NU.nl bindt met redactiefeed de strijd aan tegen big tech: ‘We moeten vechtlust tonen’

Nieuwssite NU.nl wil minder afhankelijk zijn van de grote techplatforms en heeft daarom in de eigen app een redactiefeed gebouwd. Hierin verschijnen rechtstreeks de Bluesky-posts van verslaggevers. Hoe ontstond dit idee? Wat levert het op? En wat vinden lezers? Ocky Wiemeijer, initiatiefnemer en head of product bij NU.nl, vertelt.

‘We moeten vechtlust tonen.’ Met die oproep overtuigde Ocky Wiemeijer de hoofdredactie van NU.nl voor zijn redactiefeed. Ook de directie van DPG Media was gevoelig voor het argument van Wiemeijer, die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de site en app van NU.nl.

‘De afgelopen jaren hebben we als mediabedrijven te veel macht uit handen gegeven aan de grote Amerikaanse techbedrijven,’ vindt hij. ‘Met behulp van algoritmes bepalen zij wat nieuwsconsumenten op sociale media te zien krijgen. Zo zonde.’

Echte mensen

Het goede nieuws: nieuwsmedia zijn groot genoeg om de strijd aan te gaan met big tech. ‘We hebben de schaal, de middelen en de ambitie om de grip terug te krijgen. Niet reactief zijn, maar proactief. Waarom zouden we lezers nog van ons eigen platform wegleiden, bijvoorbeeld naar X of Instagram, als ze onze socialemediaposts ook direct in onze eigen app kunnen zien?’

Klik je in de app van NU.nl op de vierde tab van de navigatiebalk – Redactiefeed –,  dan krijg je in chronologische volgorde de Bluesky-posts van journalisten te zien. Bijvoorbeeld van politiek verslaggever Edo van der Goot, die midden september verslag deed van de Algemene Politieke Beschouwingen. Of van sportverslaggever Stan Wagtman, die bij de wedstrijd PSV – FC Groningen was. Of een gifje van klimaatverslaggever Jeroen Kraan.

Mensen zien dat we niet alleen achter ons bureau artikelen tikken, maar ook op locatie zijn

Zo komen journalisten ineens een stuk dichterbij. Want ook dat is een belangrijk doel: de afstand tussen de lezer en de journalistiek verkleinen. ‘Met de redactiefeed zien volgers meteen wie er bij NU.nl werken. Dat we niet alleen achter ons bureau artikelen tikken, maar ook op locatie zijn. En dat we echte mensen zijn. Dat moet het vertrouwen in de journalistiek vergroten.’

The Verge

Wiemeijer houdt al jaren de opkomst van open source-platforms zoals Bluesky in de gaten. Van zulke platforms is de broncode openbaar, waardoor anderen de software kunnen aanpassen of verbeteren. Toen Bluesky nog alleen toegankelijk was voor mensen die er een uitnodiging voor hadden gekregen maakte Wiemeijer er al gebruik van. 

Wat hij ook met veel interesse volgde: The Verge. In 2022 lanceerde deze techwebsite de Storystream-nieuwsfeed. Dat is een door verslaggevers samengestelde feed op de voorpagina met de belangrijkste techverhalen, zonder algoritmes. Zoiets kan ook interessant zijn voor NU.nl, dacht Wiemeijer. 

Positief alternatief

Vanaf begin 2024 werd het hersenspinsel in zijn hoofd concreter. In 2025 vroeg hij een technische collega om een simpel prototype van een redactiefeed te maken, dat hij aan verslaggevers, developers en de hoofdredactie presenteerde. De reacties waren enthousiast. Wiemeijer: ‘Wat vooral aansprak, denk ik, is dat ik met een positief alternatief voor sociale media kwam. Geen ingewikkeld technisch verhaal over de fediverse en open protocollen, want dat resoneert niet. Maar een concrete tool.’

Beetje bij beetje werd die tool verder uitgebreid. ‘Hij was nog best lelijk, maar hij werkte wel. We deden het er allemaal bij met de bestaande teams, want in de waan van de dag zijn er veel andere werkzaamheden die om aandacht vragen. We zagen het echt als experimentje, niet als grote investering.’ 

Testgroep

Om te kijken of het idee ook bij de lezers aansloeg, maakten Wiemeijer en collega’s de redactiefeed eerst voor een kleine groep beschikbaar. Zonder aankondiging en zonder promotie kreeg een deel van de appbezoekers toegang tot de feed. ‘Want ze kunnen wel zeggen dat ze het idee leuk vinden, maar gaan ze het ook uit zichzelf gebruiken?’ Dat was inderdaad het geval. Een paar duizend mensen keerden er elke dag naar terug.

Waarom Bluesky? ‘Dat was vooral een pragmatische keuze. Bluesky leent zich beter voor het maken van een eigen feed dan bijvoorbeeld Mastodon, dat werkt op een ander protocol. Bovendien zaten sommige journalisten al op Bluesky, dus we konden meteen aan de slag.’ 

