Henk van Ess

Henk van Ess: ‘Journalistiek wordt links en rechts ingehaald door data-onderzoekers van buiten’

Toen de van grootschalig misbruik verdachte Ghislaine Maxwell onlangs werd opgepakt, maakte onderzoeksspecialist en voormalig journalist Henk van Ess bekend dat hij haar door opendataonderzoek al veel eerder op het spoor was geweest. Dergelijk onderzoekswerk wordt naar zijn mening te weinig door journalisten verricht – zijn oude vakgebied wordt volgens hem voorbijgestreefd door onderzoekers van buiten de media. Maar behalve kritiek op zijn voormalige vakgebied heeft hij ook tips voor de journalistiek. ‘Hier is het laaghangende fruit, pluk het maar.’

Onder de Loep: 24 onderzoeksverhalen van het afgelopen jaar  

Begin 2019 kregen 24 redacties geld om onderzoek te doen. Met de subsidie van het Stimuleringsfonds konden ze onderzoeksjournalistiek, een genre waar vaak op bezuinigd wordt, een structurele plek geven op hun redactie. Maar wat leverde dat concreet op? Een heleboel doorwrochte journalistieke producties. In het project Onder de Loep is een greep uit de onderzoeksverhalen nog eens in de spotlights gezet. 

onderzoeksredacties

Hoe regionale onderzoeksredacties in deze tijd dichter naar elkaar toe groeien

In de eerste periode van de coronacrisis draaide alles om nieuws. Een paar maanden later hebben journalisten en lezers weer behoefte aan verdieping. Het werk van onderzoeksjournalisten in de regio verloopt in deze crisis niet zonder slag of stoot, maar ze ontdekken er ook positieve kanten aan. Samenwerken gaat bijvoorbeeld veel gemakkelijker. ‘De argwaan tussen verschillende regio’s verdwijnt als sneeuw voor de zon.’

Hoe Katholiek Nieuwsblad stuitte op een ongemakkelijke conclusie: ‘A cold and broken hallelujah’

Het Katholiek Nieuwsblad kreeg internationaal aandacht voor een onderzoek naar het verdwijnen van de kerk, maar wel door een conclusie met een zwart randje: dorpsgemeenschappen blijken de kerk niet zo te missen. Toch is de hoofdredacteur trots dat ze dit resultaat publiceerden: ‘Dat is ook een journalistieke kerntaak.’

talentprogramma

Zo stoomt talentprogramma Impact de volgende generatie onderzoeksjournalisten klaar

Binnen drie dagen van een idee naar een datajournalistieke productie. Die uitdaging gingen de zeventien deelnemers van het talentprogramma onderzoeksjournalistiek IMPACT aan. Met een dataset als startpunt maakten ze in groepjes een journalistiek verhaal over het coronavirus. Nu meten ze via een speciaal dashboard de impact van de verhalen.

Groene Amsterdammer onderzoekt online debat: ‘Complotdenkers zijn niet dom’

MH17 is neergehaald door straaljagers, Bill Gates zit achter de coronacrisis en de Joden bepalen achter de schermen de wereldpolitiek. Dit soort complottheorieën zijn niet meer weg te denken uit het publieke debat. Maar waar komen ze vandaan? Wie bedenkt ze? En hoe vinden ze hun weg naar het alledaagse gesprek? Dit zijn vragen die weekblad De Groene Amsterdammer in data-onderzoeken wil beantwoorden. Deze week lanceerde het tijdschrift hiervoor het dossier Data&Debat.

onderzoeksjournalistiek

Onderzoeksjournalistiek in de crisis: is er nog ruimte voor iets anders dan corona?

Veel bedrijven zijn genoodzaakt tijdelijk te stoppen met hun werk, maar de media hebben het misschien wel drukker dan ooit. Elke dag zijn er nieuwe ontwikkelingen, de nieuwsverhalen buitelen over elkaar heen. Maar hoe zit het met de onderzoeksredacties? Hun werk heeft tijd en diepgravend speurwerk nodig. Kan dat nog? En wat gebeurt er met de verhalen die niet over corona gaan?

Deze 28 projecten gaan de onderzoeksjournalistiek in Nederland komend jaar versterken

In de tweede ronde van de pilot subsidieregeling onderzoeksjournalistiek doen komend jaar verspreid over Nederland 28 projecten mee. Daarbij is in totaal ruim 2,8 miljoen euro aan subsidie toegekend. Per 1 januari 2020 zijn deze projecten van start gegaan. Voor 19 projecten betekent dat een vervolg op vorig jaar, de 9 andere teams doen voor het eerst mee.

Talentontwikkeling

Talentontwikkeling rond onderzoeksjournalistiek krijgt boost met 7 nieuwe projecten

De ontwikkeling en versteviging van talenten in de onderzoeksjournalistiek krijgt een boost dankzij de start van zeven nieuwe projecten. Het gaat om cursussen en trainingen die met een subsidie uit de Regeling Talentontwikkeling van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek van start kunnen. Voor de regeling is in totaal 300.000 euro beschikbaar.