Christiaan Triebert: ‘Open source is een beetje een buzzword geworden’

Christiaan Triebert

Christiaan Triebert (28) is specialist in open source-onderzoek. Hij werkte voor het internationale onderzoekscollectief Bellingcat en kreeg in 2017 een European Press Prize voor zijn reconstructie van de coup in Turkije. Sinds dit jaar werkt hij voor het Visual Investigations Team van The New York Times. Wordt zijn specialisme volgend jaar breder gebruikt? Moet iedere redactie een eigen ‘Bellingcat’ in huis hebben?

‘Ik zou graag meer samenwerking willen zien binnen redacties, ook door mensen vanuit verschillende disciplines. Mijn team is bijvoorbeeld onderdeel van de video-afdeling, terwijl we ook voor papier schrijven. De grotere onderzoeken die wij doen, zijn alleen maar mogelijk door teamwork. Ik heb zelf het privilege dat ik nu onderdeel uitmaak van een geweldig team en heb bij Bellingcat bijvoorbeeld ook altijd samengewerkt met anderen, maar als ik verhalen hoor van andere redacties, kan dat elders wel wat meer.

Wat ik minder zou willen zien is het eindeloze gepraat over een gebeurtenis als er nog weinig informatie is. In de VS heb je natuurlijk veel meer cable news TV, waar alles breaking news is en allerlei mensen over van alles speculeren. Dit zie je in Nederland minder, maar het gebeurt evengoed.

In dat kader zou ik ook graag minder nieuwsberichten zien die weinig origineels toevoegen aan de berichtgeving die er al is, berichten die bijna letterlijk worden overgenomen van andere partijen en waar een quoteje bij wordt gehaald. Waarom zou je als krant een aangekleed nieuwtje brengen als mensen gewoon kunnen googelen en het ergens anders vandaan kunnen halen, waar het waarschijnlijk beter is? Het is interessanter om te focussen op origineel nieuws, nieuws dat wat bijdraagt en ook echt nieuw is. Ik hoop dat hier nog meer aandacht voor komt, en dat leidinggevenden journalisten meer tijd geven om te graven.

Elke redactie een eigen Bellingcat

Ik merk dat open source een beetje een buzzword wordt. Elke redactie wil wel een soort Bellingcat in huis hebben dat van alles oplost. Heel mooi dat ze met open source willen werken, maar uiteindelijk ben je wel afhankelijk van de informatie die openbaar gemaakt wordt. Het is lastig onderzoeken of er mensenrechten geschonden worden in Kasjmir als er daar een internet black-out is en je als niet-Indiase journalist het land niet binnenkomt.

Ook op kleinere schaal is open source-onderzoek een toevoeging

De open source-methode is gewoon een uitbreiding van de journalistieke gereedschapskist. Soms kan ik met deze methode wat bijdragen aan berichtgeving, en soms ook niet. Ik combineer traditionele journalistiek, zoals mensen opbellen en ergens langsgaan, met het zoeken naar extra bronmateriaal. Ik hoop wel, en dat zie ik ook gebeuren, dat het gebruiken van al die online bronnen een steeds normaler onderdeel wordt van journalistiek.

Dat neemt niet weg dat open source-onderzoek een toevoeging is, ook als je op kleinere schaal werkt. Je zal eerder keuzes moeten maken over wat je allemaal wel en niet kan doen, omdat je niet zo’n groot team hebt als bij de New York Times. Toch voegt het al snel waarde toe aan je stuk. Een satellietbeeld alleen al kan een prima visueel element zijn in je stuk.

Toon de feiten

Wat volgens mij ook steeds meer gebeurt, is dat journalisten laten zien hoe ze tot conclusies komen. Dat is natuurlijk ook de kracht van het werk dat Bellingcat doet, daarin is alles openbaar. Zo hoeven mensen je niet te geloven alleen omdat je journalist bent, maar kunnen ze dat gewoon opmaken uit de feiten.’

Alle voorspellers

Hoe ziet de journalistiek van 2020 eruit? Voor de derde keer blikken we vooruit op een nieuw jaar. 20 journalisten, developers, onderzoekers en andere mediakenners vertellen wat ze verwachten én hopen dat 2020 gaat brengen. Dit zijn alle voorspellers.

Lees ook: Vijf manieren om social media te doorzoeken (en soms stinkende zaakjes te vinden)

Illustratie: XF&M

Over Sjors Hofstede

Sjors Hofstede studeerde Communicatiewetenschappen en behaalde zijn Master-titel voor Media en Journalistiek. Als freelance journalist werkt hij voor onder meer de Volkskrant, SvdJ.nl en Omroep West.