Spannend

Toch was de redactiefeed in het begin nog behoorlijk leeg. Die feedback kregen Wiemeijer en collega’s ook van de eerste groep gebruikers. Dus gingen ze om tafel met de redactie. De boodschap van de hoofdredactie aan journalisten: maak de redactiefeed onderdeel van je werk. Het is waardevol voor NU.nl als meer verslaggevers actief zijn op Bluesky, want daar wordt de feed beter van. ‘Vervolgens hebben we wat richtlijnen gemaakt: wat post je dan? En wanneer?’ Inmiddels worden elke dag meerdere posts gedeeld.

We vertelden collega’s dat ze niet hoefden te schromen om persoonlijke bespiegelingen te posten

NU.nl heeft een groot bereik. Voor sommige journalisten was het wel spannend dat de wereld nu kon zien wat zij ergens van vonden. ‘In het begin deden sommige collega’s aan zelfcensuur,’ zegt Wiemeijer. ‘Logisch, maar we vertelden ze ook dat ze niet hoefden te schromen persoonlijke bespiegelingen te posten. Boekentips bijvoorbeeld, of een grapje over een debat. Dat helpt juist om de afstand met de lezer te verkleinen.’

Uit de feedback van de eerste kleine groep gebruikers bleek inderdaad dat zij dit kijkje achter de schermen waardeerden. Wiemeijer: ‘Er zijn natuurlijk altijd een aantal mensen die niet begrijpen wat het is, waarom je iets doet en wat de meerwaarde is. Dus dat zullen we nog beter moeten uitleggen. Bijvoorbeeld in een uitgebreid artikel op de site, of als context direct in de app.’ Wat de developers op basis van de feedback al hebben toegevoegd: de mogelijkheid om foto’s en gifjes te posten, en berichten te reposten.

Geen TikTok 2.0

Sinds eind juli staat de redactiefeed voor iedereen live. Het is nog steeds werk in uitvoering, zegt Wiemeijer. ‘Er zijn een heleboel dingen die beter kunnen. Zo is er nog geen optie om te reageren. Daarvoor moet je eerst naar Bluesky. Ook reacties delen kan nog niet. En als je een video post, opent-ie in een apart scherm. Het liefst tonen we die in de app zelf. Al willen we geen TikTok 2.0 worden.’ Ook een optie: aparte rubrieken, met bijvoorbeeld cultuur- of sportnieuws. Al blijft het de vraag of er genoeg posts zijn voor aparte redactiefeeds.

Uiteindelijk wil hij misschien ook een koppeling maken met fediversediensten als Mastodon. ‘Maar dat is technisch best ingewikkeld. Bovendien zitten daar tot nu toe weinig verslaggevers.’ Nu de redactiefeed voor iedereen live staat, kan er veel meer feedback verzameld worden – die weer zal leiden tot verbeteringen.

Huisregels

Met de mogelijkheid reacties te plaatsen, moet er ook een moderatiebeleid komen, vertelt Wiemeijer. ‘Het voordeel is dat we NUjij al hebben, ons reactieplatform.’ Op de NUjij-redactie worden dagelijks zo’n 25.000 reacties gemodereerd op basis van huisregels – deels gebeurt dat automatisch, deels door menselijke moderatoren. Zo mogen mensen die reageren hun mening niet als feit presenteren en zijn racistische comments verboden.

Door hun ervaring met NUjij is NU.nl geschikt voor een redactiefeed, denkt Wiemeijer. Bij andere DPG-merken, zoals de Volkskrant en Trouw, werkt dat wellicht anders. ‘Maar ik merk dat andere merken met veel interesse naar ons kijken, ook bijvoorbeeld de Correspondent of Follow the Money.’

Lessen geleerd

Niet alleen heeft Wiemeijer de afgelopen jaren meer geleerd over het open sociale web, ook als het gaat om innovatie – zijn expertise – heeft hij veel opgestoken. ‘Allereerst dat het goed is dat we gewoon zijn begonnen. Vooruit, de feed was nog niet perfect, maar doordat we een prototype hadden, kwam de boel wel in beweging. Gaandeweg kun je altijd nog dingen aanpassen.’

Ook is het hem eens te meer duidelijk geworden hoe belangrijk het is om, als je mensen mee wilt krijgen, je verhaal toe te spitsen op de doelgroep. ‘De developers sloegen op andere dingen aan dan verslaggevers of de hoofdredactie. Developers vonden de mogelijkheden van open protocollen ontzettend gaaf, terwijl verslaggevers het leuk vonden om hun gezicht te laten zien en de hoofdredactie overtuigd raakte door dat verhaal over vechtlust.’

Over de auteur

Bente Schreurs

Bente Schreurs is freelance journalist, (eind)redacteur en tekstschrijver. Een deel van de week werkt ze als eindredacteur bij de Volkskrant, de rest van de tijd schrijft ze zelf. Bijvoorbeeld voor National Geographic Traveler, Intermediair en Nationale-Nederlanden. Meestal zijn dat persoonlijke verhalen en inspirerende interviews met een maatschappelijke insteek. Van duurzaam reizen tot mensen die hun dromen waarmaken. En van gezondheid tot geld. Foto: Saskia Beers

Lees meer van Bente Schreurs ¬