Wat zegt de wetenschap? | Verhaalvorm heeft grote invloed op emotionele reactie lezer

Flickr/Giro 555 SHO

Naar journalistiek wordt over de hele wereld veel interessant onderzoek gedaan. In deze rubriek geven we iedere twee weken een overzicht van drie van de meest relevante nieuwe publicaties. Deze keer: enkel ‘verslag doen’ van het nieuws is vaak onvoldoende om het publiek aan te zetten tot actie. Zeker wanneer de geografische afstand groot is, moet de lezer empathie voelen.

Zo reageren lezers op leed in het nieuws

Een bekende leus van mensenrechtenorganisaties is mensen informeren over oorlogen en geweld en ze aansporen om actie te ondernemen. De media spelen een belangrijke rol in het onder de aandacht brengen van deze wreedheden, die voor veel mensen ‘ver van m’n bed’-shows zijn.

Informatie leidt echter niet automatisch tot actie. Zo is in de psychologie aangetoond dat de motivatie om te helpen hand in hand gaat met het bestaan van een emotionele connectie.

Om na te gaan welke verhaalvorm in nieuwsberichten welke emoties uitlokt, deden Scott Maier, Paul Slovic en Marcus Mayorga een aantal experimenten. Ze onderzochten hoe de mate van personificatie, het gebruik van foto’s, statistieken en aansporende informatie (zoals andere mensen die geld doneren) in nieuwsberichten invloed hadden op de neiging om te schenken aan goede doelen. Dit deden zij in een experimentele setting, waarin 638 respondenten eerst berichten over geweld in Afrika lazen, om vervolgens een vragenformulier in te vullen.

Verhaalvorm heeft grote invloed op de emotionele reactie van de lezer

Uit de resultaten bleek dat de verhaalvorm inderdaad invloed heeft op de emotionele reactie van lezers. En dus uiteindelijk op hun neiging om geld te doneren. Personificatie had de grootste invloed, gevolgd door verhalen met foto’s. Het gebruik van aansporende informatie had minder effect, evenals het gebruik van statistieken. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat mensen zich eerder verwant voelen met individuen dan met hele groepen, vooral als die groepen geen gezicht hebben (zoals bij statistiek het geval is).

Het rechttoe-rechtaan nieuwsbericht zonder bovenstaande eigenschappen, had het minste effect. De resultaten onderstrepen dat enkel ‘verslag doen’ van het nieuws vaak onvoldoende is om het publiek aan te zetten tot actie. De lezer moet empathie voelen voor de problematiek, vooral wanneer de geografische afstand hoog is.

Reader reaction to news of mass suffering: Assessing the influence of story form and emotional response. Scott Maier, Paul Slovic & Marcus Mayorga. Journalism, augustus 2016.

Blanke journalisten moeten meer tijd investeren in zwarte gemeenschappen

In discussies over integratie en racisme vallen vaak de woorden ‘blanke media’. Meestal volgt daarna het verwijt dat door blanke verslaggevers gedomineerde nieuwsorganisaties een belangrijke rol spelen in de stigmatisering van minderheden. Sue Robinson en Kathleen Culver bekeken wat er klopt van deze verwijten. Hoe zien blanke reporters hun eigen rol in de verslaggeving van raciale kwesties? En hoe voldoen ze aan wat zij zelf zien als hun verplichtingen?

Robinson en Culver zochten het antwoord in de casus van het Amerikaanse stadje Madison in Wisconsin, waar al decennialang sprake is van etnische spanningen. Deze kregen maar weinig aandacht, tot in 2011 het onderwerp ineens de voorpagina’s haalde nadat er een voorstel op tafel kwam voor een zwarte school. Dertig journalisten deden verslag over de kwestie, waarvan dertig blank.

De journalisten vielen terug op traditionele, passieve manieren van verslaggeving

Uit diepte-interviews en focusgroepen met deze journalisten, gecombineerd met een tekstanalyse van hun berichten, kwam naar voren dat ze vooral terugvielen op traditionele, passieve manieren van verslaggeving. Bijvoorbeeld refereren naar officiële bronnen. Daarbij werd weinig moeite geïnvesteerd in het opbouwen van een vertrouwensrelatie met de zwarte gemeenschappen die het onderwerp waren van de berichtgeving.

