zoals de helft van de andere journalisten die voor het medium werkten.

Toen ik over het model van De Correspondent hoorde, stond ik versteld dat dit mogelijk was

“We waren aan het nadenken over de oprichting van een nieuw, onafhankelijk medium, maar we wisten niet goed waar we moesten beginnen. Toen ik over het model van De Correspondent hoorde, stond ik versteld”, vertelt Kostolný. “We droomden ervan een medium op te zetten met steun van een sterke lezers-community. Dankzij De Correspondent zagen we dat dat mogelijk was.”

Papieren krant

Uiteindelijk investeerden achtduizend lezers geld in dat nieuwe medium; Denník N. Hiermee had Kostolný voldoende budget om veertig journalisten aan het werk te zetten. Denník N begon in eerste instantie als online nieuwsmedium, maar begon niet lang na de oprichting met het publiceren van een papieren krant. “Ik was in eerste instantie tegen de oprichting van een papieren krant, ik geloofde dat de toekomst online was”, vertelt Kostolný. “Toen we onderzoek deden naar onze opties bleek dat het uitgeven van een krant dankzij nieuwe technologieën relatief goedkoop is. Bovendien hebben veel van onze lezers nog steeds behoefte aan printmedia.”

Onze premier weigert vragen van bepaalde media te beantwoorden. Denník N is een van die media

De slogan van Denník N luidt simpelweg “Onafhankelijke krant”. Dat Kostolný erin geslaagd is zijn krant vrij van bemoeienis van politici en bedrijven te runnen, betekent echter niet dat zijn werk plotseling eenvoudig is geworden. “De relatie tussen journalisten en politici is bijvoorbeeld zeer gespannen”, legt hij uit. “Onze premier weigert vragen van bepaalde media te beantwoorden, omdat hij die media te kritisch vindt. Denník N is een van die media.” Kostolný heeft zelfs een periode meegemaakt waarin het volledige parlement weigerde met zijn journalisten te praten. “We stapten naar de rechter, omdat we vonden dat het ongrondwettelijk is de journalistiek te negeren. Het publiek heeft recht op antwoorden.”

Dreigende adverteerder

De onafhankelijkheid en kwaliteit van Slowaakse mediabedrijven wordt niet alleen bedreigd door de politiek. Ook adverteerders proberen invloed uit te oefenen op de berichtgeving. “Ik herinner me dat SME een keer een kritisch artikel wilde publiceren over een grote adverteerder. Die adverteerder dreigde alle zaken met ons te stoppen als we het stuk plaatsen.” Toen SME het artikel alsnog publiceerde, verloor het medium miljoenen euro’s aan advertentie-inkomsten. “Ik geloof dat het de juiste beslissing is niet met dergelijke adverteerders te werken, maar ik weet dat sommige media het moeilijk vinden het hoofd boven water te houden zonder het geld van dat soort bedrijven.” Kostolný vindt het daarom belangrijk dat Denník N genoeg abonnees heeft om zonder het geld van adverteerders te kunnen bestaan.

Kwaliteitsjournalistiek

Volgens Kostolný is de belangrijkste uitdaging voor Denník N en veel andere media het vinden van manieren om winstgevend te worden en te blijven. “Het aantal abonnees dat we hebben, is de afgelopen drie jaar ruim verdrievoudigd. Dat betekent dat we voor het eerst sinds onze oprichting niet in de rode cijfers eindigen”, vertelt hij. “Het laat zien dat mensen niet alleen behoefte hebben aan het korte, vluchtige nieuws dat ze op Facebook vinden, maar ook aan diepgaande kwaliteitsjournalistiek.”

Kostolný denkt dat mediabedrijven hun lezers moeten uitleggen waar ze voor betalen, dat goede journalistiek nou eenmaal geld kost. Of die boodschap bij het publiek aankomt, is naar zijn mening deels afhankelijk van bepaalde omstandigheden. “Dankzij de overname van SME was er veel aandacht voor de vraag of journalisten onafhankelijk moeten opereren. Omdat dit onderwerp tijdens de oprichting van Denník N onder het publiek leefde, waren meer mensen bereid geld te investeren.”

Foto via Denník N (Facebook)

Deel dit artikel:

Over Inge Beekmans

Inge Beekmans geeft les over online journalistiek en innovatie aan Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg. Naast haar baan als docent werkt ze als freelance journalist, tekstschrijver, vormgever en bouwt ze websites | Twitter: @ingebeekmans

Reageer