Neem games serieuzer, zeggen deze journalisten: ‘Het is een kunstvorm, net als film of muziek’
Nieuws | Medialandschap
Er is veel gaande in de Nederlandse gamejournalistiek. De website van Power Unlimited werd onlangs verkocht aan een gokbedrijf, tot grote schrik van veel fans. Als reactie startten gamejournalisten het nieuwe initiatief Unpause. Drie journalisten vertellen over hun vak en de recente ontwikkelingen.
‘We benaderen games als volwaardig kunstmedium’
Frank Rensen (27) is gamejournalist voor de Volkskrant.
Al zijn hele leven is Frank Rensen geobsedeerd door games. Daar komen zijn competitieve inborst en interesse in tech perfect samen. Maar games zijn voor hem meer dan zomaar een spelletje. ‘Het is een kunstvorm die niet onder doet voor films en muziek,’ zo zegt hij zelf. Hij spreekt daarom ook liever niet van games maar van ‘interactieve ervaringen’, omdat dat eerste woord tekort doet aan het verdiepende karakter van veel games.
Bij de Volkskrant is Rensen aangesteld als techredacteur, met als gevolg dat hij voornamelijk buiten zijn officiële werktijden over games schrijft. ‘Het is eigenlijk iets wat ik erbij doe in de weekenden en avonden,’ zegt hij. Binnen zijn diensten schrijft hij ook wel over de game-industrie, maar alleen als het duidelijk bredere implicaties en relevantie heeft voor een algemeen publiek.
Door de beperkte tijd en middelen kunnen Rensen en zijn twee mede-techredacteuren maar in beperkte mate over nieuw uitgekomen games schrijven. ‘We laten eigenlijk bijna alles liggen,’ aldus Rensen. De games waar ze wél over schrijven, worden behandeld in de vorm van een recensie of speciale column. ‘In die column schrijven we over onze persoonlijke ervaring tijdens het spelen van die game.’
Volwassen geworden
Als gamejournalist krijgt Rensen games opgestuurd voordat ze uitkomen, om er vervolgens op objectieve en kritische wijze over te schrijven. ‘Je moet niet bang zijn dat banden met de uitgever verwateren bij een slechte recensie en je geen games meer opgestuurd krijgt,’ vertelt Rensen, die aangeeft dat dit vroeger anders werkte. ‘In het begin van de industrie schreven met name fans over hun favoriete games. Vandaag de dag zie je dat de gamejournalistiek volwassen is geworden en er over games op eenzelfde manier wordt geschreven als over muziek en films. Dat wil zeggen: games benaderen als volwaardig kunstmedium en de game-industrie sceptisch bekijken.’
Rensen ziet dat het zwaartepunt van de gamejournalistiek zich de afgelopen jaren heeft verplaatst van tijdschriften zoals Power Unlimited naar YouTube. ‘90 procent van het nieuws over games is te vinden op YouTube, evenals diepgravende video-essays waar ik zelf ook inspiratie uit put,’ zegt hij. Hoewel de game-magazines het dus moeilijk hebben, ziet Rensen één grote uitzondering in het Engelstalige magazine EDGE. ‘Met uitgebreide analytische verhalen zijn zij een soort poolster in een steeds verder uitgehold vakgebied.’
‘Tikje vreemd dat geen enkel groot medium een vaste game-redacteur heeft’
Len Maessen (39) is gamejournalist voor NRC.
Tijdens haar studie journalistiek zag Len Maessen dat het platform Gaming Only zocht naar redacteuren die over games konden schrijven. Maar toen ze het colofon bekeek, viel het haar op dat er alleen maar mannen werkten. Was er wel plek voor haar? Na een zetje van haar beste vriend mailde ze toch. En met succes: ze werd aangenomen en binnen korte tijd zat ze in de hoofdredactie. Die ervaring leverde haar een plek op in het traineeshipprogramma van NRC, de krant waar ze sinds 2017 over haar hobby schrijft.
‘Anders dan bij andere vormen van niche-journalistiek komen sommige lezers bij gamejournalistiek met nul kennis binnen,’ aldus Maessen. ‘Bij de mainstream pers moet je daarom niet alleen de vertaalslag maken naar een algemeen publiek, maar ook zo pitchen dat (eind)redacteuren begrijpen waarom een onderwerp belangrijk is. Zeker in het begin kost het best wat moeite om gameconcepten op een simpele manier uit te leggen.’