De berichtgeving bleef hierdoor eentonig en de dominante witte stereotypes die vaak uitgaan van officiële instanties werd zo in stand gehouden. Robinson en Culver concluderen dat deze vorm van berichtgeving journalistiek onethisch is, omdat niet alle burgers gelijk worden benaderd. Om van de media een betere ‘middle ground’ te maken voor het maatschappelijk debat, pleiten ze voor meer tijdsinvestering van journalisten in zwarte gemeenschappen.

When White reporters cover race: News media, objectivity and community (dis)trust. Sue Robinson & Kathleen Culver. Journalism, augustus 2016

Hoe het verwerken van nieuwsberichten verandert in een gemixte mediaomgeving

Online kom je regelmatig nieuwsverhalen tegen die worden geïntroduceerd door een bericht dat losstaat van het verhaal zelf. Bijvoorbeeld wanneer een vriend een artikel deelt via Twitter en daarover zijn mening geeft. Dit verschijnsel heet prior framing: het verhaal is bij jou al in een bepaalde gedachtegang geplaatst vóórdat je bent begonnen met lezen.

Onder leiding van Rosanne Scholl deden de auteurs onderzoek naar dit samenspel. In hoeverre heeft prior framing effect op de manier waarop mediapubliek een nieuwsbericht verwerkt?

Als casus namen de auteurs berichtgeving over stamcelonderzoek. Hierbij maakten zij onderscheid tussen twee soorten frames: een value-frame en een strategy-frame. Een value-frame benadrukt bepaalde waardes, bijvoorbeeld de ethische bezwaren tegen stamcelonderzoek. Een strategy-frame legt meer nadruk op competitie, zoals de politieke gevoeligheid van stamcelonderzoek.

Proefpersonen kregen eerst een boodschap met één van de twee frames te lezen. Sommige proefpersonen lazen vervolgens een nieuwsbericht over stamcelonderzoek. Daarna moesten de proefpersonen argumenten vóór en tegen stamcelonderzoek opschrijven. Wat bleek: er was sprake van een interactie-effect. Bij de proefpersonen die geen nieuwsbericht over stamcelonderzoek lazen, werd geen verschil gevonden in het aantal argumenten dat proefpersonen voor of tegen stamcelonderzoek konden geven.

Het vormen van een mening gaat online heel anders dan in de krant

Wanneer respondenten wél een bericht te zien kregen, bleek dat mensen die vooraf een value-frame te zien kregen meer argumenten konden verzinnen voor het standpunt dat ze voor het experiment hadden over stamcelonderzoek. Een value-frame voorafgaand aan een nieuwsbericht versterkt dus de mate waarin de lezers hun eigen mening bevestigen.

Deze resultaten zijn interessant omdat ze meer inzicht geven in hoe het publiek boodschappen verwerkt wanneer deze zijn ontvangen in een gemixte mediaomgeving – zoals social media. Blijkbaar verloopt het vormen van een mening online heel anders dan vroeger in de krant waarbij je alleen te maken had met frames uit het krantenartikel.

Here’s What You’ll Learn From This News Story: Prior Framing and Learning Reasons From News. Rosanne Scholl, Raymond Pingree, Melissa Gotlieb, Aaron Veenstra & Dhavan Shah.
Electronic News, juni 2016.

 

Over Sjors Hofstede

Sjors Hofstede studeerde Communicatiewetenschappen en behaalde zijn Master-titel voor Media en Journalistiek. Als freelance journalist werkt hij voor onder meer de Volkskrant, SvdJ.nl en Omroep West.

Reageer

1 comments

Mooi verhaal waarmee ik het in grote lijnen eens ben en waarvan de inzichten m.i. kunnen bijdragen aan de innovaties die de professionele (betaalde) journalistiek een nieuwe toekomst geven. Geld geven is een heel concreet doel, tegelijk denk ik zelf dat een minder makkelijk meetbaar doel eigenlijk belangrijk is: bewustwording en de bereidheid om deze bewustwording met anderen te delen.

Geef een reactie

*