Deze 28 projecten gaan de onderzoeksjournalistiek in Nederland komend jaar versterken

In de tweede ronde van de pilot subsidieregeling onderzoeksjournalistiek doen komend jaar verspreid over Nederland 28 projecten mee. Daarbij is in totaal ruim 2,8 miljoen euro aan subsidie toegekend. Per 1 januari 2020 zijn deze projecten van start gegaan. Voor 19 projecten betekent dat een vervolg op vorig jaar, de 9 andere teams doen voor het eerst mee.

Dat is het resultaat van een selectieprocedure waarin 64 subsidieaanvragen werden gewogen die gezamenlijk voor bijna 8 miljoen euro subsidie voor onderzoeksjournalistiek aanvroegen. Bekijk hieronder de projecten die dit jaar mee doen met het tweede jaar van de pilotregeling onderzoeksjournalistiek.

Wie: VPRO
Titel: Argos Online
Toegekend: €92.400

De VPRO bundelt met dit project de krachten van zijn programma’s Argos en Medialogica. Een unieke samenwerking tussen een radio- en een televisietitel. Het platform Argos Online stelt hen in staat om nieuwe vertelvormen en onderzoeksmethoden te verkennen. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor datajournalistiek en publieksparticipatie.

Wie: Investico
Titel: In de regio 2020
Toegekend: €147.609

Investico wil de samenwerking met de bestaande partners verder uitbreiden en nieuwe regionale samenwerkingen aangaan. Daarnaast creëert het extra werkervaringsplekken om jonge journalisten op te leiden en maakt het werk van de verantwoording van hun onderzoeksresultaten en werkwijze, onder andere door de productie van podcasts en het geven van persoonlijke toelichting bij colleges en evenementen.

Wie: Follow The Money
Titel: Blauwdruk: lokale journalistiek met landelijke impact
Toegekend: €161.700

FTM gaat een structuur neerzetten waarbinnen het platform samen met lokaal werkende journalisten onderzoeksprojecten organiseert. Het model dat FTM hierbij voor ogen heeft, is geïnspireerd op de werkwijze van het Engelse The Bureau Local. Een belangrijk element binnen het project betreft de online ‘onderzoeks-blauwdruk’, waarin bronnen, handleidingen en datasets zijn geplaatst waaruit partners kunnen putten.

Wie: AT5
Titel: Nieuw Amsterdams Peil
Toegekend: €106.260

AT5 wil zich meer richten op de patronen en misstanden achter de headlines en het nieuws. Daartoe richt de zender een onderzoeksredactie op die in nauwe samenspraak met inwoners, de echte ogen en oren van de stad, antwoord probeert te geven op complexe vraagstukken.

Wie: Liwwadders Journalistieke Producties
Titel: Vertaalslag Lokale Financien
Toegekend: € 69.300

Liwwadders richt zich op duiding van financiële besluiten. Die legt de nieuwssite uit in begrijpelijke taal, waardoor bewoners van de gemeente Leeuwarden meer grip, en daardoor meer interesse krijgen voor wat er om hen heen gebeurt. In dit vervolgjaar zal de onderzoeksjournalistiek van Liwwadders, behalve aan de gemeentelijke financiën, ook (meer) gaan raken aan andere instanties zoals waterschap, energietransitie en handhaving.

Wie: DUIC
Titel: Data mapping vertelt het hele verhaal
Toegekend: € 76.692

De Utrechtse Internet Courant (DUIC) gaat verhalen over de stad maken op basis van open databronnen. Want als je echt alles over de stad wilt weten, zul je de data in moeten duiken, zo is het devies. Door middel van mapping wil DUIC deze data op een visueel aantrekkelijke manier presenteren. Aan de hand van een aantal casussen werken ze tegelijkertijd aan een format dat voor andere redacties toepasbaar wordt.

Wie: Hart van Holland
Titel: Waddinxveen en Zuidplas onder de loep
Toegekend: €67.980

De lokale weekbladen van Hart van Holland doen onderzoek naar langlopende projecten als de energietransitie, tekorten in de (jeugd)zorg en bodemdaling, in de gebieden Zuidplas en Waddinxveen. Komend jaar zoeken ze hierbij intensiever contact met hun lezers, zowel via live-evenementen als social media.

Wie: BDUmedia, Omroep Ede en CHE
Titel: Bureau Spotlight
Toegekend: €75.900

Bureau Spotlight zet in op onderzoeksjournalistiek in een regio waar dat te weinig gebeurt. Met een vaste redactie van jonge onderzoeksjournalisten en in samenwerking met de School voor de Journalistiek in Ede, biedt Spotlight startende journalisten een springplank. De aanpak is positief kritisch en constructief; het gaat niet alleen om signalering van misstanden, er is ook aandacht voor oplossingen.

