De politieke podcast: ‘Iemand die box 3 interessant vindt, wil ook kunnen lachen’
Nieuws | Vernieuwing
Nederland telt tientallen politieke podcasts, en toch zijn ze allemaal anders. In de ene krijg je ernstige analyses, bij de andere moet het gezellig blijven. Gijs Groenteman (De Kamer van Klok), Marleen de Rooy (De Stemming van Vullings en De Rooy) en Casper Thomas (Buitenlandse Zaken) vertellen wanneer zij tevreden zijn. ‘Dat we door elkaar heen praten, vind ik erbij horen.’
‘Welkom bij de heetste podcast van Nederland,’ opent De Stemming van Vullings en De Rooy op vrijdag 26 juni. Het is met bijna 40 graden de warmste dag van het jaar en politiek journalisten Joost Vullings en Marleen de Rooy zitten in de airco op de NOS-redactie. Ze gaan de belangrijkste politieke onderwerpen van de week bespreken. ‘Maar eerst’, zegt De Rooy, ‘Wat mij opvalt, Joost, is dat jij een ventilator hebt meegenomen.’ ‘Dit is mijn vriend Victor de Ventilator’, vult Vullings aan. De toon is gezet, pas na nog een paar grappen over de temperatuur gaan de politieke gesprekken van start.
Op dezelfde dag wordt in Amsterdam De Kamer van Klok opgenomen, de politieke podcast van de Volkskrant die Gijs Groenteman maakt met journalisten Sheila Sitalsing en Raoul Du Pré en hoofdredacteur Pieter Klok. Na een opmerking over zinderende maïsvelden in Brabant gaat Groenteman snel voorbij aan het weer. ‘We gaan het hebben over Forum voor Democratie die een volgende stap hebben gezet in de parallelle maatschappij die ze willen opbouwen.’
Hollandse muziek
Het zijn twee van de tientallen politieke podcasts in Nederland, beide met duidelijk een eigen stijl. Maar wat maakt zo’n podcast de moeite waard? Volgens Groenteman is het vooral zaak je te onderscheiden van de anderen. ‘Je hebt Wouter de Winther, die er op een rechtse, amusante manier doorheen dramt. Je hebt de podcast van NRC: degelijk, informatief, keurig en beschaafd. Dan heb je nog Vullings en de Rooy, dat is eigenlijk nog meer entertainment dan wij bij De Kamer van Klok.’
Ik weet niet wat een goede politieke podcast maakt, ik luister eigenlijk bijna geen podcasts
Casper Thomas, maker podcast Buitenlandse Zaken
Entertainment zou De Rooy het zelf niet willen noemen, maar ze probeert inderdaad ‘serieuze onderwerpen voor een breed publiek toegankelijk te maken’, zegt ze. ‘Deze losse manier past bij Joost en mij, we houden van taaie onderwerpen, maar ook van Hollandse muziek. Dat je box 3 interessant vindt, betekent niet dat je een nerd bent die niet kan lachen.’
Te veel giechelen
De Rooy begon vorig jaar in mei met de podcast, die eerst De stemming van Vullings en Van der Wulp heette. Ze nam het stokje over van politiek verslaggever Xander van der Wulp van de NOS. De Rooy viel met haar neus in de boter, want vier weken later viel het kabinet. Die hectiek had zijn voordelen: ‘We moesten alles opschalen, we deden de podcast twee keer per week in plaats van één keer en ik had weinig tijd om me zorgen te maken over of ik het wel kon.’
Maar het was niet altijd makkelijk. ‘Ik had veel met beeld gewerkt, maar dit was toch erg anders. Het is geen korte, voorbereide tekst zoals in het journaal, het is een lang, ongescript gesprek. Zowel de vertelvorm als de voorbereiding vooraf is daardoor anders.’ Volgens De Rooy moest ook het publiek wennen. Soms kreeg ze mailtjes van luisteraars dat ze de analyses maar aan Vullings moest overlaten of dat ze te veel giechelde. ‘Na een aantal mails had ik zelfs in mijn notitieboekje opgeschreven: niet te veel lachen! Totdat Xander er een keer bij was, dat zag staan in m’n schriftje en er tijdens de opname over begon. We moesten er allemaal om lachen en sindsdien denk ik: wees gewoon jezelf, mensen wennen er wel aan.’
Van Amerika naar de wereld
‘Ik weet niet wat een goede politieke podcast maakt, ik luister eigenlijk bijna geen podcasts,’ zegt Casper Thomas van De Groene Amsterdammer. Hij en Rutger van der Hoeven bespreken in Buitenlandse Zaken iedere drie weken geopolitieke ontwikkelingen met andere collega’s van het tijdschrift.
We krijgen wel eens boze mailtjes dat we te veel door elkaar heen praten, maar dat vind ik erbij horen
Gijs Groenteman, maker podcast De Kamer van Klok
Het besluit om de podcast binnen De Groene op te zetten kwam na de Amerikaanse verkiezingen in 2020. Van der Hoeven maakte toen Radio Amerika, waarin hij met Thomas sprak over de Amerikaanse politiek, en na afloop besloten ze zich in het vervolg te richten op de bredere wereldpolitiek. ‘We hebben vooral bedacht wat we zelf leuk vonden en daarna pas hoe we dit goed konden laten aansluiten op De Groene. Zo kwamen we bij gasten die schrijven voor De Groene en besloten we door te praten over hun stukken,’ zegt Thomas.
Losse manier
Dat Thomas niet graag naar podcasts luistert, komt doordat ‘het zo duidelijk mensen zijn die gewoon met elkaar praten alsof je in de kroeg zit.’ Volgens Groenteman is dat juist de charme van podcasts. ‘Ik hou heel erg van babbel, een losse manier, en dat je ook een beetje mag lachen. We krijgen ook wel eens boze mailtjes dat we te veel door elkaar heen praten, maar dat vind ik erbij horen.’
Groenteman koos voor een vlot gesprek, zonder geluidsfragmentjes en gasten, want ‘dat vind ik persoonlijk echt passen bij NRC.’ In tegenstelling tot Groenteman is De Rooy juist een liefhebber van soundbytes, die zorgen volgens haar voor variatie en kunnen een analyse ondersteunen. Thomas kiest er op zijn beurt juist voor om gasten het gesprek te laten dragen en is niet bang voor zware gesprekken.
Nieuwe perspectieven
Over een tip voor aspirant-podcastmakers moet Thomas even nadenken: ‘Het is waarschijnlijk een open deur, maar als een podcast nieuwe perspectieven biedt op onderwerpen waar al veel over wordt gepraat, of als-ie onderwerpen op de agenda zet waar niet over wordt gepraat, dan is het een goede podcast.’ De Rooy is het daarmee eens. Zij probeert iedere aflevering iets te laten horen waarvan ze denkt dat weinig mensen het hebben meegekregen. ‘Dat kan een korte quote zijn of een bepaalde observatie’.
Daarnaast benadrukt de NOS-verslaggever hoe belangrijk het is om een goede sfeer te creëren. Voor jezelf en voor de luisteraar. ‘Als je er plezier in hebt en enthousiast bent over wat je te vertellen hebt, dan komt dat ook over. Als ik moe ben of niet lekker in m’n vel zit, hoor je dat terug.’ De belangrijkste tip van Groenteman sluit daarop aan: ‘Doe het op je eigen manier, dat is mijn tip. Het leuke van een podcast maken is dat je geen verantwoording bent verschuldigd, zeker als je het in eigen beheer doet. Dus volg je eigen zin en intuïtie.’
Over de auteur
