Magazine 360 bestaat 15 jaar: ‘We gingen bijna kopje onder’
Nieuws | Vernieuwing
Vijftien jaar geleden begon het magazine 360 met als doel het beste uit de internationale pers naar het Nederlands te vertalen en te bundelen in één magazine. Het blad overleefde wankele momenten en staat nog altijd overeind. Mede met dank aan de 360 Storybank, waar Nederlandse media buitenlandse artikelen kunnen aankopen. ‘We werken nu vooral lean and mean.’
Vlak na corona stond 360 het water aan de lippen. Te veel schulden, te weinig inkomsten. Eigenlijk was er maar één mogelijkheid om te overleven: flink bezuinigen. ‘We gingen bijna kopje onder,’ blikt oprichter Katrien Gottlieb terug. ‘We hebben toen gezegd: of we houden ermee op, of we gaan door en iedereen levert wat in.’
Omdat het team het toch wel zonde vond het magazine ten onder te laten gaan, werd collectief gekozen voor het laatste. Gottlieb: ‘Iedereen ging er in mee, van freelancers tot investeerders en leveranciers. Dat was fantastisch.’ Als onderdeel van de doorstart werd geïnvesteerd in een nieuwe website. Sindsdien is het aantal digitale abonnees gestaag toegenomen.
Verspreid over de wereld
Vijf jaar later bestaat het magazine nog steeds. Later dit jaar viert het zelfs zijn vijftienjarige jubileum. Het bewijs dat doorzetten loont, vertelt Gottlieb aan haar bureau boven in Pakhuis de Zwijger. 360 deelt daar een kantoorruimte met brancheorganisatie NDP Nieuwsmedia en tijdschrift Vrij Nederland. Gottlieb zit tegenover Laura Weeda, sinds de doorstart hoofdredacteur van het blad. De rest van het redactieteam – een mannetje of tien – werkt op afstand en zit geheel in lijn met de identiteit van het blad verspreid over de wereld. ‘Laatst zat ik zelf in Indonesië en een collega in Costa Rica,’ vertelt Weeda. ‘Dat is zo’n tien uur tijdsverschil, waardoor het bijna onmogelijk was een geschikt moment voor een vergadering te vinden.’
Gottlieb bivakkeerde een tijdje in Mexico, waar ze werkte als correspondent voor Het Parool. Daar kwam ze in contact met veel internationale journalisten en zag ze dat zij anders schreven over actuele gebeurtenissen dan Nederlandse journalisten. Daarnaast werkte ze in die tijd voor een uitgever en las ze veel non-fictiewerk van internationale auteurs die eveneens een ander, interessant perspectief boden op de wereld. ‘Ik vond het jammer dat anderen dat niet ook konden lezen.’
Eureka-moment
Bij haar aankomst in Nederland kwam ze op het idee om een Nederlandstalig magazine op te zetten waarin reportages door buitenlandse schrijvers zijn gebundeld. Gottlieb: ‘Het was echt een soort eureka-moment. Alles wat ik interessant vind, kwam er bij elkaar: journalistiek, schrijven, organiseren en cureren.’ Ze bleek niet de eerste te zijn met dit idee; het Franse Courrier International deed al een tijdje iets soortgelijks. Na een bezoekje aan de redactie in Parijs besloot Gottlieb samen met hen op te trekken en van 360 een soort Nederlandse aftakking te maken. In november 2011 rolde het eerste magazine van de pers.
Ons blad kan op veel sympathie rekenen, het belang van over de dijken heen kijken wordt erkend
Katrien Gottlieb, oprichter 360 Magazine
Het nieuwe blad ging ambitieus van start. Er werd een enorme redactie opgetuigd, met onder meer een oplagemanager, een salesmedewerker en twee vormgevers. ‘We hebben toen echt heel veel geld uitgegeven,’ vertelt Gottlieb lachend. Zo veel, dat het geld al na een jaar op was. De enige investeerder van dat moment eiste dat er andere investeerders bij zouden komen, wat na een onzekere periode zonder publiceren ook gebeurde.
Sobere weg
‘We hebben het geluk dat het blad op ontzettend veel sympathie kan rekenen,’ zegt Gottlieb. ‘Het is een erkenning voor de kwaliteit van internationale journalistiek en het belang van over de dijken heen kijken.’ Weeda is het daarmee eens en denkt dat die gunfactor komt door het (groeiende) besef dat journalistiek belangrijk is. ‘Met dit initiatief maken we ons dienstbaar aan de allerbeste journalistiek.’