Wie: LocalFocus
Titel: Datajournalistiek doe je samen
Toegekend: €69.300

LocalFocus geeft een landelijk beeld van zaken die lokaal spelen. Het bedrijf verzamelt data door zelf regionale instanties te wobben en door samenwerking te zoeken met regionale media. Naast het verzamelen van data, coördineert LocalFocus onderzoeken, voert het journalistieke analyses uit en biedt het verhalen aan via zijn nieuwsdienst. Komend jaar zal de aandacht nog meer gaan naar de wijze waarop het deze onderzoeken bij partners aanbiedt.

Wie: De Stadsbron
Titel: Peer to peer onderzoeksjournalistiek
Toegekend: €97.020

De Stadsbron heeft als doel om in Amersfoort een duurzame (zelfdragende) organisatievorm te vinden voor regionale onderzoeksjournalistiek. Peer-to-peer-review en een non-hiërarchische manier van werken vormt daarvoor de basis. Komend jaar ontwikkelt de Stadsbron zijn publicatieplatform verder door en zet het in op meer coproductie tussen zijn ervaren journalisten en betrokken burgers.

Wie: De Gelderlander, de Stentor en Tubantia
Titel: Het schone oosten
Toegekend: €115.500

Team ‘Het Schone Oosten’ gaat antwoord geven op een vraag die bij veel burgers en politici leeft: hoe schoon is jouw leefomgeving eigenlijk? Daarbij gaan zij niet alleen op zoek naar deskundigen, maar zullen ook data verwerven uit openbare bronnen, zelf metingen doen en het publiek raadplegen.

Wie: RTL Nieuws
Titel: Engagement
Toegekend: €23.100

Met dit project maakt RTL Nieuws onderzoeksverhalen op basis van informatie van het publiek. Komend jaar gaat het nog meer bekendheid geven aan het project, experimenteren met de organisatie van live-bijeenkomsten en het opzetten van een CrowdNewsroom waarmee meer kwantitatief onderzoek gedaan kan worden.

Wie: De Onderzoeksredactie
Titel: Fase 2
Toegekend: €85.132

De Onderzoeksredactie kamt systematisch de sectoren tabak, voeding, farmacie, wapens, en fossiele energie uit. Schadelijk handelen door grote industrieën stelt ze niet alleen aan de kaak, maar de redactie maakt ook expliciet duidelijk welk algemeen belang zij schaden en hoe dit gebeurt. Komend jaar draait om het uitbreiden van nationale en internationale samenwerkingen en het versterken van de (financiële) basis van de organisatie.

Wie: SPIT
Titel: SPIT groeit door
Toegekend: €120.120

SPIT bedrijft onderzoeksjournalistiek in de regio. Samen met lokale experts (burgercollectieven, hyperlocals) selecteren ze geschikte onderwerpen. Een belangrijk doel in 2020 is het bestendigen van de coöperatie van freelancers als alternatief voor de traditionele (zzp-)arbeidsrelaties in de nieuwsindustrie. SPIT doet daartoe onderzoek naar mogelijke verdienmodellen die uitkomst kunnen bieden voor een coöperatie als deze.

Wie: Spot On Stories
Titel: Spot On Stories
Toegekend: €129.360

Spot On Stories is een collectief voor vernieuwende, freelance onderzoeksjournalistiek dat met urgente onderzoeksverhalen (Brabantse) doelgroepen wil bereiken die het verhaal echt willen horen, lezen of zien. Speerpunt is daarbij om bij elk verhaal de best passende vertelvorm en publicatiewijze te kiezen.

Wie: De Groene Amsterdammer
Titel: Het Bureau voor Data en het Publieke Debat
Toegekend: €46.200

De Groene Amsterdammer gaat in 2020 het Bureau voor Data en het Publieke Debat oprichten. Het Bureau is een onderzoeksgroep die met behulp van big data laat zien hoe het publieke debat wordt gestuurd door verschillende actoren. Ze zullen het komend jaar vier grote onderzoeken publiceren.

Wie: Onderzoeksredactie Groot Oisterwijk
Titel: Onderzoeksredactie “Groot Oisterwijk”
Toegekend: €66.000

Onderzoeksredactie Groot Oisterwijk volgt en bevraagt het bestuur van de gemeente Oisterwijk kritisch. Op basis van onderzoek wordt verslag gedaan van de wijze waarop er wordt bestuurd en wat dit betekent voor de inwoners. Doel is om hen meer te betrekken bij hoe de gemeente functioneert.

Wie: Vers Beton & Open Rotterdam
Titel: OPEN Rotterdam en Vers Beton onderzoeken Rotterdam
Toegekend: €152.460

Vers Beton en OPEN Rotterdam publiceren samen diverse onderzoeksdossiers en artikelen over grote ontwikkelingen en (complexe) maatschappelijke onderwerpen in de regio Rotterdam. Deze artikelen worden ondersteund door nieuwe manieren van storytelling om een zo groot mogelijke doelgroep te bereiken en onderzoeksjournalistiek voor hen begrijpelijk en toegankelijk te maken.

