Digitale oplage kranten blijft fors stijgen

digitale oplage

De digitale oplage groeide met bijna 20 procent in Nederland in 2017. De Volkskrant en NRC zijn koplopers, regionale kranten verkopen relatief weinig digitale kranten.

De grafiek van de digitale dagbladoplage vertoont een opgaande lijn sinds 2005, toen de Volkskrant en NRC voor het eerst de verspreiding van hun digitale kranten rapporteerden. Vanaf 2013 werd het rapporteren van digitale oplage een gewoonte voor vrijwel alle titels. De laatste krant zonder digitale oplage was het Friesch Dagblad, maar sinds vorig jaar doet ook deze krant mee, de krant verspreidt dagelijks 1.046 digitale replica’s.

Digitaal is de toekomst. Iedere uitgever heeft een plan in de la waarin staat dat alleen op zaterdag een papieren exemplaar wordt verspreid en de weekkranten worden vervangen door digitale exemplaren. De mogelijkheden van dat model zijn onder meer af te meten aan het succes van de digitale krantenverkoop.

Regionale kranten blijven achter

Na de publicatie van de cijfers over de printoplage reageerden redacteuren en vertegenwoordigers van enkele uitgevers verbolgen: ze dachten zelfs niet meer in print, alleen in digitaal. Maar dat print niet meer van belang zou zijn is een fabeltje. Het is financieel gezien nog steeds de kurk waar uitgevers op drijven. Voor een doorsnee printabonnement wordt al snel 400 euro in rekening gebracht, digitale abonnementen zijn vaak aanzienlijk goedkoper. Daarbij komt dat het aantal print-abonnementen vijf keer zo hoog is als het aantal digitale abonnementen. In Nederland werd in 2017 een digitale oplage van bijna 450.000 gerapporteerd, tegen een betaalde printoplage van ruim 2,2 miljoen.

Regionale kranten blijven duidelijk achter; waar bij print 54 procent van de oplage landelijk is, nemen de negen landelijke kranten bij de digitale oplage 80 procent voor hun rekening. In 2017 groeide de digitale oplage met 18 procent.

Dat betreft alleen de replica-only oplage: uitsluitend de digitale krant of een papieren weekend-abonnement met het ‘recht’ om door de week de digitale krant te lezen. Combi-abonnementen (elke dag de krant plus digitaal) zijn niet in de grafiek verwerkt en ook betaalde toegang tot de website of losse verkoop via Blendle zijn niet opgenomen omdat daar geen cijfers over worden gerapporteerd.

digitale kranten 2005 2017
Digitale kranten (betaald, landelijk en regionaal) 2005 2017

De digitale en papieren oplage zijn onvergelijkbare eenheden. Zo kunnen ze bijvoorbeeld niet bij elkaar worden opgeteld omdat er tussen beide categorieën dubbeltellingen bestaan. Een zaterdagabonnee telt bijvoorbeeld voor een zesde mee bij de papieren oplage maar ook nog eens als een volledige digitale abonnee.

Of digitale verkopen de daling in print ‘compenseren’ is dus ook niet vast te stellen, nog afgezien van de verschillende prijzen die voor de producten worden gevraagd.

Het ‘recht’ om te lezen

Een bijkomende complicatie is dat digitale abonnementen uitsluitend iets zeggen over het ‘recht’ dat mensen hebben om de digitale krant te raadplegen, of ze dat daadwerkelijk doen weten we niet. Bij papieren kranten wordt het bereik wel gemeten (en bovendien vallen die fysiek op de mat).

Een laatste probleem is dat uitgevers digitale abonnementen verschillend rapporteren. Niet iedereen maakt bijvoorbeeld cijfers over combi-abonnementen bekend terwijl uitgevers ook verschillend omgaan met het dubbeltellen van zaterdag- en digitale abonnees.

Bij de landelijke kranten zijn de voorlopers Volkskrant en NRC nog steeds de koplopers met de meeste digitale replica’s. Vrijwel alle titels laten groeipercentages van 10 procent of meer zien in 2017 (en in de meeste andere jaren), NRC groeide met meer dan 25 procent, AD en Reformatorisch Dagblad met ‘slechts’ 6 procent.

digitale kranten 2005 2017 new
Betaalde digitale oplage landelijke kranten, 2005 – 2017

 

De digitale oplage van de regionale kranten is bescheiden, slechts zeven titels rapporteren 5000 exemplaren of meer (alleen die zijn in grafiek opgenomen). De groei van Het Parool was 15 procent in 2017, De Gelderlander en De Stentor verdubbelden hun digitale oplage binnen een jaar. Bij Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant is de groei bij de digitale oplage (zaterdaglezers die een digitale weekkrant mogen lezen) er nu helemaal uit.

digitale kranten regio 2007 2017
Betaalde digitale oplage regionale kranten 2007 – 2017

Kranten rapporteren ook ‘combi-abonnementen’. Dat is het recht van ‘volledige’ abonnees om de digitale krant te lezen. In onderstaande grafiek zijn de printoplage, de combi-oplage en de replica-only oplage opgenomen.

Het eerste wat opvalt is dat de kranten van de Persgroep en beide NRC’s geen combi-oplage rapporteren, hoewel ze die wel aanbieden. De combi-oplage is vrijwel even hoog als de printoplage omdat alle abonnees het recht op de digitale krant hebben. Maar omdat kopers van losse nummers dat recht niet hebben, is het verschil bij De Telegraaf nog vrij groot. Bij de Barneveldse Krant is de combi-oplage gelijk aan de printoplage. Die krant kent dus geen losse verkoop.

De kranten die in verhouding tot de printoplage de meeste digitale replica-only abonnementen rapporteren zijn FD, nrc.next, NRC en Volkskrant.

print combi replica betaald 2017
Oplage (print, combi en replica) betaald, 2017

Eerder verschenen in deze serie verhalen over de landelijke en regionale printoplage.

Bronnen: HOI, NOM

Over Piet Bakker

Piet Bakker was tot voor kort lector Crossmedia & Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.

Reageer

Geef een reactie

*