Na die eerste doorstart is 360 een soberdere strategische weg ingeslagen. Weeda: ‘We zijn nu heel lean and mean, de mensen die voor ons werken weten dat het geen vetpot is.’ Die keuze heeft zijn vruchten afgeworpen, getuige het feit dat vorige maand editie 252 van het magazine werd gepubliceerd. Het nummer, met vriendschap als centraal thema, ligt tussen Weeda en Gottlieb op het bureau en bevat onder meer vertaalde verhalen uit het Zuid-Koreaanse The Korea Herald en het Zweedse dagblad Dagens Nyheter.
Zichtbaarder worden
‘Bij de selectie van onze stukken letten we erop dat ze iets toevoegen,’ vertelt Weeda, die uitlegt dat ze vooral kiezen voor stukken over onderwerpen die in Nederland minder aandacht krijgen. ‘Of het is wel een onderwerp waar je veel over leest, maar dat op een totaal andere manier wordt benaderd,’ zegt ze. Gottlieb vult aan: ‘Het komt soms voor dat wij zien dat een onderwerp al een tijdje ergens anders speelt en pas later hier wordt behandeld.’
De oprichter en hoofdredacteur geven aan dat het lastig is om abonnees te werven, wat weer voortkomt uit een gebrek aan zichtbaarheid. Weeda: ‘We worstelen met het vergroten van onze naamsbekendheid, daar is nog veel winst te behalen.’ Een deel van de verklaring is dat er geen geld beschikbaar is om (online) meer te gaan adverteren. ‘Op een gegeven moment kom je voorbij een tipping point qua leden en inkomsten en kun je breder gaan werven,’ zegt Weeda. ‘Daar zijn wij helaas nog niet.’
Als je begint, is het alsof je in een auto zit en er constant spijkers op de weg worden gegooid
Katrien Gottlieb, oprichter 360 Magazine
De abonnees van het magazine zijn hoofdzakelijk hoogopgeleide Randstedelingen, waarvan het grootste deel 55 jaar en ouder is. Uit de laatste cijfers bleek wel dat de groep online lezers tussen de 25 en 35 jaar toeneemt. Een ontwikkeling die ze toejuichen bij 360. Weeda: ‘Het is een leuk idee dat jongere mensen je relevanter vinden, en belangrijk voor onze toekomst.’
Marktplaats voor journalistiek
Dat het blad vandaag de dag helemaal op eigen benen staat, is niet alleen te danken aan de investeerders en abonnees. In de afgelopen jaren ontwikkelden ze de 360 Storybank, in de woorden van Gottlieb ‘een soort marktplaats voor journalistiek’. ‘Met de storybank verkopen wij verhalen aan andere Nederlandse media. We maken een selectie van artikelen, zij maken een keuze en vervolgens regelen wij de auteursrechten en vertaling.’
Op deze manier zet 360 haar core business en filosofie in om kant-en-klare verhalen voor andere media te regelen en zo kwalitatief hoogwaardige journalistiek voor een nog groter publiek beschikbaar te maken. ‘Wij hebben de contacten, weten hoe we de rechten moeten krijgen en hebben gecertificeerde vertalers,’ vertelt Weeda, die aangeeft dat ze de Storybank in de toekomst willen uitbreiden. Ook wijst ze op de voordelen ervan voor de Nederlandse media. ‘Hun journalisten hebben zo meer tijd om aan andere onderwerpen te besteden, zoals onderzoeksjournalistiek en lange reportages.’
Terugblikkend op de afgelopen vijftien jaar is Gottlieb trots hoe ze het magazine ‘met kunst en vliegwerk’ overeind hebben gehouden. ‘Als je een nieuw tijdschrift begint, komt er zoveel op je af. Het is alsof je in een auto zit en er constant spijkers op de weg worden gegooid.’ Om het vijftien jaar vol te houden, was daarom veel creativiteit en doorzettingsvermogen nodig. Maar nog belangrijker was dat ze zelf overtuigd was van haar missie. ‘Als je heel enthousiast bent over iets, dan trek je mensen mee.’
Over de auteur