Wie: BNN-VARA
Titel: ZEMBLA Online
Toegekend: €130.680

ZEMBLA Online geeft de dossiers van de ZEMBLA-uitzendingen online een nieuw leven; door follow-ups te maken of elementen uit de onderzoeken in een andere vorm te presenteren voor een online publiek. Dat kunnen video’s zijn, animaties, geschreven verhalen, Instagramposts, podcasts of andere vertelvormen. Daarnaast maken ze eigen verhalen die los staan van de televisie-uitzending en bouwen ze gestaag aan hun aanwezigheid op social media.

Wie: Stichting Lokale Verbinding
Titel: Organisatie en Maatschappij verbonden
Toegekend: € 109.725

De Stichting Lokale Verbinding heeft in Gouda een onderzoeksredactie opgericht. Daarmee doet zij ervaring op met diepgravend onderzoek op een plek waar dit voorheen grotendeels afwezig was. De redactie experimenteert met agile onderzoeksjournalistiek, wat onder meer inhoudt dat ze doorlopend deelresultaten van onderzoek publiceert.

Wie: Folia
Titel: Achter de academische feiten
Toegekend: €92.510

Folia is het journalistieke medium voor studenten, docenten en medewerkers van de Universiteit van Amsterdam. Komend jaar zal een nieuwe onderzoeksredactie zich bezighouden met de geldstromen in het (brede) onderwijsveld en de consequenties die deze hebben voor generaties jongeren en de duizenden medewerkers in het hoger onderwijs.

Wie: Stichting Omroep Maasland
Titel: Onderzoeksjournalistiek in de regio
Toegekend: €138.600

DIt project draait om een samenwerking tussen Omroep WOS, Dtv Nieuws, Studio 040 en Omroep Venlo. Vier redacteuren/verslaggevers (van elke omroep één) doen onder begeleiding van een projectleider onderzoek naar gemeenschappelijke zaken en naar zaken die spelen in hun eigen gemeente. Bij gemeenschappelijke onderzoeken wordt er gezamenlijk data verwerkt en geanalyseerd en maakt ieder zijn eigen lokale uitwerking.

Wie: Reporter Radio (KRO-NCRV)
Titel: ReportersNL
Toegekend: €69.300

ReportersNL is een samenwerking tussen Reporter Radio en regionale media. Deze samenwerking heeft als doel om regionale onderzoeksjournalistiek een landelijk podium te bieden en gezamenlijk onderzoek op te zetten. ReportersNL wordt het eerste radio-item binnen KRO-NCRV waar op basis van luisteronderzoek beleid wordt gemaakt. Hiermee jaagt Reporter Radio een cultuurverandering aan binnen de omroep.

Wie: De Balie
Titel: De Balie Live Journalism
Toegekend: €143.220

De Balie Live Journalism werkt met een interdisciplinaire onderzoeksredactie. Het team onderzoekt Amsterdamse onderwerpen met landelijke relevantie, maakt hierbij gebruik van engaged audience journalism en betrekt zo gedurende het onderzoek geïnteresseerden en stakeholders bij afwegingen en inzichten. Elk onderzoekstraject eindigt met een live theaterstuk over de bevindingen van het onderzoek.

Wie: 1Twente Enschede
Titel: Lokale onderzoeksjournalistiek, in behapbare brokken
Toegekend: €141.680

De lokale omroep 1Twente maakt seriële onderzoeksverhalen. Dorps- of stadsthema’s worden van alle kanten langdurig belicht. Een belangrijke rol is weggelegd voor de burgers. Deze eigen manier van onderzoeksjournalistiek bedrijven en de lessen die ze daarbij opdoen, maakt 1Twente overdraagbaar zodat ook andere omroepen en redacties er mee aan de slag kunnen.

Wie: RTV Oost, RTV Drenthe, Omrop Fryslân, RTV Noord
Titel: Samen Sterk
Toegekend: €133.980

Het samenwerkingsproject van RTV Oost, RTV Drenthe, Omrop Fryslân en RTV Noord is erop gericht op structurele basis onderzoeksjournalistiek in Noordoost-Nederland te verrichten; een gebied met veel gemeenschappelijke kenmerken en dus vergelijkbare problematiek. Doel van de samenwerking is tegels te lichten van zaken die nu onderbelicht blijven, vanwege krimpende redacties in de regio.

Wie: De Volkskrant
Titel: Mijn wijk in Nederland
Toegekend: €129.360

De Volkskrant wil regionale journalistiek koppelen aan een nationaal perspectief. Met een netwerk van regionale journalisten en een data- annex onderzoeksteam gaan zij in 2020 die twee structuren aan elkaar koppelen en onderzoek op wijkniveau verrichten. De Volkskrant gaat meten hoe wijken scoren op uiteenlopende thema’s als duurzaamheid, gezondheid en verkeersveiligheid.

Wie: Borne Boeit
Titel: BOP – Borns Onderzoeksplatform
Toegekend: €73.920

Het BOP is een onderzoeksplatform waarbij inwoners van Borne actief betrokken worden bij het proces. Het maakt gebruik van de kracht van de samenleving om actuele onderwerpen objectief en op onafhankelijk wijze te onderzoeken en zo bij te dragen aan het betrekken van inwoners bij actuele vraagstukken.