Geen safari-journalist
Aan de andere kant kost het ook energie om het vertrouwen van gamemakers te winnen. ‘Er is soms wat wantrouwen jegens journalisten die voor een dagblad schrijven, omdat er zeker in de jaren ‘90 veel stukken zijn verschenen over de gewelddadige en verslavende kant van gamen,’ vertelt Maessen. Hierdoor zijn game-ontwikkelaars niet altijd happig op interviewverzoeken. ‘Ze willen zeker weten dat je geen safari-journalist bent die even komt rondkijken. Dan moet je aan kunnen tonen dat je weet waar de industrie over gaat, en blijk geven van kennis van termen en begrippen.’
De grote paradox van de gamejournalistiek is dat het gaat over een enorme sector waar wereldwijd meer dan 200 miljard euro in omgaat en er tegelijkertijd geen institutionele basis is in grote Nederlandse media. Maessen: ‘Het voelt altijd een tikje vreemd dat er voor theater en beeldende kunst vaste mensen zijn, terwijl geen enkel medium een vaste game-redacteur heeft.’ Daar komt bij dat Maessen zich als vrouw in de gamejournalistiek altijd een vreemde eend in de bijt is blijven voelen. ‘Er zijn wel steeds meer vrouwelijke gamejournalisten, maar het kost tijd om een kweekvijver aan te leggen.’
‘De perceptie blijft dat het iets voor kinderen of rare nerds is’
Joe van Burik (37) is tech- en gamejournalist voor onder meer BNR Nieuwsradio en Unpause.
Vroeger wilde Joe van Burik autojournalist worden. Tegelijkertijd schreef hij over games, vanaf zijn achttiende ook al betaald voor tijdschriften, en later lange tijd voor het nu opgeheven Gamer.nl. Zes jaar geleden ging hij als techredacteur voor BNR Nieuwsradio werken en begon er de podcast ‘All in the Game’. Daarin spreekt hij met gamemakers en over bijzondere ontwikkelingen in de industrie.
Met zijn podcast zou Van Burik games graag populairder willen maken bij het algemene publiek, maar daarvoor moet hij opboksen tegen een hardnekkig stigma. ‘Hoewel meerdere generaties met games opgegroeid zijn en het wordt gespeeld door alle geslachten en leeftijden, blijft de perceptie dat het iets is voor kinderen of rare nerds,’ zegt hij. Het helpt volgens hem niet dat veel redactiechefs en hoofdredacteuren zelf weinig game-ervaring hebben en het medium daarom minder serieus nemen dan bijvoorbeeld muziek. ‘Er is bij traditionele media te weinig ruimte om met regelmaat diepgaand over games te praten.’
Kanarie in de kolenmijn
Die ruimte is er de afgelopen jaren wel geweest bij specialistische gamewebsites en -magazines zoals Power Unlimited (PU). Alleen is het blad recent opgekocht door een Maltees gokbedrijf, waardoor er geen artikelen meer door redacteuren worden geschreven. Waarschijnlijk zal er vooral door AI gegenereerde content verschijnen waarin online gokken wordt gepromoot, zoals dat reeds op diverse andere gamesites gebeurt na dergelijke overnames. ‘PU was een instituut binnen de Nederlandse gamejournalistiek,’ zegt Van Burik, die voor de website van het blad schreef. ‘Ondanks dat het magazine al jarenlang moeite had om rond te komen, werd niet voor mogelijk gehouden dat het daadwerkelijk zou stoppen. Dat het blad nu toch weg is, voelt voor mij alsof er een stukje continuïteit is verdwenen.’
Als tegenreactie is Van Burik samen met een aantal andere journalisten het platform Unpause begonnen, dat een plek moet worden ‘waar op een serieuze en verdiepende manier over games geschreven kan worden’. ‘We zijn het nog een beetje aan het uitvogelen,’ aldus Van Burik, die zegt dat het niet de bedoeling is er iets commercieels van te maken. ‘Desondanks zijn we positief verrast door de ontvangst en dat er gelijk al best veel gedoneerd wordt.’
Van Burik denkt dat de gamejournalistiek mogelijk de kanarie in de kolenmijn is voor de gehele journalistieke sector. ‘De vraag is in hoeverre zo’n overname van PU en andere gamewebsites zich doorzet naar de rest van de journalistiek. Je ziet nu zelfs dat ook reviews door AI worden gegenereerd.’ Toch denkt hij dat er genoeg fanatieke gamers blijven die recensies van menselijke journalisten willen blijven lezen. ‘Er komen dagelijks zo veel games uit, waaronder ook veel troep. Curatie door mensen blijft daarom belangrijk.’
Over de auteur
