Als iedereen slaapt, houdt de nachtredacteur de nieuwssites draaiende
Nieuws | Vernieuwing
Terwijl Nederland en België op één oor liggen, zijn nachtredacteuren aan de andere kant van de wereld druk aan het werk. Ze bewaken de nieuwsstroom, maken journalistieke afwegingen en houden de liveblogs bij. ‘We moeten de site warm houden tot de redactie weer op zijn plek zit.’
De nachtdiensten van Jan-Albert Hootsen beginnen altijd met het inschenken van een kop koffie. Hij meldt zich aan via Slack en bekijkt de website van Het Laatste Nieuws (HLN), de Belgische krant waarvoor hij vanuit Mexico-Stad werkt. Daar checkt hij het nieuws van de dag en bekijkt hij de liveblogs over Oekraïne en het Midden-Oosten. Nadat hij het overdrachtsdocument aandachtig heeft doorgenomen, zet hij zijn Wire-app aan, waar het wereldnieuws van de belangrijkste persbureaus binnenstroomt.
Na acht uur lang nieuwsberichten tikken, koppen bedenken en de website indelen, neemt de ochtenddienst van de krant het stokje om 7 uur ‘s ochtends weer van Hootsen over. Hoewel hij dan op papier een nachtdienst heeft volbracht, voelt het voor hem eerder als een avonddienst. De Nederlandse journalist begint om 15 uur Mexicaanse tijd en klapt zijn laptop om 23 uur weer dicht. Dat hij in een andere tijdzone zit, maakt hem de ideale redacteur voor de nacht, weet Hootsen. ‘Op die manier heb je als krant 24 uur per dag iemand die het nieuws bijhoudt, zonder dat mensen op de nieuwsredactie hun ritme hoeven te verstoren.’
Extra geld voor pensioen
Hootsen vertrok in 2008 naar Mexico, om daar als buitenlandcorrespondent te gaan werken. Daarnaast werkt hij voor de Committee to Protect Journalists (CPJ). Maar omdat hij ‘het geld wel kon gebruiken voor zijn pensioen’, solliciteerde hij zo’n vier jaar geleden op de positie van nachtredacteur bij HLN. Sindsdien doet hij maandelijks tussen de tien en vijftien diensten voor de krant.
Hoe groot moet ik iets brengen, voor welke titel is het geschikt? Die dingen moet je in je eentje afwegen
Mari Meyer, nachtredacteur voor DPG-kranten
De extra financiële zekerheid was ook de reden voor Wies Ubags, nachtredacteur voor ANP, om de baan aan te pakken. Na 25 jaar lang artikelen pitchen als freelance buitenlandcorrespondent was ze het eigenlijk wel een beetje zat. Het vaste inkomen stelde Ubags onder meer in staat om een boek te schrijven over haar standplaats Brazilië. ‘Ik heb het ANP zelfs opgenomen in mijn dankwoord, omdat ik zonder hen helemaal geen tijd voor het schrijven had gehad.’
Ook Trouw-correspondent Mari Meyer kon door haar nachtdiensten voor DPG-titels AD, Parool, de Volkskrant en Trouw een boek schrijven en haar reportages over het leven aan de westkust van de Verenigde Staten – ze woont in Los Angeles – tijdelijk op een lager pitje zetten, zo vertelt Meyer, die maximaal drie nachtdiensten in de week draait.
Zakmes openklappen
Als nachtredacteur ben je volgens Meyer volledig aangewezen op jezelf. ‘Met een specifieke set middelen ben je in je eentje verantwoordelijk voor alles,’ legt ze uit. ‘Van publicatie tot opmaak, al die dingen komen op mijn bordje. Eigenlijk klap ik telkens een ander deel van mijn zakmes open.’ Een belangrijk deel van het werk is volgens haar afwegingen maken omtrent nieuws. ‘Hoe groot moet ik iets brengen? Voor welke titel is het geschikt? Moet het in het liveblog of is het voor een los stukje? Die vragen moet je in je eentje afwegen.’
De nachtredacteuren zitten tijdens hun diensten alleen achter hun thuisbureau, maar ze werken niet helemaal alleen. Zo zit Meyer in een groepsapp met andere DPG-nachtredacteuren. ‘We maken ons eigen rooster en ruilen onderling,’ zegt ze. ‘En als ik twijfel over de manier waarop ik nieuws moet brengen, stuur ik hen een berichtje voor advies.’ Daarnaast fungeren ze als elkaars klankbord en bieden ze elkaar soms aan om in te springen bij groot nieuws. Pas bij heel uitzonderlijke gebeurtenissen wordt versterking in Nederland opgeroepen. Meyer: ‘Dat gebeurde toen Rusland Oekraïne binnenviel in 2022, toen heb ik een redacteur in Nederland wakker gebeld.’
