Nieuws

Freek van den Bergh: ‘Fotojournalistiek moet weer werk worden waar je je brood mee kan verdienen’

Nieuws | De Voorspellers

Freek van den Bergh (34) is freelance fotograaf voor onder andere de Volkskrant. Voor die krant maakt hij met name foto’s in de Tweede Kamer en op het Binnenhof. Hij won verschillende keren de Zilveren Camera en is betrokken bij de campagne ‘Fotojournalistiek heeft een prijs’ van de NVJ. Volgens hem kunnen de tarieven voor fotojournalisten echt wel omhoog. Dat is beter voor de integriteit van fotografen én voor de kwaliteit van hun werk.

‘Ik hoop dat de tarieven komend jaar echt op de schop gaan. Fotojournalistiek moet weer werk worden waar je je boterham mee kan verdienen. De inflatie is al tien jaar niet gecorrigeerd, dat betekent een achteruitgang van 2 procent per jaar. Vorig jaar heeft het ANP de tarieven met 10 procent verhoogd na de staking die we met de NVJ hadden georganiseerd, dus het kan wel. Veel uitgevers beseffen best dat de ondergrens bereikt is.

Datzelfde ANP neemt – net als veel andere media – steeds meer foto’s aan van fotografen die vrij aanleveren. Dat houdt in dat ze niet betaald naar een klus gaan, zoals ik, maar gewoon foto’s gaan maken, die opsturen en alleen betaald krijgen als ze afgenomen worden. Voor een persbureau of krant is dat fijn, want zij hebben dan alleen maar meer foto’s om uit te kiezen, zonder dat het ze meer kost. Maar zo komt het risico steeds meer bij de fotograaf te liggen.

Twee keer Grapperhaus fotograferen

Door zulke ontwikkelingen ontkom je er bijna niet aan om er commercieel werk naast te doen, maar daarmee ben je natuurlijk niet helemaal onafhankelijk meer. Stel dat je voor een krant werkt én voor de overheid, dan sta je de ene dag minister Grapperhaus te fotograferen bij een persmomentje en moet je de volgende dag fotograferen hoe hij geen afstand houdt op zijn bruiloft. In dat soort situaties moet je als journalist niet willen komen.

Commercieel werk doen heeft ook gevolgen voor de kwaliteit van de journalistieke foto’s. Om goed te kunnen fotograferen, moet je je kennis op peil houden. Ik merkte het zelf toen ik een tijd minder in de Tweede Kamer was: ik was minder goed op de hoogte. Politieke fotografie gaat bijna altijd om dezelfde poppetjes en dezelfde plekken, een goede foto draait om de emotie. Om die te kunnen vastleggen én interpreteren, moet je precies weten wat er speelt, tussen wie en waarom.

2,50 voor een foto

Als we de tarieven omhooggooien, krijgen we betere foto’s, daar ben ik van overtuigd. Misschien zullen er dan wel minder fotografen zijn. Velen vinden het nu prima om af en toe voor 2,50 een foto aan Lindanieuws te verkopen, want ze hoeven er niet van te leven. Als de tarieven omhooggaan, gaat elke opdrachtgever kiezen voor de beste fotografen.

De fotografie, en eigenlijk de journalistiek als geheel, is en blijft een prachtig vak. Je staat met je neus vooraan om verslag te doen, en dat zien mensen de volgende dag in de krant. Ik hoop heel erg dat iedere fotojournalist blijft inzien hoe belangrijk ons werk is. We moeten allemaal voor onze rechten opkomen, en niet bang zijn soms ons verlies te nemen. Als een opdrachtgever je echt niet genoeg biedt, zit er soms niks anders op dan te zeggen: dan niet.’

10 december 2020
560 woorden 2 min. lezen
Tag(s): anp, de Volkskrant, Ferd Grapperhaus, Fotografie, Zilveren Camera