Belang afwegen
Het vertrouwen en de verantwoordelijkheid die de nachtredacteuren krijgen zijn groot, zeker omdat er altijd ogen gericht zijn op de website en app van de media voor wie ze werken. ‘Het is niet zo dat er ‘s nachts niemand meekijkt, ook dan zijn er mensen die de website checken,’ aldus Hootsen. ‘Daarom is het belangrijk dat de nieuwsberichten kloppen, goed geschreven en toegankelijk voor een breed lezerspubliek zijn. Heel af en toe komt het zelfs voor dat ik lezersmail met correcties doorgestuurd krijg.’
Hoewel de baan meer behelst dan het bijhouden van nieuws – denk aan het indelen van de website en het aankleden van artikelen met graphics en visuals – is het maken van nieuwskeuzes de kern van het werk. Bij de stroom van nieuws moeten de redacteuren continu afwegen welk nieuws van belang is voor de nieuwslezer in Nederland en België, iets dat niet altijd gemakkelijk is als je aan de andere kant van de wereld zit. ‘Omdat ik in Mexico zit, heb ik een bias voor Latijns-Amerika die ik altijd een beetje moet onderdrukken,’ zegt Hootsen. ‘Ik moet er rekening mee houden dat wat ik interessant vind, niet altijd interessant is voor iemand in Tongeren (plaats in België, red.).’
Groot uitpakken
Hootsen is zich ervan bewust dat nieuws uit de Verenigde Staten over het algemeen goed gelezen wordt door Nederlanders en Belgen. Dus toen er in april dit jaar berichten binnenkwamen over een mogelijke schietpartij bij het Correspondents’ Diner in Washington was hij zich er meteen van bewust dat hij groot uit moest pakken. ‘Na vijf minuten wist ik: dit wordt groot nieuws waar we extra informatie aan toe moeten voegen,’ vertelt hij. ‘Dat journalistieke instinct, dat is een kwestie van ervaring.’
De Nederlandse politie bellen over een groot ongeluk kan ook vanuit hier, in Brazilië
Wies Ubags, nachtredacteur voor het ANP
Bij het ANP doe je nachtdiensten met twee personen, die het binnen- en buitenland onderling verdelen. Ubags vertelt dat de meeste mensen een voorkeur hebben voor het buitenland, maar dat diensten worden afgewisseld. ‘Er is onderlinge solidariteit,’ zegt Ubags, die vertelt dat het niet zoveel uitmaakt of ze voor Nederlands nieuws in Rio de Janeiro achter een bureau zit of in het WTC-gebouw in Den Haag. ‘De Nederlandse politie bellen over een groot ongeluk kan ook vanuit hier. Dat komt misschien een beetje raar over, maar kan makkelijk.’
Steeds meer liveblogs
Om voeling te houden met de belevingswereld van de Nederlander volgt Ubags alle Nederlandse pers nauwgezet. Ook doet ze voor elke dienst een rondje op sociale media. Daar heeft ze tijdens werktijd geen tijd meer voor, omdat ze constant gefocust is op de snel draaiende wires. ‘Toen ik net begon als nachtredacteur kon ik de wires niet altijd bijhouden, waardoor ik een enkele keer te laat het persalarm uit deed,’ zegt Ubags. ‘Toen hebben ze me bij het ANP uitgelegd hoe ik al het nieuws van de grote internationale persbureaus op één kolom krijg. Sindsdien heb ik geen belangrijk nieuws meer gemist.’
De verschillende systemen waar de nachtredacteuren mee uit de voeten moeten kunnen zijn soms best overweldigend. ‘Het kost zeker in het begin tijd om al die systemen onder de knie te krijgen,’ zegt Hootsen. ‘Maar op den duur wordt het routine.’ Meyer is het daarmee eens. Tegelijkertijd ziet ze dat haar werk drukker is geworden. Met name het aantal liveblogs dat ze moet bijhouden is enorm toegenomen. ‘Toen ik begon waren er geen liveblogs, nu heeft iedere titel er meerdere, over Oekraïne en het Midden-Oosten, maar ook over extreme hitte en AI-ontwikkelingen,’ aldus Meyer, die zegt tijdens elke dienst minimaal negen liveblogs bij te moeten houden. ‘Je went eraan. Naarmate de zucht naar nieuws toeneemt, groeit ook ons takenpakket.’
Over de auteur
